Pożyczki pod zastaw lub na poręczenie. Sprawdź, gdzie je dostaniesz!

Pożyczki pod zastaw lub na poręczenie dostępne są zarówno w bankach, jak i na rynku pozabankowym. Ze względu na zabezpieczenie często je łatwiej otrzymać przy niskich dochodach lub braku zdolności kredytowej. Jednocześnie jednak wiążą się z ryzykiem np. utraty majątku lub obarczeniem innej osoby obowiązkiem spłaty długu. Sprawdź, na czym polegają pożyczki pod zastaw i na poręczenie, gdzie się można o nie ubiegać oraz jakie mają wady i zalety.

Czym są pożyczki pod zastaw?

Pożyczki pod zastaw to rodzaj pożyczek, których spłata zabezpieczona jest konkretnym składnikiem majątku pożyczkobiorcy. Zabezpieczeniem tym może być nieruchomość lub majątek ruchomy np. samochód, sprzęt RTV lub inne wartościowe przedmioty. Na podstawie zastawu pożyczkodawca zyskuje możliwość dochodzenia swoich roszczeń bezpośrednio z zastawionego przedmiotu, czyli może go przejąć i sprzedać, jeśli pożyczkobiorca nie spłaci zobowiązania.

W zależności od przedmiotu zastawu mają zastosowanie różne przepisy prawne: 

• zastaw na rzeczach ruchomych – ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (art. 306-326) w odniesieniu do zastawu zwykłego oraz z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów;
• zastaw na nieruchomościach – ustawa o księgach wieczystych i hipotece z dnia 6 lipca 1982 r.

Pożyczki pod zastaw to jedna z bardziej znanych form pożyczania pieniędzy, która kojarzy się głównie z lombardami. Tak naprawdę jednak mają one stałe miejsce zarówno w ofercie banków, jak i firm pożyczkowych. Udzielają ich także inwestorzy prywatni.

Co może być przedmiotem zastawu?

Przedmiotem zastawu może być każda wartościowa rzecz, od biżuterii, przez sprzęt AGD i samochód, aż po nieruchomości. Rodzaje pożyczek pod zastaw udzielane na polskim rynku to: 

1. pożyczki pod zastaw samochodu – dla firm i klientów indywidualnych,
2. pożyczki pod zastaw nieruchomości – dla firm, i osób fizycznych będących jej właścicielami,
3. pożyczki lombardowe – udzielane pod zastaw pozostałych przedmiotów ruchomych przez lombardy dla klientów indywidualnych.

Najczęściej spotykane rzeczy pod zastaw to:

• biżuteria, 
• sprzęt elektroniczny 
• dzieła sztuki, 
• sprzęt sportowy, 
• sprzęty grające, 
• sprzęty AGD, 
• narzędzia (zwłaszcza elektronarzędzia), 
• przedmioty kolekcjonerskie, 
• papiery wartościowe, obligacje i akcje, 
• samochody i inne pojazdy, 
• nieruchomości. 

Mieszkania, domy, działki budowlane, grunty oraz lokale komercyjne są przedmiotem szczególnej regulacji – hipoteki. Dzięki wpisowi do Księgi Wieczystej posiadana nieruchomość może stanowić zabezpieczenie pożyczki pozabankowej, kredytu lub pożyczki zabezpieczonej hipoteką. Udzielaniem kredytów hipotecznych zajmują się jednak wyłącznie banki (na mocy Ustawy o kredycie hipotecznym z 22 lipca 2017 roku). 

Kto może skorzystać z pożyczki pod zastaw? 

Z pożyczki pod zastaw może skorzystać właściwie każda pełnoletnia osoba posiadająca ważny dokument tożsamości, która ma w posiadaniu wystarczająco cenną rzecz.

Jedną z ważniejszych cech pożyczek pod zastaw, zwłaszcza pożyczek lombardowych, jest niewielka liczba formalności, które się z nimi wiążą. W przypadku, gdy zabezpieczenie w postaci zastawu stanowi konkretny przedmiot, pożyczkodawca może nawet nie sprawdzać zdolności kredytowej klienta. 

Nieco inaczej wygląda to w przypadku, gdy zabezpieczeniem w postaci zastawu ma być nieruchomość. Wówczas, poza dowodem osobistym, będzie potrzebny również dokument poświadczający, że przyszły pożyczkobiorca jest właścicielem nieruchomości. 

Dodatkowo, jeżeli wnioskuje się o taką pożyczkę w banku, niezbędne będzie również posiadanie odpowiedniej zdolności do terminowej spłaty zobowiązania. Żaden bank nie zdecyduje się na udzielenie finansowania komuś, kto z dużym prawdopodobieństwem może mieć problemy z regulowaniem zadłużenia. 

Jak wziąć pożyczkę pod zastaw? 

Osoba, która chce wziąć pożyczkę pod zastaw, powinna wykonać następujące czynności: 

1. znaleźć firmę, bank lub lombard, gdzie udzielane są pożyczki pod zastaw, 
2. sprawdzić, która z należących do niej ruchomości lub nieruchomości może być przedmiotem zastawu i zlecić wykonanie jej wyceny (zrobi to rzeczoznawca majątkowy współpracujący z dana instytucją lub pożyczkodawca osobiście – w przypadku np. wizyty w lombardzie), 
3. przedstawić dokument tożsamości i podpisać wymagane dokumenty, 
4. odebrać pożyczkę, 
5. spłacić pożyczkę terminowo i w całości, 
6. odebrać przedmiot, który był przedmiotem zastawu. 

Jeśli przedmiotem zastawu pożyczki jest nieruchomość, pozostaje ona cały czas do dyspozycji pożyczkobiorcy. Zabezpieczeniem jest tutaj bowiem sam wpis hipoteki do księgi wieczystej, który uprawnia pożyczkodawcę do dochodzenia swoich roszczeń bezpośrednio z nieruchomości.

W przypadku rzeczy ruchomej kwestia ta zależy od rodzaju zastawu. Zastaw zwykły wymaga przekazania zastawionego przedmiotu pożyczkodawcy, czyli np. pozostawienia cennej rzeczy w lombardzie aż do całkowitej spłaty zobowiązania. Przy zastawie rejestrowym pożyczkobiorca może natomiast korzystać z zastawionego przedmiotu. Jednak poprzez wpisanie go do rejestru zastawów pożyczkodawca zyskuje prawo pierwszeństwa zaspokojenia z niego swoich roszczeń w przypadku braku spłaty zobowiązania.

Ile kosztuje pożyczka pod zastaw? 

Koszty pożyczki pod zastaw zależą od jej rodzaju i tego, czy zaciąga się ją w banku, firmie pożyczkowej czy w lombardzie. Przykładowo, głównym kosztem bankowej pożyczki hipotecznej pod zastaw nieruchomości są odsetki wynikające z oprocentowania oraz prowizja, a także koszty ustanowienia hipoteki na rzecz banku. Z kolei na koszty pożyczki lombardowej składają się odsetki, miesięczna opłata za przechowanie i obsługę zastawu oraz opcjonalnie opłata za przedłużenie umowy.

Maksymalne koszty pożyczki pod zastaw regulują przepisy. Przede wszystkim zgodnie z Kodeksem cywilnym maksymalne odsetki od pożyczki nie mogą przekraczać w stosunku rocznym dwukrotności odsetek ustawowych. Odsetki ustawowe natomiast są równe sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 3,5 punktów procentowych.

Podobnie koszty pozaodsetkowe nie mogą przekraczać określonych limitów. Przykładowo, w przypadku konsumenckiej pożyczki lombardowej nie mogą być one wyższe niż:

• 10% kwoty pożyczki powiększonych o 10% tej kwoty w skali roku, liczonych proporcjonalnie do okresu umowy,
• 45% kwoty pożyczki.

Oczywiście nie muszą być to jedyne koszty, jakie będzie zmuszony ponieść pożyczkobiorca. Warto także pamiętać, że jeśli dług nie zostanie spłacony we wskazanym terminie, pożyczkodawca może sprzedać zastawioną rzecz albo wszcząć postępowanie egzekucyjne (w przypadku zastawu w formie samochodu lub nieruchomości). 

Czym jest poręczenie pożyczki? 

Poręczenie pożyczki jest formą zabezpieczenia, w której osoba trzecia (poręczyciel lub żyrant) zobowiązuje się względem wierzyciela (np. banku lub firmy pożyczkowej) do spłaty długu, jeśli główny dłużnik przestanie wywiązywać się ze swoich obowiązków.

Zasady poręczenia regulują przepisy art. 876–887 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z nimi oświadczenie poręczyciela powinno mieć formę pisemną pod rygorem nieważności. Jeśli w umowie nie zastrzeżono inaczej, poręczyciel odpowiada jak współdłużnik solidarny. Oznacza to, że wierzyciel może żądać spłaty całości długu od razu od poręczyciela, bez konieczności wcześniejszego egzekwowania go od dłużnika głównego.

Kto może skorzystać z poręczenia pożyczki? 

Z poręczenia pożyczki może skorzystać każdy, kto potrzebuje w ten sposób zabezpieczyć spłatę zobowiązania i jednocześnie spełnia pozostałe warunki otrzymania finansowania.

W praktyce z pożyczki z poręczeniem często korzystają osoby, które nie mają wystarczająco wysokich lub regularnych dochodów lub ich historia kredytowa jest negatywna. Aby wziąć pożyczkę, potrzebują zabezpieczenia, którym może być poręczenie od kogoś, kogo wiarygodność finansowa nie budzi wątpliwości. 

Kto może udzielić poręczenia pożyczki? 

Poręczycielem, czyli gwarantem pożyczki, może zostać osoba, która: 

• jest pełnoletnia, 
• jest obywatelem Polski, 
• ma pozytywną historię kredytową, 
• ma zdolność kredytową umożliwiającą wzięcie pożyczki o określonej wysokości. 

Gwarant i pożyczkobiorca nie muszą być ze sobą spokrewnieni, jednak poręczyciela najczęściej szuka się właśnie wśród członków rodziny. Niewiele osób „z zewnątrz”, nawet tych należących do kręgu bliskich znajomych, decyduje się na taki krok. Dzieje się tak dlatego, że żyrant odpowiada własnym majątkiem za zaciągnięte zobowiązanie. 

Jak wziąć pożyczkę z poręczeniem? 

Aby wziąć pożyczkę z poręczeniem, trzeba wykonać kilka prostych kroków: 

1. znaleźć firmę lub bank, który udziela tego typu pożyczek, 
2. znaleźć osobę, która będzie gwarantem pożyczki, 
3. wypełnić wszystkie wymagane dokumenty i złożyć wniosek o pożyczkę, 
4. w przypadku pozytywnej decyzji podpisać umowę pożyczkową. 

Warto pamiętać, że otrzymanie potrzebnej kwoty to dopiero początek. Trzeba zrobić wszystko, by regularnie spłacać zobowiązanie i nie dopuścić do finansowego obciążenia poręczyciela, który zgodził się na oddanie przysługi. 

Ile kosztuje pożyczka z poręczeniem? 

Koszt pożyczki z poręczeniem zależy od warunków oferty. Zazwyczaj jednak nie odbiega od kosztów standardowych pożyczek lub jest od nich wręcz niższy, ponieważ poręczenie obniża ryzyko pożyczkodawcy. W praktyce więc dzięki poręczycielowi możesz wynegocjować niższą prowizję lub oprocentowanie.

Sam fakt poręczenia pożyczki natomiast nie wiąże się z dodatkowymi opłatami, ponieważ oświadczenie poręczyciela nie wymaga formy notarialnej. Na koszty takiej pożyczki składają się więc zazwyczaj standardowe elementy, czyli oprocentowanie, prowizja oraz opcjonalnie opłaty administracyjne.

Kto udziela pożyczek pod zastaw lub na poręczenie? 

Pożyczek pod zastaw lub na poręczenie udzielają różne instytucje i podmioty. W zależności od rodzaju pożyczki są to przede wszystkim:

• banki komercyjne i spółdzielcze – udzielają przede wszystkim pożyczek hipotecznych pod zastaw nieruchomości, a czasami także pożyczek na poręczenie, gdy kredytobiorca ma zbyt niską zdolność kredytową lub wnioskuje o wysoką kwotę;
• Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo-Kredytowe (SKOK-i) – standardowo stosują mechanizm poręczeń od osób trzecich jako formę zabezpieczenia pożyczek gotówkowych;
• firmy pozabankowe – zazwyczaj są to wyspecjalizowane podmioty, które udzielają większych pożyczek pod zastaw samochodów lub nieruchomości;
• lombardy – specjalizują się w udzielaniu krótkoterminowych pożyczek pod zastaw wartościowych przedmiotów takich jak elektronika, biżuteria itp.;
• osoby prywatne – przy udzielaniu pożyczek często stosują różne zabezpieczenie np. w postaci poręczenia lub zastawu na składnikach majątku pożyczkobiorcy.

O ile pożyczkę pod zastaw można wziąć w banku i na rynku pozabankowym, pożyczka na poręczenie nie jest aż tak popularnym produktem finansowym.  Głównym tego powodem jest to, że znalezienie gwaranta nie należy do najłatwiejszych. Istnieją co prawda działające lokalnie firmy zewnętrzne (tzw. fundusze poręczeń kredytowych) zajmujące się udzielaniem poręczeń klientom banków i instytucji pożyczkowych. Jednak z ich usług mogą skorzystać głównie przedsiębiorcy potrzebujący środków na prowadzenie własnej działalności.  

Czy pożyczki pod zastaw i na poręczenie są bezpieczne? 

Klient, który korzysta z usług banku lub uczciwej instytucji pożyczkowej, a oprócz tego regularnie spłaca zadłużenie – raczej nie ma się czego obawiać. Schody zaczynają się jednak w momencie, gdy na horyzoncie pojawiają się problemy z płynnością finansową. 

Bezpieczeństwo pożyczki pod zastaw 

W przypadku pożyczki pod zastaw opóźnienie w spłacie powoduje, że wierzyciel (bank, firma pożyczkowa, lombard lub osoba prywatna) może przejąć ruchomość lub nieruchomość będącą przedmiotem zastawu. Decydując się na tę opcję, trzeba mieć świadomość, że ryzykuje się utratą części lub nawet całości swojego majątku. 

Bezpieczeństwo pożyczki na poręczenie 

Jeśli chodzi o pożyczkę na poręczenie, głównym problemem jest tutaj perspektywa związana z finansowym obciążeniem gwaranta. W końcu to właśnie on będzie musiał „nadstawić karku” za nierzetelnego dłużnika, za którego pożyczkę osobiście poręczył. Oczywiście, jeśli ktoś zgodził się na taki krok, prawdopodobnie była to przemyślana decyzja. Czasem jednak nie ma sensu ryzykować pogorszenia wzajemnych relacji.  

Koniecznie trzeba w tym miejscu wspomnieć o jeszcze jednym ryzyku, z jakim wiąże się poręczenie dla żyranta. Mianowicie: obniża jego zdolność kredytową. Dla instytucji finansowych nie ma znaczenia, że to nie on jest pożyczkobiorcą – przez cały okres spłaty zobowiązania będą traktowały poręczoną pożyczkę tak, jak jego własne zadłużenie. A to prawdopodobnie mocno obniży szansę na wnioskowanie o kredyt lub pożyczkę przez dłuższy czas. 

Jakie są zalety i wady pożyczki pod zastaw lub na poręczenie? 

Pora na krótkie podsumowanie, czyli szybki przegląd wad i zalet pożyczek pod zastaw i na poręczenie. 

Zalety pożyczek pod zastaw: 

• Możliwość otrzymania pożyczki na wyższą kwotę dzięki ustanowieniu zastawu 
• Przedmiotem zastawu może być zarówno dowolna wartościowa ruchomość, jak i nieruchomość 
• Konsekwencje braku terminowej spłaty ponosi wyłącznie pożyczkobiorca 
• Możliwość wykorzystania pożyczki pod zastaw na dowolny cel (nawet jeśli jest to pożyczka hipoteczna) 
• Możliwość uzyskania pożyczki bez sprawdzania zdolności kredytowej (jeśli składa się wniosek w instytucji pożyczkowej z sektora pozabankowego lub pożycza środki od prywatnego inwestora) 

Wady pożyczek pod zastaw: 

• Nieuczciwe praktyki pożyczkodawców (np. zaniżanie cen rzeczy będących przedmiotem zastawu w lombardzie lub bardzo wysokie koszty pożyczki od osób prywatnych) 
• Ryzyko utraty ruchomości lub nieruchomości będącej przedmiotem zastawu w przypadku nieterminowej spłaty 

Zalety pożyczek na poręczenie: 

• Możliwość pożyczenia potrzebnych środków nawet w trudnej sytuacji finansowej (brak dochodów, wpisy w rejestrach dłużników) 

Wady pożyczek na poręczenie: 

• Konieczność znalezienia gwaranta, który spełni wymagania pod kątem finansowym 
• Ryzyko obarczenia żyranta koniecznością spłaty poręczonego zobowiązania (a w efekcie pogorszenie relacji z nim) 
• Obniżenie zdolności kredytowej poręczyciela przez cały okres obowiązywania umowy 

Co lepiej wybrać, pożyczkę pod zastaw czy z poręczeniem?

Wybór między pożyczką pod zastaw a z poręczeniem zależy przede wszystkim od sytuacji pożyczkobiorcy. Obie formy zabezpieczenia pomagają bowiem uzyskać finansowanie, jednak każda z nich wymaga spełnienia innych warunków.

Poniżej znajdziesz wskazówki, kiedy lepiej wybrać pożyczkę pod zastaw, a kiedy pożyczkę z poręczycielem:

• pożyczka pod zastaw – może być lepszym rozwiązaniem, jeśli posiadasz wartościowy majątek, a jego ewentualna utrata nie zachwieje Twoją stabilnością finansową. W praktyce więc nie warto np. zastawiać jedynego mieszkania, ale można się zdecydować zabezpieczyć pożyczkę drugą nieruchomością;
• pożyczka z poręczycielem – może być dobrym rozwiązaniem, jeśli nie posiadasz majątku i jednocześnie masz zaufaną osobę, która zechce Ci pomóc w pozyskaniu finansowania.

Pamiętaj, że przy wyborze pożyczki warto kierować się przede wszystkim kosztem zaciągnięcia zobowiązania i szczegółowymi warunkami umowy. Istotne jest również sprawdzenie wiarygodności firmy i korzystanie jedynie z bezpiecznych źródeł pożyczania pieniędzy. 

Co zamiast pożyczki pod zastaw lub na poręczenie? 

Zamiast pożyczki wymagającej zastawu lub poręczenia (żyranta), można skorzystać z innych form finansowania lub alternatywnych sposobów zabezpieczenia zobowiązania. Alternatywnymi źródłami finansowania dla osób niemających wystarczającej zdolności kredytowej mogą być między innymi:

• Pożyczka od rodziny lub znajomych – w jej przypadku na pewno będzie łatwiej dopasować elastyczny termin i sposób spłaty oraz obejdzie się też bez weryfikacji sytuacji finansowej. Warto jednak pamiętać, że w razie kłopotów wzajemne relacje mogą ulec pogorszeniu;
• Pożyczka społecznościowa– jest to rodzaj pożyczki prywatnej, przy której zazwyczaj nie wymagane są żadne zabezpieczenia, a weryfikacja pożyczkobiorcy odbywa się według uproszczonych procedur;
• Pożyczka dla zadłużonych – na rynku pozabankowym można znaleźć pożyczkodawcę, który nieco bardziej przychylnym okiem spojrzy na indywidualną sytuację klienta lub nie sprawdza akurat baz dłużników, w której widnieją wpisy na jego temat. Jest to jednam ryzykowne rozwiązanie, które może skutkować jeszcze większymi problemami finansowymi.

Innym rozwiązaniem może być zaproponowanie alternatywnego zabezpieczenia pożyczki. Może być to na przykład weksel, przewłaszczenie na zabezpieczenie, blokada środków na rachunku bankowym, czy też ubezpieczenie pożyczki na wypadek śmierci, choroby lub utraty pracy.

Katarzyna Zuba

Redaktor

redakcja@rankomat.pl

Z wykształcenia jestem ekonomistką, a zawodowo od ponad dziesięciu lat zajmuję się tworzeniem dla portali internetowych treści o tematyce z zakresu finansów, bankowości, prawa i biznesu. W swoich artykułach dzielę się z czytelnikami swoją wiedzą zdobytą podczas studiów, ale też praktycznym doświadczeniem wynikającym z wieloletniej pracy w branży finansowej. Prywatnie jestem miłośniczką kotów, pieszych wędrówek, jazdy na rowerze oraz nowinek technologicznych.

Zobacz inne wpisy tego autora »

Komentarze: