Limit płatności gotówką 2026 r. Kwoty maksymalne dla firm i osób fizycznych

W 2026 r. limit płatności gotówką dla firm wynosi 15 000 zł brutto i dotyczy wyłącznie transakcji realizowanych pomiędzy przedsiębiorcami. Osoby fizyczne mogą płacić gotówkowo bez ograniczeń, ale może się to zmienić już w lipcu 2027 roku, gdy wejdą w życie unijne przepisy. Sprawdź, ile wynosi limit płatności gotówką w 2026 roku oraz jak może się on zmienić po wprowadzeniu nowych regulacji.

Ile wynosi limit płatności gotówką w Polsce w 2026 r.?

W 2026 r. limit płatności gotówką w Polsce pozostaje bez zmian i wynosi 15 000 zł brutto dla jednej transakcji dokonanej między przedsiębiorcami (B2B). Osób prywatnych nie obowiązują żadne ograniczenia. Osoby fizyczne mogą zatem zapłacić gotówką każdą kwotę i to niezależnie od tego, czy dokonują transakcji między sobą, czy z przedsiębiorcami (B2C).

Obowiązujący w Polsce limit płatności gotówką dla firm wynika z art. 19 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku – Prawo przedsiębiorców. Przepis ten narzuca obowiązek dokonywania rozliczeń za pośrednictwem rachunku płatniczego (czyli bezgotówkowo przelewem na konto), jeżeli:

• stronami transakcji są przedsiębiorcy,
• płatność związana jest z prowadzoną działalnością gospodarczą,
• jednorazowa wartość transakcji przekracza 15 000 zł lub równowartość tej kwoty.

Maksymalny próg płatności gotówkowych dla przedsiębiorców obowiązuje w tej samej wysokości 15 000 zł od 2018 roku. W latach 2022-2024 rząd planował obniżyć go do 8000 zł w ramach Polskiego Ładu, ale ostatecznie zrezygnowano z tego pomysłu. Podobnie upadł projekt wprowadzenia limitu płatności gotówką dla konsumentów w kwocie 20 000 zł.

Kogo dotyczy limit płatności gotówką w 2026 r. w Polsce?

Określony przepisami limit płatności gotówką obowiązujący w 2026 r. w Polsce dotyczy tylko jednej grupy podmiotów – przedsiębiorców. Dokładniej znajduje on zastosowanie w sytuacji, kiedy stronami transakcji są przedsiębiorcy. Zatem transakcje bezgotówkowe powyżej ustawowego limitu 15 000 zł muszą być w szczególności realizowane przez:

• przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą wpisanych do CEIDG (Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej)
• spółki prawa handlowego wpisane do rejestru przedsiębiorców KRS (Krajowy Rejestr Sądowy) – np. spółki akcyjne i spółki z ograniczoną odpowiedzialnością;
• inne podmioty wpisane do KRS – np. fundacje, izby gospodarcze i inne podmioty, które jednocześnie są wpisane do rejestru przedsiębiorców KRS.

Limit płatności gotówkowych 15 000 zł obowiązuje również wspólników spółki cywilnej, zagraniczne oddziały polskich przedsiębiorców. Podlegają mu ponadto transakcje mające charakter międzynarodowy, jeśli jej stronami jest polski przedsiębiorca, który dokonuje transakcji z przedsiębiorcą zagranicznym poza granicami Polski.

Jakich transakcji dotyczy limit płatności gotówką w Polsce?

Limit płatności gotówką w Polsce dotyczy wyłącznie transakcji zawieranych między przedsiębiorcami (B2B). Zgodnie z przepisami firmy mogą dokonać rozliczenia w gotówce, jeśli jednorazowa wartość transakcji nie przekracza 15 000 zł lub równowartości tej kwoty (np. w innej walucie).

Określona w przepisach “jednorazowa wartość transakcji” oznacza:

• całą wartość wierzytelności lub zobowiązań
• wyrażoną w pieniądzu
• która wynika z odpłatnej dostawy towarów lub świadczenia usług
• określonej w umowie zawartej pomiędzy przedsiębiorcami.

W praktyce jeśli wartość faktury przekracza 15 000 zł, to należy ją opłacić przelewem na rachunek bankowy, bez względu na liczbę płatności.

Jakie są konsekwencje niezastosowania limitu płatności gotówką?

Konsekwencją niezastosowania limitu płatności gotówką przez przedsiębiorcę jest utrata prawa zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodu. Jest to główny element „kary” dla przedsiębiorcy, który nie zastosuje się do obowiązującego limitu i zamiast rozliczenia za pośrednictwem rachunku bankowego, zapłaci innemu przedsiębiorcy gotówką.

“Kara” dotyczy niemożności zaliczenia takiej płatności przez kupującego przedsiębiorcę do kosztów uzyskania przychodu w rozliczeniu PIT lub CIT. Wspomniana sankcja dotyczy nie tylko nadwyżki ponad obowiązujący limit 15 000 zł, ale pełnej kwoty przekazanej kontrahentowi z pominięciem rachunku bankowego.

Jaki jest limit transakcji gotówkowych pomiędzy przedsiębiorcą a konsumentem w 2026 r.?

W 2026 r. nie obowiązuje żaden limit transakcji gotówkowych pomiędzy przedsiębiorcą a konsumentem (B2C). Oznacza to, że jako osoba fizyczna możesz zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę gotówką każdą kwotę.

Aktualnie obowiązujące limity transakcji gotówkowych w Polsce dotyczą tylko płatności realizowanych w obrocie profesjonalnym pomiędzy przedsiębiorcami. Co prawda planowano wprowadzenie ograniczeń również w stosunku do transakcji pomiędzy przedsiębiorcami a osobami fizycznymi, ale finalnie się to nie udało.

Oficjalnie wprowadzenie limitów w posługiwaniu się gotówką był uzasadniane popularyzacją obrotu bezgotówkowego i możliwością ograniczenia szarej strefy. Natomiast adresaci ograniczeń odbierali chęć wprowadzenia zmian jako próbę stopniowej eliminacji gotówki z obrotu gospodarczego oraz ułatwień w prowadzeniu kontroli podatników przez organy skarbowe.

Pomimo wycofania się rządzących z narzucenia ograniczeń w płatnościach gotówkowych dla konsumentów w Polsce, z tym tematem jeszcze będziemy musieli się zmierzyć ze względu na przepisy unijne.

Jak na ograniczenia płatności gotówką wpływa liczba bankomatów w Polsce?

Na ograniczenia płatności gotówką w Polsce wpływa stale zmniejszająca się liczba bankomatów oraz coraz niższe limity wypłat z takich urządzeń. Ograniczenia te dotykają także konsumentów, choć formalne limity płatności dotyczą tylko przedsiębiorców.

Według danych NBP liczba bankomatów w Polsce stale maleje. Jeszcze w IV kwartale 2023 r. było ich w sumie 22 085 sztuk, w I kwartale 2024 r. 20 869, a na koniec I kwartału 2026 r. już tylko 20 337. To oznacza, że w ciągu 3 lat ubyło około 1700 bankomatów.

Dodatkowym ograniczeniem są limity wypłat gotówki z bankomatów. Przykładowo, w 2022 roku sieć Euronet obniżyła taki limit z 1000 do 800 zł,. W 2026 roku dodatkowo zmniejszyła limit wypłaty BLIK-iem z 800 zł do zaledwie 200 zł.

Niższa maksymalna kwota wypłaty z bankomatu niejednokrotnie wiąże się z koniecznością poniesienia dodatkowych opłat. Przykładowo przy limicie 800 zł dla jednorazowej wypłaty, dla uzyskania potrzebnej kwoty w gotówce w wysokości 4 000 zł trzeba będzie skorzystać z bankomatu pięciokrotnie. Opłata może teoretycznie dotyczyć każdej z pięciu transakcji – szczegóły znajdziesz w cenniku usług Twojego banku.

Bezpłatne wypłaty bez względu na kwotę i liczbę transakcji dotyczą najczęściej tylko urządzeń własnych banków. Korzystanie z maszyn obcych wiąże się najczęściej z dodatkowym kosztem – prowizją naliczaną od każdej transakcji. Podobnie, jak wypłata pieniędzy w kasie banku. Dlatego bardziej opłaca się zapłacić za usługi lub produkty kartą niż płacić za wypłatę gotówki z konta.

Jaki limit płatności gotówką planuje wprowadzić Unia Europejska?

Już w lipcu 2027 roku na terenie całej Unii Europejskiej ma zacząć obowiązywać jednolity limit płatności gotówką 10 000 euro. Ma on dotyczyć zarówno transakcji między przedsiębiorcami (B2B), jak i między przedsiębiorcami a konsumentami (B2C).

Zwiększenie przejrzystości transakcji finansowych oraz przeciwdziałanie praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu to główne powody, dla których Unia Europejska podjęła decyzję w zakresie wprowadzenia ograniczeń w płatności gotówką. Nowe limity wprowadzi Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1624, którego przepisy każdy kraj unijny (w tym Polska) powinien zaimplementować do swojego porządku prawnego.

Dodatkowym wymogiem ma być obowiązek weryfikacji tożsamości klientów realizujących transakcje gotówkowe na kwotę przekraczającą 3000 euro, czyli w przeliczeniu na złotówki według kursu euro z dnia 21 października 2026 r. równowartość około 13 000 zł. W tym przypadku krajowe przepisy również mogą być bardziej restrykcyjne – więc ostateczny kształt ograniczeń poznamy dopiero za jakiś czas.

Nowe limity płatności gotówki w Unii Europejskiej mają zacząć obowiązywać od 10 lipca 2027 r.

Jakie są ograniczenia w płatności gotówką w Europie?

Ograniczenia w płatności gotówką obowiązują nie tylko w Polsce. Własne regulacje w tym zakresie przyjęło już wiele państw europejskich. W poniższej tabeli prezentujemy ograniczenia w płatności gotówką w części krajów Europy.

Tabela została przygotowana na podstawie danych opublikowanych na stronie https://www.europe-consommateurs.eu/en/shopping-internet/cash-payment-limitations.html

Warto dodać, że część państw zdecydowała się wprowadzić znaczące sankcje w razie nieprzestrzegania obowiązujących limitów. Przykładowo naruszenie ograniczeń narzuconych w Belgii, podlega karze grzywny w wysokości od 250 do 225 000 euro. W Hiszpanii kara sięga 25% wartości transakcji, a na Łotwie 15% kwoty, której naruszenie dotyczy. U naszych najbliższych sąsiadów Czechów za naruszenie dotyczące ograniczeń w płatności gotówką przewidziana jest kara grzywny. Wynosi ona od 500 000 koron dla konsumentów i do 5 000 000 koron dla firm.

Izabela Stachura-Adamczyk

Redaktor

izabela.stachura@rankomat.pl

Jestem absolwentką wydziału Prawa i Administracji na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Doświadczenie prawnicze zdobywałam w działach prawnych spółek handlowych z branży produkcyjnej oraz deweloperskiej m.in. jako Specjalista ds. organizacyjno – prawnych i Kierownik działu organizacyjno – prawnego. O finansach piszę od 2017 r. Entuzjastka rzetelnej informacji i dokładnego researchu.

Moje teksty możesz znaleźć m.in. w serwisach: Rankomat, Gazeta Bankowa, Puls HR, oraz CEO Magazyn. W czasie wolnym poszerzam swoją wiedzę na tematy związane m.in. z cyberbezpieczeństwem - również w branży finansowej i pracą z informacją. Prywatnie dużo czytam – najchętniej fantastykę i książki psychologiczne.

Zobacz inne wpisy tego autora »

Komentarze: