Konta Mieszkaniowe – co warto o nich wiedzieć

Konto mieszkaniowe to narzędzie przygotowane z myślą o osobach planujących kupno swojego pierwszego mieszkania lub domu. To specjalny instrument oszczędnościowy, który obok oprocentowania oferuje premię mieszkaniową i zwolnienie z podatku Belki. Dzięki temu oszczędzanie na przyszły zakup nieruchomości może być łatwiejsze.

Konto mieszkaniowe jest częścią programu „Pierwsze Mieszkanie”, wprowadzonego równolegle z preferencyjnym kredytem hipotecznym 2%. Od 1 stycznia 2026 r. zasady działania konta mieszkaniowego nieco się zmieniły. Program nadal może służyć jako forma oszczędzania pieniędzy na kupno własnego lokum, ale też na remont lub przebudowę odziedziczonego mieszkania lub domu jednorodzinnego.

Co to jest konto mieszkaniowe?

Konto mieszkaniowe to specjalny rachunek oszczędnościowy objęty wsparciem państwa, przeznaczony dla osób odkładających pieniądze na cele mieszkaniowe, przede wszystkim na zakup pierwszego mieszkania lub domu. W praktyce działa podobnie jak klasyczne konto oszczędnościowe, które oprócz standardowego oprocentowania, połączone jest z naliczeniem corocznej premii od państwa. To właśnie ten element przede wszystkim stanowi o atrakcyjności oferty.

Dodatkowym atutem konta mieszkaniowego jest zwolnienie z podatku od zysków kapitałowych (tzw. podatku Belki). Oznacza to, że całość wypracowanych odsetek trafia do oszczędzającego, bez potrąceń na rzecz urzędu skarbowego. W praktyce konta te są również wolne od opłat za prowadzenie rachunku.

Ustawa określa także zasady regularnego oszczędzania. Minimalna miesięczna wpłata na konto mieszkaniowe od 1 stycznia 2026 r. wynosi 300 zł, wcześniej było to minimum 500 zł. Maksymalnie można wpłacić 2 000 zł na miesiąc. Warunkiem uzyskania premii jest prowadzenie rachunku zgodnie z tymi zasadami przez co najmniej 3 lata. Maksymalny okres oszczędzania na koncie mieszkaniowym to 10 lat.

Kto może założyć konto mieszkaniowe?

Możliwość gromadzenia oszczędności w ramach konta mieszkaniowego jest dostępna tylko dla określonej grupy osób. Ograniczenia dotyczą wieku oraz posiadania innej nieruchomości. Wniosek o otwarcie konta mieszkaniowego można złożyć dla osób które:

• mają ukończone co najmniej 13 lat – do 31 grudnia 2025 r. obowiązywało dodatkowo ograniczenie górnej granicy wieku, mianowicie konto mieszkaniowe mogła otworzyć tylko osoba, która w dniu zawarcia umowy nie ukończyła 45 lat, od 1 stycznia 2026 r. to ograniczenie przestało obowiązywać. Konto mieszkaniowe dla osoby, która nie ma jeszcze 18 lat może otworzyć przedstawiciel ustawowy, czyli np. rodzic.
•  nie mają i nie miały innego konta mieszkaniowego – chyba, że rachunek zamknięto minimum 24 miesiące wcześniej, a premia mieszkaniowa nie została wypłacona,
• nie posiadają ani wcześniej nie posiadały prawa własności lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego oraz nie przysługiwało im ani nie przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego.

Wyjątki od zasady braku prawa własności nieruchomości

Ten ostatni warunek będzie spełniony, jeśli co prawda jako wnioskodawca posiadasz lub posiadałeś prawo własności albo przysługiwało Ci spółdzielcze prawo do nie więcej niż jednego lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, ale jego powierzchnia użytkowa nie przekracza lub nie przekraczała:

• 50m2 i jednocześnie mieszkałeś lub mieszkasz tam z dwójką dzieci,
• 75m2 jeśli mieszkałeś lub mieszkasz tam z trójką dzieci,
• 90m2 jeśli mieszkałeś tam lub mieszkasz z czwórką dzieci.

Brak ograniczeń w zakresie powierzchni dotyczy rodzin z co najmniej pięciorgiem dzieci.

Kolejny wyjątek dotyczy sposobu nabycia nieruchomości. Konto mieszkaniowe możesz założyć także wtedy, gdy odziedziczyłeś przed rozpoczęciem jego prowadzenia udział (nie większy niż 50%) we współwłasności nieruchomości. Możesz też dalej prowadzić konto, jeśli odziedziczysz nieruchomość już w trakcie oszczędzania.

Konto mieszkaniowe można też otworzyć w przypadku posiadania prawa własności nieruchomości wyłączonej co najmniej 12 miesięcy wcześniej z użytkowania na podstawie decyzji nadzoru budowlanego w związku z katastrofą budowlaną lub w związku z powodzią, wiatrem, osunięciem ziemi lub działaniem innego żywiołu.

Jakie jest oprocentowanie na Koncie mieszkaniowym?

Oferty kont mieszkaniowych można znaleźć w każdym banku, który podpisze z Bankiem Gospodarstwa Krajowego (BGK) umowę o współpracy. BGK na swojej stronie internetowej na bieżąco aktualizuje listę banków, które oferują konto mieszkaniowe. Na dzień 16 stycznia 2026 r., umowę z BGK mają podpisane trzy banki PEKAO S.A., PKO BP i Alior Bank, których oferta prezentuje się następująco:

• Alior Bank –  oprocentowanie standardowe wynosi 2%. Oprocentowanie promocyjne obowiązujące w okresie od 1.10.2025 r. do 31.03.2026 r. wynosi 3%.
• Pekao SA – oprocentowanie standardowe wynosi 0,5% w skali roku. Oprocentowanie promocyjne w wysokości 1,14% w skali roku obowiązuje do 23.02.2026 r. wyłącznie dla umów zawartych do 12.01.2026 r.
• PKO BP – Oprocentowanie konta mieszkaniowego w ofercie banku PKO BP dla umów zawartych od 1 stycznia 2026 r. wynosi ½ stopy referencyjnej NBP, czyli na dzień 1 stycznia 2026 r. 2%.

W podstawowym zakresie założenia konta mieszkaniowego w każdym banku będą takie same, poszczególne oferty mogą różnić się przede wszystkim wysokością oprocentowania.

Jak otrzymać premię mieszkaniową?

Konto mieszkaniowe to rodzaj rachunku celowego, dlatego premię mieszkaniową otrzymasz tylko pod warunkiem przeznaczenia zebranych środków na cele mieszkaniowe określone w przepisach.

Premia mieszkaniowa naliczana jest co roku, ale jej wypłata jest jednorazowa. Bank naliczy premię 15 marca roku następującego po roku kalendarzowym prowadzenia konta mieszkaniowego.  W momencie wypłaty środków wraz z premią, bank prowadzący konto mieszkaniowe pobierze prowizję w wysokości 1% premii.

Ile wynosi premia na koncie mieszkaniowym?

Premia mieszkaniowa to corocznie naliczana dopłata od państwa do gromadzonych na koncie mieszkaniowym oszczędności. Wysokość premii będzie równa:

• rocznemu wskaźnikowi inflacji lub
• wskaźnikowi wzrostu średniej ceny metra kwadratowego mieszkania za ostatni rok.

Obowiązujący będzie wyższy wskaźnik w danym roku. Bez względu na jego wysokość premia nie może jednak przekraczać 15%. Minimalny wskaźnik premii mieszkaniowej od 1 stycznia 2026 r. wynosi 0,04, do końca 2025 r. było to 0,01.

Kiedy nie dostaniesz premii mieszkaniowej i stracisz zwolnienie z podatku? Główny powód braku premii mieszkaniowej to wydanie uzbieranych środków na cel inny niż mieszkaniowy. Premii nie otrzymasz także wtedy, jeśli wpłaty na konto mieszkaniowe będą niższe niż wymagane (czyli mniej niż 500 zł miesięcznie do końca 2025 r. i 300 zł miesięcznie od 1 stycznia 2026 r.) albo wpłacane nieregularnie lub krócej niż wymagane przepisami 3 lata. Dodatkowo premia mieszkaniowa nie przysługuje, jeśli zgromadzone na koncie mieszkaniowym środki wydasz na kupno nieruchomości od najbliższej rodziny (zaliczanej do I grupy podatkowej czyli małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwa, ojczyma, macochy, teściów, zięcia, synowej).

Kiedy konto mieszkaniowe przekształci się w lokatę mieszkaniową?

Konto mieszkaniowe zostanie przekształcone w lokatę mieszkaniową w dwóch przypadkach:

• po upływie maksymalnego okresu jego prowadzenia – czyli 1 kwietnia roku następującym po upływie 10 lat od 31 grudnia roku, w którym umowa została zawarta. Przykładowo, jeśli konto mieszkaniowe otworzyłeś 23 lipca 2023 r. jego maksymalny okres prowadzenia upłynie w dniu 31 grudnia 2033 r., a od 1 kwietnia 2034 r. konto przekształci się w lokatę.
• po upływie 3 lat licząc od 1 stycznia roku po otwarciu konta, jeśli liczba wpłat na konto była mniejsza niż wymagana przepisami lub w przypadku wypłaty części zgromadzonych na rachunku środków.

Przekształcenie konta mieszkaniowego w lokatę nie będzie wiązać się z dodatkowymi opłatami czy prowizją na rzecz banku. Lokata będzie prowadzona przez 12 miesięcy i po tym okresie odnawiana maksymalnie czterokrotnie od momentu ukończenia przez Ciebie 30 lat, a wcześniej bez limitu.

Ile można zaoszczędzić na koncie mieszkaniowym?

Maksymalna kwota wpłat to 2.000 zł miesięcznie. Zakładając maksymalny okres oszczędzania czyli 10 lat, to sam Twój wkład mieszkaniowy wyniesie 240.000 zł, do tego zostanie doliczona premia mieszkaniowa i odsetki, które naliczy bank w ramach standardowego oprocentowania.

Wypłata zgromadzonych środków wraz z premią mieszkaniową zostanie zrealizowana na wskazany przez Ciebie rachunek w terminie 14 dnia od dnia złożenia dyspozycji ich wypłaty, albo w późniejszym terminie, który wskażesz.

Na co można przeznaczyć pieniądze z konta mieszkaniowego?

Oszczędzanie na koncie mieszkaniowym będzie się w pełni opłacać tylko w przypadku, jeśli zgromadzone środki zostaną przeznaczone na cele wskazane w ustawie czyli:

• budowę domu jednorodzinnego, w tym jego wykończenie,
• nabycie prawa własności nieruchomości gruntowej lub jej części w celu budowy na niej domu jednorodzinnego,
• nabycie prawa własności lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, w tym także jego wykończenie,
• realizację inwestycji mieszkaniowej w ramach kooperatywy mieszkaniowej, której osoba oszczędzająca jest członkiem,
• nabycie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego w tym także jego wykończenie lub wniesienie wkładu budowlanego, o którym mowa w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych,
• wniesienie wkładu mieszkaniowego,
• wniesienie kwoty partycypacji, którą regulują przepisy ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa,
• remont lub przebudowę lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, który został wyłączony z użytkowania na podstawie decyzji organu nadzoru budowlanego
• a od 1 stycznia 2026 r. również na remont lub przebudowę odziedziczonego lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, jeśli koszt remontu lub przebudowy przewyższa kwotę środków wypłaconych z konta lub lokaty.

Generalnie można uznać, że zaoszczędzone środki można przeznaczyć na zaspokojenie własnych celów mieszkaniowych, które dotyczą zarówno kupna mieszkania, jak i domu jednorodzinnego. `

Czy konto mieszkaniowe się opłaca?

Jeśli będziesz trzymał się reguł określonych przez przepisy, to konto mieszkaniowe może być atrakcyjnym sposobem na gromadzenie kapitału na pierwsze mieszkanie lub dom jednorodzinny.

Kluczowa jest możliwość uzyskania premii mieszkaniowej i wysokość miesięcznych wpłat. Najwięcej zyskasz wpłacając przez maksymalny okres prowadzenia konta, maksymalną dopuszczalną kwotę czyli po 2 000 zł miesięcznie. To jednak może być całkiem spore wyzwanie do domowych finansów. Dlatego przed założeniem konta mieszkaniowego warto się zastanowić:

• na jaką wysokość wpłat możesz sobie pozwolić,
• czy realnie 500 zł a od 1 stycznia 300 zł miesięcznie nie będzie problemem,
• czy jest szansa na wyższe wpłaty.

Pamiętaj też, że konto mieszkaniowe to rachunek celowy. Wykorzystanie środków na inny cel niż ten związany z kupnem lub w określonych okolicznościach remontem nieruchomości, oznacza utratę premii mieszkaniowej, co sprawi, że realnie taki rachunek nie będzie opłacalny.

Izabela Stachura-Adamczyk

Redaktor

izabela.stachura@rankomat.pl

Jestem absolwentką wydziału Prawa i Administracji na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Doświadczenie prawnicze zdobywałam w działach prawnych spółek handlowych z branży produkcyjnej oraz deweloperskiej m.in. jako Specjalista ds. organizacyjno – prawnych i Kierownik działu organizacyjno – prawnego. O finansach piszę od 2017 r. Entuzjastka rzetelnej informacji i dokładnego researchu.

Moje teksty możesz znaleźć m.in. w serwisach: Rankomat, Gazeta Bankowa, Puls HR, oraz CEO Magazyn. W czasie wolnym poszerzam swoją wiedzę na tematy związane m.in. z cyberbezpieczeństwem - również w branży finansowej i pracą z informacją. Prywatnie dużo czytam – najchętniej fantastykę i książki psychologiczne.

Zobacz inne wpisy tego autora »

Komentarze: