{"id":9839,"date":"2024-05-22T12:42:19","date_gmt":"2024-05-22T10:42:19","guid":{"rendered":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/?p=9839"},"modified":"2025-07-10T11:54:35","modified_gmt":"2025-07-10T09:54:35","slug":"deflacja-co-to-jest","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/poradniki\/deflacja-co-to-jest\/","title":{"rendered":"Deflacja &#8211; co to jest i jakie s\u0105 jej skutki dla gospodarki?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Twoje pieni\u0105dze zyskuj\u0105 na warto\u015bci, zakupy w sklepach staj\u0105 si\u0119 coraz ta\u0144sze, op\u0142aty i czynsze spadaj\u0105, kredyty s\u0105 tanie jak nigdy. Tylko z jakiego\u015b powodu Twoje wynagrodzenie zosta\u0142o obni\u017cone. Tak dzia\u0142a deflacja i cho\u0107 raczej si\u0119 na ni\u0105 nie zapowiada, warto wiedzie\u0107 o niej wi\u0119cej.<\/strong><\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Aktualnie wi\u0119kszo\u015b\u0107 bank\u00f3w centralnych i rz\u0105d\u00f3w d\u0105\u017cy do utrzymania niskiej inflacji, staraj\u0105c si\u0119<strong> sprowadzi\u0107 jej poziom do wyznaczonych zakres\u00f3w<\/strong>. W kwietniu 2024 roku w Polsce wska\u017anik inflacji konsumenckiej zameldowa\u0142 si\u0119 na poziomie 2,4% w uj\u0119ciu rok do roku \u2013 co sprawi\u0142o, \u017ce znalaz\u0142 si\u0119 on w oczekiwanym pa\u015bmie odchyle\u0144 (2,5% z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 odchylenia o 1 punkt procentowy w ka\u017cd\u0105 ze stron). Minimalna deflacja pojawi\u0142a si\u0119 chwilowo w 2014, a wcze\u015bniej w latach 70\u2019tych XX wieku.<\/p>\n<div class=\"large-12 medium-12 small-12 columns pad-24 bg-container\">\n                <header class=\"bg-image bg-picture\">\n                    <picture>\n                        <source media=\"(max-width:640px)\" srcset=\"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/wp-content\/uploads\/thumbs\/header_bg\/mobile\/2024\/05\/deflacja-czym-jest.jpg\">\n                        <source media=\"(min-width:641px)\" srcset=\"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/wp-content\/uploads\/thumbs\/header_bg\/2024\/05\/deflacja-czym-jest.jpg\">\n                        <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/wp-content\/uploads\/thumbs\/header_bg\/2024\/05\/deflacja-czym-jest.jpg\" alt=\"kobieta obliczaj\u0105ca na kalkulatorze, jak deflacja wp\u0142ywa na jej sytuacj\u0119 finansow\u0105\" aria-hidden=\"true\">\n                    <\/source><\/source><\/picture>\n                <\/header>\n            <\/div><div class=\"post-summary\">\n            <h2 id=\"post-summary-title\" class=\"post-summary-title\">Najwa\u017cniejsze informacje<\/h2><ul data-pm-slice=\"3 3 []\">\n<li>Deflacja to ujemna inflacja, czyli spadaj\u0105ce \u015brednie ceny.<\/li>\n<li>Ze zjawiskiem deflacji mieli\u015bmy w Polsce do czynienia chwilowo w 2014 roku, a wcze\u015bniej dopiero w latach 70-tych.<\/li>\n<li>Ni\u017csze ceny s\u0105 pozytywn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 deflacji, ale w\u015br\u00f3d negatywnych skutk\u00f3w mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 spadek wynagrodze\u0144 i wzrost bezrobocia.<\/li>\n<li>Deflacj\u0119 wywo\u0142uj\u0105 m.in.: zbyt wysokie stopy procentowe, zbyt ma\u0142a emisja pieni\u0105dza, spadek koszt\u00f3w produkcji, zwi\u0119kszone zapotrzebowanie na walut\u0119 krajow\u0105.<\/li>\n<li>Poda\u017c pieni\u0105dza mo\u017ce by\u0107 regulowana przez banki centralne, kt\u00f3re prawie zawsze staraj\u0105 si\u0119 unika\u0107 deflacji.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n                <div class=\"table-of-contents\">\n                    <span class=\"label\">Z tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/span>\n                    <div class=\"table-of-contents-wrap\">\n                        <ul><li class=\"link-h2\"><a href=\"#czym-jest-deflacja\" title=\"Czym jest deflacja?\" class=\"scrollto\">1. Czym jest deflacja?<\/a><\/li><li class=\"link-h2\"><a href=\"#historyczne-zjawisko-deflacji\" title=\"Historyczne zjawisko deflacji\" class=\"scrollto\">2. Historyczne zjawisko deflacji<\/a><\/li><li class=\"link-h2\"><a href=\"#co-wywoluje-deflacje\" title=\"Co wywo\u0142uje deflacj\u0119?\" class=\"scrollto\">3. Co wywo\u0142uje deflacj\u0119?<\/a><\/li><li class=\"link-h2 contents-more\"><a href=\"#jak-deflacja-wplywa-na-gospodarke\" title=\"Jak deflacja wp\u0142ywa na gospodark\u0119?\" class=\"scrollto\">4. Jak deflacja wp\u0142ywa na gospodark\u0119?<\/a><\/li><li class=\"link-h2 contents-more\"><a href=\"#jak-deflacja-wplywa-na-twoje-zycie\" title=\"Jak deflacja wp\u0142ywa na Twoje \u017cycie?\" class=\"scrollto\">5. Jak deflacja wp\u0142ywa na Twoje \u017cycie?<\/a><\/li><li class=\"link-h2 contents-more\"><a href=\"#czy-stopy-procentowe-nbp-wplywaja-na-zjawisko-deflacji\" title=\"Czy stopy procentowe NBP wp\u0142ywaj\u0105 na zjawisko deflacji?\" class=\"scrollto\">6. Czy stopy procentowe NBP wp\u0142ywaj\u0105 na zjawisko deflacji?<\/a><\/li><li class=\"link-h2 contents-more\"><a href=\"#czy-zjawisko-deflacji-jest-szkodliwe\" title=\"Czy zjawisko deflacji jest szkodliwe?\" class=\"scrollto\">7. Czy zjawisko deflacji jest szkodliwe?<\/a><\/li><\/ul>\n                    <\/div>\n                <\/div>\n                <h2 id=\"czym-jest-deflacja\">Czym jest deflacja?<\/h2>\n<p>Deflacja oznacza wzrost si\u0142y nabywczej pieni\u0105dza, czyli sytuacj\u0119, gdy typowe produkty taniej\u0105 z roku na rok. Si\u0142a nabywcza pieni\u0105dza liczona jest w odniesieniu do danej waluty. Aktualnie jest to zjawisko nietypowe, a <strong>banki centralne dbaj\u0105 o to, \u017ceby wyst\u0119powa\u0142o mo\u017cliwie najrzadziej<\/strong>. Historycznie jednak deflacja wyst\u0119powa\u0142a znacznie cz\u0119\u015bciej, zw\u0142aszcza gdy pieni\u0105dz oparty by\u0142 na kruszcu (z\u0142oto, srebro) i nie da\u0142o si\u0119 go po prostu dodrukowa\u0107.<\/p>\n<p>Okazjonalnie zdarza si\u0119 deflacja na poziomie do 2% rocznie, <strong>w Polsce po raz ostatni<\/strong> <strong>zdarzy\u0142o si\u0119 to<\/strong> <strong>w 2014 roku<\/strong>. W tym samym czasie deflacj\u0119 odnotowa\u0142y inne kraje Unii Europejskiej i tak\u017ce tam, wzrost warto\u015bci pieni\u0105dza oscylowa\u0142 oko\u0142o 1%.<\/p>\n<p>Jako, \u017ce deflacja jest prost\u0105 inflacj\u0105 ujemn\u0105, mo\u017cemy zapisywa\u0107 j\u0105 jako np. inflacja -1% i tak te\u017c oblicza\u0107. Je\u015bli w danym roku nast\u0105pi\u0142a inflacja -2% (deflacja) to znaczy, \u017ce typowe produkty b\u0119d\u0105 po roku \u015brednio o 2% ta\u0144sze. Oczywi\u015bcie cz\u0119\u015b\u0107 z nich stanieje np. o 5% czy 10%, inne utrzymaj\u0105 swoje ceny lub nawet podro\u017cej\u0105 o kilka %, ale u\u015bredniaj\u0105c \u2013 zap\u0142aci\u0142y za zakupy te 2% mniej.<\/p>\n<div class=\"em-box\">\n<p><strong>Przyk\u0142ad 1 \u2013 Deflacja wsp\u00f3\u0142czesna<\/strong><\/p>\n<p>Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce w kolejnych latach w Polsce inflacja b\u0119dzie si\u0119 kszta\u0142towa\u0107 nast\u0119puj\u0105co: <strong>2%, 0%, minus 1% i minus 1%<\/strong>. W ostatnich dw\u00f3ch latach nast\u0105pi wi\u0119c deflacja \u2013 ceny spadn\u0105. Jak to b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142o w koszyku zakupowym? Ot\u00f3\u017c, gdyby pani Gertruda kupowa\u0142a te same produkty co roku, to w kolejnych latach zap\u0142aci\u0142aby za nie:<\/p>\n<ol>\n<li>1000 z\u0142 na samym pocz\u0105tku;<\/li>\n<li>1020 z\u0142 po roku z inflacj\u0105 2% [1000 z\u0142 + (1000 z\u0142 x 2%)];<\/li>\n<li>1020 z\u0142 po kolejnym roku z inflacj\u0105 0%;<\/li>\n<li>1009 z\u0142 80 gr po pierwszym roku z deflacj\u0105 (inflacj\u0105 -1%) [1020 z\u0142 \u2013 (1020 z\u0142 x 1%)];<\/li>\n<li>999 z\u0142 70 gr po drugim roku z deflacj\u0105 (inflacj\u0105 -1%) [1009,8 z\u0142 \u2013 (1009,8 z\u0142 x 1%)].<\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<p>Jak wida\u0107, <strong>skumulowana inflacja z tych 4 lat wynios\u0142a -0,03 %<\/strong>, czyli nawet w okresie 4-letnim mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o deflacji. W praktyce wy\u017csze poziomy deflacji, czyli bardziej ujemne inflacje wyst\u0119puj\u0105 rzadko.<\/p>\n<div class=\"em-box\">\n<p><strong>Przyk\u0142ad 2 \u2013 Deflacja wieloletnia<\/strong><\/p>\n<p>Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce w fikcyjnym pa\u0144stwie <strong>przez kolejnych 5 lat wyst\u0119powa\u0142a deflacja 3%<\/strong>. Pan Andrzej w ci\u0105gu kolejnych lat robi\u0142 te same zakupy i zapisywa\u0142, ile lokalnej waluty wyda\u0142:<\/p>\n<ol>\n<li>Na pocz\u0105tku wyda\u0142 1000 lokalnej waluty;<\/li>\n<li>Po roku te same zakupy kosztowa\u0142y 1000 \u2013 (1000 x 3%) = 970 lokalnej waluty;<\/li>\n<li>Gdy kupowa\u0142 po dw\u00f3ch latach by\u0142o to ju\u017c tylko 970 \u2013 (970 x 3%) = 940,09 lokalnej waluty;<\/li>\n<li>Po trzech latach zakupy stania\u0142y do 940,09 \u2013 (940,09 * 3%) = 912,63 lokalnej waluty;<\/li>\n<li>Zakupy po czterech latach by\u0142y jeszcze ta\u0144sze i wynios\u0142y 912,63 \u2013 (912,63 x 3%) = 885,29 lokalnej waluty;<\/li>\n<li>Wreszcie, na koniec, po 5 latach ceny spad\u0142y do 885,29 \u2013 (885,29 x 3%) = 858,73 lokalnej waluty.<\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<p>Skumulowana inflacja z 5 lat,<strong> gdy wynosi\u0142a stale -3% wynios\u0142a \u0142\u0105cznie oko\u0142o 14,1%<\/strong>. O tyle spad\u0142y \u015brednie ceny w tym czasie. Nie znaczy to, \u017ce ka\u017cdy produkt stania\u0142 o tyle samo. Mog\u0142y by\u0107 nawet takie, kt\u00f3re zdro\u017ca\u0142y. Ca\u0142y czas m\u00f3wimy o \u015bredniej i pami\u0119tamy, \u017ce tak wysokiej i d\u0142ugotrwa\u0142ej deflacji wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w nie odnotowa\u0142o od ko\u0144ca XIX wieku, czyli od czasu pojawienia bank\u00f3w centralnych i przej\u015bcia na pieni\u0105dz papierowy.<\/p>\n<h2 id=\"historyczne-zjawisko-deflacji\">Historyczne zjawisko deflacji<\/h2>\n<p>W uj\u0119ciu historycznym deflacja pojawia\u0142a si\u0119 stosunkowo cz\u0119sto. By\u0142a przejawem wzrostu zaufania do monet danego kraju w czasach, gdy pieni\u0105dz oparty by\u0142 na kruszcu i nie da\u0142o si\u0119 go tak \u0142atwo dodrukowa\u0107. Jeszcze <strong>do lat 20-tych XX wieku wiele kraj\u00f3w mia\u0142o rezerwy kruszc\u00f3w<\/strong> wystarczaj\u0105ce na pokrycie zobowi\u0105za\u0144 got\u00f3wkowych.<\/p>\n<p>Od kiedy pieni\u0105dz sta\u0142 si\u0119 raczej wirtualn\u0105 warto\u015bci\u0105 ni\u017c ilo\u015bci\u0105 posiadanego srebra i z\u0142ota, banki centralne zyska\u0142y wi\u0119ksz\u0105 kontrol\u0119 nad inflacj\u0105 w swoich krajach. Deflacja sta\u0142a si\u0119 zjawiskiem wyj\u0105tkowym, natomiast ryzyko hiperinflacji znacznie wzros\u0142o w przypadku nieodpowiedzialnych dzia\u0142a\u0144 w\u0142adzy (masowy dodruk pieni\u0105dza bez pokrycia).<\/p>\n<p>Co ciekawe, zjawisko deflacji jest silnie obserwowane w przypadku kryptowalut, kt\u00f3re oparte s\u0105 na z g\u00f3ry okre\u015blonej ilo\u015bci danej kryptowaluty, kt\u00f3ra nie mo\u017ce by\u0107 przekroczona (dodrukowana). Bitcoin jest tego typu \u201ewalut\u0105\u201d i <strong>cho\u0107 jego notowania s\u0105 do\u015b\u0107 chaotyczne<\/strong>, to nie da si\u0119 ukry\u0107, \u017ce od wprowadzenia go na rynek jego warto\u015b\u0107 nabywcza istotnie wzros\u0142a.<\/p>\n<div class=\"text-center middle-cta-box cash-box dark\"><div id=\"app__calculator-widget-content\"><\/div><\/div><h2 id=\"co-wywoluje-deflacje\">Co wywo\u0142uje deflacj\u0119?<\/h2>\n<p>Deflacj\u0119 mo\u017ce spowodowa\u0107 po\u0142\u0105czenie kilku czynnik\u00f3w makroekonomicznych i politycznych. W\u015br\u00f3d nich warto wymieni\u0107:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Restrykcyjn\u0105 polityk\u0119 fiskaln\u0105 pa\u0144stwa<\/strong> \u2013 pa\u0144stwo, kt\u00f3re nie wpompowuje \u015brodk\u00f3w w opiek\u0119 socjaln\u0105 i unika deficytu bud\u017cetowego mo\u017ce obni\u017ca\u0107 inflacj\u0119 do tego poziomu, a\u017c stanie si\u0119 ona deflacj\u0105. Zw\u0142aszcza z powodu braku emisji pieni\u0105dza wi\u0119kszo\u015b\u0107 cen towar\u00f3w i us\u0142ug mo\u017ce spada\u0107.<\/li>\n<li><strong>Utrzymywanie zawy\u017conych st\u00f3p procentowych<\/strong> \u2013 je\u015bli bank centralny zdecyduje o utrzymaniu zbyt wysokich st\u00f3p procentowych, b\u0119dzie obni\u017ca\u0142 inflacj\u0119 i mo\u017ce spowodowa\u0107 przej\u015bcie do deflacji. Drogi kredyt zawsze obni\u017ca inflacj\u0119. Dzieje si\u0119 to jednak kosztem kredytobiorc\u00f3w.<\/li>\n<li><strong>Wprowadzenie nowych metod produkcji<\/strong> \u2013 czynnikiem redukuj\u0105cym inflacj\u0119 jest te\u017c z pewno\u015bci\u0105 przemys\u0142. Je\u015bli usprawnia\u0107 go i optymalizowa\u0107, b\u0119dzie mo\u017cna produkowa\u0107 wi\u0119cej d\u00f3br i sprzedawa\u0107 je taniej, co wydatnie ogranicza inflacj\u0119 oraz mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do deflacji.<\/li>\n<li><strong>Spadek warto\u015bci walut innych pa\u0144stw<\/strong> \u2013 dotyczy jedynie silnych walut \u0142atwo wymienialnych na arenie mi\u0119dzynarodowej. Je\u015bli powi\u0105zane gospodarczo pa\u0144stwa b\u0119d\u0105 boryka\u0107 si\u0119 z siln\u0105 inflacj\u0105, ich obywatele b\u0119d\u0105 kupowa\u0107 stabilniejsz\u0105 walut\u0119 jako form\u0119 oszcz\u0119dno\u015bci\/inwestycji. Spowoduje to ubytek waluty w silniejszej gospodarce i przyczyni si\u0119 do deflacji.<\/li>\n<li><strong>Spadek popytu i recesja gospodarcza<\/strong> \u2013 je\u015bli konsumenci kupuj\u0105 mniej, sprzedawcy musz\u0105 obni\u017ca\u0107 ceny, by walczy\u0107 o pozosta\u0142ych klient\u00f3w. Mo\u017ce to hamowa\u0107 inflacj\u0119 i doprowadzi\u0107 do deflacji w po\u0142\u0105czeniu z innymi czynnikami makroekonomicznymi.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Przewa\u017cnie wyst\u0105pienie tylko jednego z tych czynnik\u00f3w nie wystarczy, by spowodowa\u0107 deflacj\u0119. Potrzebna jest do\u015b\u0107 restrykcyjna polityka finansowa i jedno z pozosta\u0142ych. Wynika to z faktu, \u017ce bank pa\u0144stwowy zawsze mo\u017ce dodrukowa\u0107 pieni\u0119dzy bez \u017cadnego pokrycia i w ten spos\u00f3b zanegowa\u0107 deflacj\u0119.<\/p>\n<p>Przyczyny deflacji s\u0105 te\u017c sposobem na<strong> obni\u017cenie inflacji, gdy jest ona zbyt wysoka<\/strong>. Opr\u00f3cz recesji gospodarczej, kt\u00f3rej lepiej nie wywo\u0142ywa\u0107. Sam spadek popytu mo\u017ce by\u0107 jednak nast\u0119pstwem np. wzrostu bezrobocia, poczucia zagro\u017cenia czy wyj\u0105tkowej op\u0142acalno\u015bci oszcz\u0119dzania.<\/p>\n<figure id=\"attachment_9850\" aria-labelledby=\"figcaption_attachment_9850\" class=\"wp-caption aligncenter\" ><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-9850 size-full\" src=\"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/wp-content\/uploads\/thumbs\/entry\/2024\/05\/deflacja-co-to-jest.jpg\" alt=\"koszyk zakupowy w supermarkecie\" width=\"1280\" height=\"768\" data-interchange=\"[https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/wp-content\/uploads\/thumbs\/entry\/mobile\/2024\/05\/deflacja-co-to-jest.jpg, small], [https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/wp-content\/uploads\/thumbs\/entry\/2024\/05\/deflacja-co-to-jest.jpg, medium]\" aria-hidden=\"true\"><figcaption id=\"figcaption_attachment_9850\" class=\"wp-caption-text\">Deflacja oznacza wzrost si\u0142y nabywczej pieni\u0105dza, dzi\u0119ki za t\u0119 sam\u0105 kwot\u0119 mo\u017cesz kupi\u0107 wi\u0119cej tych samych produkt\u00f3w ni\u017c wcze\u015bniej.<\/figcaption><\/figure>\n<h2 id=\"jak-deflacja-wplywa-na-gospodarke\">Jak deflacja wp\u0142ywa na gospodark\u0119?<\/h2>\n<p>Deflacja jest dla pa\u0144stwa stabilizatorem, ale te\u017c swego rodzaju hamulcem, kt\u00f3ry spowalnia rozw\u00f3j gospodarki. Mo\u017ce, ale nie zawsze musi oznacza\u0107 wzrost bezrobocia. Obni\u017cenie cen towar\u00f3w i us\u0142ug zmniejsza op\u0142acalno\u015b\u0107 produkcji i sprzeda\u017cy opartej na zagranicznych dostawach. <strong>Waluta krajowa staje si\u0119 silna w stosunku do walut wymienialnych<\/strong>, co utrudnia zewn\u0119trzne inwestycje, ale za to pozwala obywatelom pewniej czu\u0107 si\u0119 za granic\u0105.<\/p>\n<p>Wszystkie powy\u017csze informacje s\u0105 do\u015b\u0107 og\u00f3lne i ma\u0142o precyzyjne, poniewa\u017c nie mamy w dalszym ci\u0105gu precyzyjnych i zrozumia\u0142ych modeli ekonomicznych dotycz\u0105cych deflacji. Najlepszym wsp\u00f3\u0142czesnym przyk\u0142adem deflacji by\u0142a gospodarka japo\u0144ska, na kt\u00f3r\u0105 wp\u0142ywa\u0142o wiele dodatkowych czynnik\u00f3w.<\/p>\n<p><strong>Okres deflacji w Japonii spowodowa\u0142<\/strong>:<\/p>\n<ul>\n<li>realny spadek cen mieszka\u0144 i wy\u017csz\u0105 ich dost\u0119pno\u015b\u0107,<\/li>\n<li>ogromne zad\u0142u\u017cenie wewn\u0119trzne Japonii,<\/li>\n<li>realny spadek wynagrodze\u0144 i pewne ich wyp\u0142aszczenie,<\/li>\n<li>spowolnienie gospodarcze, ale bez objaw\u00f3w recesji.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Trzeba wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, \u017ce w tym samym czasie na Japoni\u0119 wp\u0142ywa\u0142y te\u017c: silna zmiana kulturowa, starzenie si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa, rywalizacja z USA i Chinami, powa\u017cne zmiany technologiczne.<\/p>\n<p><strong>W 2013-2015 roku wiele pa\u0144stw europejskich odnotowa\u0142o deflacj\u0119<\/strong>, kt\u00f3ra mia\u0142a zwi\u0105zek z p\u0119kni\u0119ciem ba\u0144ki mieszkaniowej. \u017baden z kraj\u00f3w dotkni\u0119tych w\u00f3wczas deflacj\u0105 nie odnotowa\u0142 powa\u017cnych zmian w swojej gospodarce, poniewa\u017c by\u0142a to deflacja bardzo niska.<\/p>\n<h2 id=\"jak-deflacja-wplywa-na-twoje-zycie\">Jak deflacja wp\u0142ywa na Twoje \u017cycie?<\/h2>\n<p>Jako \u017ce nikt nigdy nie zaobserwowa\u0142 gwa\u0142townej deflacji, takiej kt\u00f3ra przekracza\u0142aby 10% w skali roku, mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 jedynie o bardzo niskiej deflacji. Nie wp\u0142ywa ona tak na prawd\u0119 na \u017cycie wi\u0119kszo\u015bci obywateli. <strong>Ceny s\u0105 mniej wi\u0119cej stabilne, nie rosn\u0105 czynsze ani ceny mieszka\u0144<\/strong>. Bardzo trudno uzyska\u0107 podwy\u017ck\u0119, ale te\u017c nie jest ona Ci tak potrzebna jak np. w okresie 2022-2023.<\/p>\n<p>Przy deflacji rz\u0119du -0,1% do 2%, a takie najcz\u0119\u015bciej si\u0119 pojawiaj\u0105, sytuacja konsument\u00f3w i pracownik\u00f3w jest stabilna. Kredyty s\u0105 przewa\u017cnie bardzo tanie, poniewa\u017c bank centralny obni\u017ca stopy procentowe do minimum. Oczywi\u015bcie mo\u017ce to by\u0107 pu\u0142apk\u0105, je\u015bli w kolejnych latach pojawi si\u0119 wysoka inflacja, ale w momencie niskiej deflacji jest \u0142atwo zaci\u0105ga\u0107 i sp\u0142aca\u0107 kredyty z oprocentowaniem zmiennym.<\/p>\n<p>Je\u015bli prowadzisz firm\u0119, deflacja mo\u017ce ogranicza\u0107 Twoje zyski, utrudnia\u0107 utrzymanie dobrych pracownik\u00f3w. Je\u015bli pracujesz na etacie musisz wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, \u017ce w d\u0142u\u017cszej perspektywie <strong>deflacja mo\u017ce oznacza\u0107 zwolnienia i obni\u017ck\u0119 pensji<\/strong>. Przewa\u017cnie jednak do takich skrajno\u015bci nie dochodzi, poniewa\u017c spadek cen towar\u00f3w trwa na og\u00f3\u0142 rok-dwa i jest bardzo niski. D\u0142ugotrwa\u0142a deflacja to rzadko\u015b\u0107.<\/p>\n<div class=\"expert-opinion-box attention  \">\n    <div class=\"box-title attention-title-box\">\n                    <h3 class=\"title attention-title\">Uwaga!<\/h3>\n            <\/div>\n    <div class=\"opinion\">\n            Deflacja z roku 2014 nie by\u0142a negatywnie odczuwalna przez polskie spo\u0142ecze\u0144stwo, ale trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce by\u0142o to bardzo niewielkie zej\u015bcie poni\u017cej poziomu zerowej inflacji.                <\/div>\n    <div class=\"expert-info\">\n                <div>\n            <span class=\"expert-name\"><\/span>\n                    <\/div>\n    <\/div>\n<\/div>\n\n\n<h2 id=\"czy-stopy-procentowe-nbp-wplywaja-na-zjawisko-deflacji\">Czy stopy procentowe NBP wp\u0142ywaj\u0105 na zjawisko deflacji?<\/h2>\n<p>Stopy procentowe NBP mog\u0105 by\u0107 zar\u00f3wno jedn\u0105 z przyczyn deflacji, jak i sposobem wyj\u015bcia z niej do poziomu minimalnej inflacji. Im wy\u017csze stopy procentowe NBP tym<\/p>\n<ul>\n<li><strong>dro\u017csze kredyty<\/strong> \u2013 trudniej je zaci\u0105gn\u0105\u0107, zdolno\u015b\u0107 kredytowa spada, a raty mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 nieprzyjemnie wysokie;<\/li>\n<li><strong>wy\u017csze oprocentowanie lokat i obligacji skarbowych<\/strong> \u2013 daj\u0105 wi\u0119kszy zwrot, sk\u0142aniaj\u0105 do oszcz\u0119dzania zamiast wydawania.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Zmieniaj\u0105c stopy procentowe, Narodowy Bank Polski mo\u017ce pr\u00f3bowa\u0107 \u201esterowa\u0107\u201d poziomem inflacji. Ka\u017cda zmiana st\u00f3p procentowych ma jednak skutki na rynku kredytowym i mo\u017ce silnie dotkn\u0105\u0107 kredytobiorc\u00f3w. <strong>Tak w\u0142a\u015bnie zdarzy\u0142o si\u0119 na prze\u0142omie 2022-2023 roku<\/strong>, gdy nag\u0142y wzrost inflacji wymusi\u0142 skokowe podniesienie st\u00f3p procentowych i w efekcie w ci\u0105gu mniej ni\u017c p\u00f3\u0142 roku raty niekt\u00f3rych kredyt\u00f3w hipotecznych wzros\u0142y o ponad 50%. By\u0142o to szokiem dla os\u00f3b sp\u0142acaj\u0105cych zobowi\u0105zania zaci\u0105gni\u0119te na zakup nieruchomo\u015bci.<\/p>\n<p>Dlatego sterowanie stopami procentowymi przez Narodowy Bank Polski powinno by\u0107 zaplanowane, przemy\u015blane i mo\u017cliwie wcze\u015bnie przekazane do wiadomo\u015bci publicznej.<\/p>\n<h2 id=\"czy-zjawisko-deflacji-jest-szkodliwe\">Czy zjawisko deflacji jest szkodliwe?<\/h2>\n<p>Zjawisko deflacji na pewno jest szkodliwe. <strong>Prawdziwe pytanie brzmi: dla kogo?<\/strong> Zasadniczo jest ono pewnym hamulcem dla gospodarki, ale jednocze\u015bnie mo\u017ce powodowa\u0107 korzystne zmiany spo\u0142eczne.<\/p>\n<p>Deflacja ogranicza inwestycje zewn\u0119trzne, mo\u017ce zahamowa\u0107 tempo wzrostu gospodarczego, <strong>doprowadzi\u0107 do obni\u017cenia pensji<\/strong> <strong>i zwolnie\u0144.<\/strong>Z drugiej strony sprawia, \u017ce zakupy s\u0105 ta\u0144sze, kredyty i mieszkania \u0142atwiej dost\u0119pne, a obywatele mog\u0105 je\u017adzi\u0107 za granic\u0119 jako tury\u015bci, korzystaj\u0105c z korzystnego kursu wymiany swojej waluty.<\/p>\n<p>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ekonomist\u00f3w uznaje deflacj\u0119 za zjawisko szkodliwe, ale s\u0105 te\u017c tacy kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105 je za naturalny i okazjonalnie potrzebny element \u015bwiatowej gospodarki.<\/p>\n<p>Deflacja, z kt\u00f3r\u0105 mo\u017cesz spotka\u0107 si\u0119 w rzeczywisto\u015bci <strong>jest bardzo niska i rzadko przekracza 2%<\/strong> w skali roku. Faktycznie wi\u0119c ma w\u00f3wczas odwrotny, ale tak samo silny wp\u0142yw na gospodark\u0119 co 2 % inflacja. Nie nale\u017cy wi\u0119c przejmowa\u0107 si\u0119 ni\u0105 ani spodziewa\u0107 katastrofy gospodarczej, je\u015bli inflacja spadnie do poziomu ujemnego osi\u0105gaj\u0105c ca\u0142e -1%.<\/p>\n<p>Na pewno <strong>niska deflacja jest bardziej korzystna od wysokiej inflacji,<\/strong> kt\u00f3ra radykalnie zmienia sytuacj\u0119 w kraju. Raczej nie mamy powodu, by teraz si\u0119 jej spodziewa\u0107, ale je\u015bli w kolejnych latach pojawi si\u0119 inflacja -1% czy -2%, na pewno damy sobie z ni\u0105 rad\u0119.<\/p>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/p>\n<ol>\n<li>https:\/\/stat.gov.pl\/obszary-tematyczne\/ceny-handel\/wskazniki-cen\/wskazniki-cen-towarow-i-uslug-konsumpcyjnych-w-kwietniu-2024-roku,2,150.html<\/li>\n<\/ol><script type=\"application\/ld+json\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@type\":\"FAQPage\",\"mainEntity\":[{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Czym r\\u00f3\\u017cni si\\u0119 deflacja od dezinflacji?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Dezinflacja to obni\\u017cenie poziomu inflacji np. z poziomu 7% do 3%, albo z 3% do -1%. Oznacza to, \\u017ce dezinflacja mo\\u017ce prowadzi\\u0107 do deflacji. Gdy ju\\u017c mamy deflacj\\u0119, dezinflacja doprowadzi do jej pog\\u0142\\u0119bienia.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Jakie s\\u0105 skutki deflacji?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Do skutk\\u00f3w deflacji mo\\u017cna zaliczy\\u0107 spowolnienie gospodarcze, wi\\u0119ksz\\u0105 dost\\u0119pno\\u015b\\u0107 d\\u00f3br w niskich cenach w tym tak\\u017ce mieszka\\u0144, u\\u0142atwienia w zaci\\u0105ganiu kredyt\\u00f3w, obni\\u017cenie wynagrodze\\u0144, spadek zysk\\u00f3w firm.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Czym r\\u00f3\\u017cni si\\u0119 deflacja od stagflacji?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Stagflacja jest bardzo negatywnym zjawiskiem, gdy jednocze\\u015bnie nast\\u0119puje wzrost inflacji i stagnacja gospodarcza. Oznacza to, \\u017ce gospodarka nie rozwija si\\u0119, a do tego obywatele borykaj\\u0105 si\\u0119 z uci\\u0105\\u017cliwym zrostem cen towar\\u00f3w i us\\u0142ug.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Czy da si\\u0119 przewidzie\\u0107 zjawisko deflacji?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Deflacja jest przewidywalna, ale wi\\u0119kszo\\u015b\\u0107 wsp\\u00f3\\u0142czesnych rz\\u0105d\\u00f3w nie chce do niej dopu\\u015bci\\u0107, pojawiaj\\u0105 si\\u0119 wi\\u0119c jedynie minimalne lata z deflacj\\u0105 na poziomie -0,2% do -2%.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Kto traci na deflacji?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Na pewno Skarb Pa\\u0144stwa, do pewnego stopnia te\\u017c banki, w mniejszym stopniu du\\u017ce firmy. Trac\\u0105 tak\\u017ce wszyscy, kt\\u00f3rzy maj\\u0105 d\\u0142ugi okre\\u015blone kwotowo (np. faktura do zap\\u0142aty, po\\u017cyczka od osoby fizycznej), nie za\\u015b na podstawie oprocentowania zmiennego (kredyty, po\\u017cyczki pozabankowe).\"}}]}<\/script>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Twoje pieni\u0105dze zyskuj\u0105 na warto\u015bci, zakupy w sklepach staj\u0105 si\u0119 coraz ta\u0144sze, op\u0142aty i czynsze spadaj\u0105, kredyty s\u0105 tanie jak [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":32,"featured_media":9851,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"yasr_overall_rating":0,"yasr_post_is_review":"","yasr_auto_insert_disabled":"","yasr_review_type":"","footnotes":""},"categories":[214,3],"tags":[],"class_list":["post-9839","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-finansowe-abc","category-poradniki"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.1.1 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Deflacja - co to jest i jakie s\u0105 jej skutki dla gospodarki? | Finanse Rankomat<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Deflacja - kiedy si\u0119 pojawia, dla kogo jest korzystnym zjawiskiem, a dla kogo szkodliwym? Sprawd\u017a odpowiedzi na te i wiele innych pyta\u0144.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/poradniki\/deflacja-co-to-jest\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Deflacja - co to jest i jakie s\u0105 jej skutki dla gospodarki? | Finanse Rankomat\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Deflacja - kiedy si\u0119 pojawia, dla kogo jest korzystnym zjawiskiem, a dla kogo szkodliwym? Sprawd\u017a odpowiedzi na te i wiele innych pyta\u0144.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/poradniki\/deflacja-co-to-jest\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Por\u00f3wnywarka finansowa Rankomat\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/rankomatpl\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-05-22T10:42:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-07-10T09:54:35+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/deflacja-czym-jest.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"768\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Micha\u0142 Mucha\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@rankomat\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@rankomat\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Micha\u0142 Mucha\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/poradniki\/deflacja-co-to-jest\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/poradniki\/deflacja-co-to-jest\/\"},\"author\":{\"name\":\"Micha\u0142 Mucha\",\"@id\":\"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/#\/schema\/person\/e4cb7fb5fbda83d72332f3a092334e1f\"},\"headline\":\"Deflacja &#8211; co to jest i jakie s\u0105 jej skutki dla gospodarki?\",\"datePublished\":\"2024-05-22T10:42:19+00:00\",\"dateModified\":\"2025-07-10T09:54:35+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/poradniki\/deflacja-co-to-jest\/\"},\"wordCount\":2174,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/poradniki\/deflacja-co-to-jest\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/deflacja-czym-jest.jpg\",\"articleSection\":[\"Podstawy finans\u00f3w\",\"Poradniki\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/poradniki\/deflacja-co-to-jest\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/poradniki\/deflacja-co-to-jest\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/deflacja-czym-jest.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/deflacja-czym-jest.jpg\",\"width\":1280,\"height\":768,\"caption\":\"kobieta obliczaj\u0105ca na kalkulatorze, jak deflacja wp\u0142ywa na jej sytuacj\u0119 finansow\u0105\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/poradniki\/deflacja-co-to-jest\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Finanse\",\"item\":\"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Poradniki\",\"item\":\"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/poradniki\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Deflacja &#8211; co to jest i jakie s\u0105 jej skutki dla gospodarki?\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/#\/schema\/person\/e4cb7fb5fbda83d72332f3a092334e1f\",\"name\":\"Micha\u0142 Mucha\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Michal_Mucha.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Michal_Mucha.jpg\",\"caption\":\"Micha\u0142 Mucha\"},\"description\":\"Prawnik z wykszta\u0142cenia, copywriter z powo\u0142ania, a zawodu redaktor tematyki finansowej, podatkowej i nieruchomo\u015bci. Prywatnie fan dobrej literatury, gier RPG, pieszych w\u0119dr\u00f3wek po g\u00f3rach i historii.\",\"url\":\"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/author\/michal-mucha\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Deflacja - co to jest i jakie s\u0105 jej skutki dla gospodarki? | Finanse Rankomat","description":"Deflacja - kiedy si\u0119 pojawia, dla kogo jest korzystnym zjawiskiem, a dla kogo szkodliwym? Sprawd\u017a odpowiedzi na te i wiele innych pyta\u0144.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/poradniki\/deflacja-co-to-jest\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Deflacja - co to jest i jakie s\u0105 jej skutki dla gospodarki? | Finanse Rankomat","og_description":"Deflacja - kiedy si\u0119 pojawia, dla kogo jest korzystnym zjawiskiem, a dla kogo szkodliwym? Sprawd\u017a odpowiedzi na te i wiele innych pyta\u0144.","og_url":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/poradniki\/deflacja-co-to-jest\/","og_site_name":"Por\u00f3wnywarka finansowa Rankomat","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/rankomatpl\/","article_published_time":"2024-05-22T10:42:19+00:00","article_modified_time":"2025-07-10T09:54:35+00:00","og_image":[{"width":1280,"height":768,"url":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/deflacja-czym-jest.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Micha\u0142 Mucha","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@rankomat","twitter_site":"@rankomat","twitter_misc":{"Napisane przez":"Micha\u0142 Mucha","Szacowany czas czytania":"12 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/poradniki\/deflacja-co-to-jest\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/poradniki\/deflacja-co-to-jest\/"},"author":{"name":"Micha\u0142 Mucha","@id":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/#\/schema\/person\/e4cb7fb5fbda83d72332f3a092334e1f"},"headline":"Deflacja &#8211; co to jest i jakie s\u0105 jej skutki dla gospodarki?","datePublished":"2024-05-22T10:42:19+00:00","dateModified":"2025-07-10T09:54:35+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/poradniki\/deflacja-co-to-jest\/"},"wordCount":2174,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/poradniki\/deflacja-co-to-jest\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/deflacja-czym-jest.jpg","articleSection":["Podstawy finans\u00f3w","Poradniki"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/poradniki\/deflacja-co-to-jest\/#respond"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/poradniki\/deflacja-co-to-jest\/#primaryimage","url":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/deflacja-czym-jest.jpg","contentUrl":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/deflacja-czym-jest.jpg","width":1280,"height":768,"caption":"kobieta obliczaj\u0105ca na kalkulatorze, jak deflacja wp\u0142ywa na jej sytuacj\u0119 finansow\u0105"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/poradniki\/deflacja-co-to-jest\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Finanse","item":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Poradniki","item":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/poradniki\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Deflacja &#8211; co to jest i jakie s\u0105 jej skutki dla gospodarki?"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/#\/schema\/person\/e4cb7fb5fbda83d72332f3a092334e1f","name":"Micha\u0142 Mucha","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Michal_Mucha.jpg","contentUrl":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Michal_Mucha.jpg","caption":"Micha\u0142 Mucha"},"description":"Prawnik z wykszta\u0142cenia, copywriter z powo\u0142ania, a zawodu redaktor tematyki finansowej, podatkowej i nieruchomo\u015bci. Prywatnie fan dobrej literatury, gier RPG, pieszych w\u0119dr\u00f3wek po g\u00f3rach i historii.","url":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/author\/michal-mucha\/"}]}},"yasr_visitor_votes":{"stars_attributes":{"read_only":false,"span_bottom":false},"number_of_votes":610,"sum_votes":3001},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9839","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/wp-json\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9839"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9839\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9851"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9839"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9839"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rankomat.pl\/finanse\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9839"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}