Co to jest depozyt? Czym depozyt bankowy różni się od lokaty?

Depozyt to ogólne pojęcie oznaczające środki powierzone bankowi na przechowanie i zwrot na warunkach określonych w umowie. Depozyt może mieć różną formę, od pieniędzy dostępnych w każdej chwili po zdeponowane na określony czas. Lokata jest jednym z rodzajów depozytu, ale ma charakter terminowy, czyli zakładasz ją na z góry ustalony okres. W tym artykule wyjaśniamy, czym dokładnie jest depozyt bankowy i czym różni się od lokaty.

Jak wynika z badania „Postawy Polaków wobec finansów” wykonanego w 2025 r. na zlecenie Fundacji Rozwoju Społeczeństwa Wiedzy Think! korzystamy z różnych rodzajów depozytów bankowych przede wszystkim w celu przechowywania oszczędności. 49% z nas utrzymuje środki zgromadzone na „czarną godzinę” na lokatach i rachunkach oszczędnościowych, a 34% na kontach osobistych.

Czym jest depozyt bankowy?

Depozyt bankowy oznacza wszystkie środki pieniężne, które przekazujesz bankowi. To ogólne określenie na pieniądze wpłacane do instytucji finansowej po to, aby je pomnożyła lub tylko przechowała. Depozyty mogą być zatem oprocentowane lub nie – to zależy od ich rodzaju i umowy z bankiem.

Główną podstawą prawną funkcjonowania depozytów jest ustawa Prawo bankowe, która definiuje depozyt jako wkład pieniężny. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1, banki są uprawnione do przyjmowania wkładów pieniężnych płatnych na żądanie lub z nadejściem oznaczonego terminu.

Tłumacząc na bardziej przystępny język – depozytem mogą być środki dostępne w każdej chwili lub „zamrożone” na określony czas.

Co bank nazywa depozytem?

Dla banku depozyty to wszystkie pieniądze, które instytucja przyjmuje od swoich klientów. Są one jednym z głównych źródeł finansowania ich działalności. Środki, które wpłacasz do banku nie „leżą”, a są wykorzystywane np. do udzielania kredytów.

Określenie depozyt często przewija się w oficjalnych dokumentach bankowych (regulaminach, sprawozdaniach). Przykładowo depozyty klientów indywidualnych oznaczają wszystkie zgromadzone środki (na kontach, lokatach) osób prywatnych.

Jakie są rodzaje depozytów bankowych?

Depozyty bankowe można podzielić na kilka rodzajów, różniących się dostępnością środków, zasadami oprocentowania oraz przeznaczeniem. Dzięki temu łatwiej dopasujesz formę depozytu do własnych potrzeb – czy to do bieżącego korzystania z pieniędzy, czy bezpiecznego przechowywania i pomnażania oszczędności.

Poniżej lista najczęściej spotykanych depozytów.

• Depozyty na żądanie (a vista) – to środki, które możesz wypłacić z banku w dowolnym momencie. Zaliczają się do nich przede wszystkim rachunki osobiste (ROR), zazwyczaj nieoprocentowane.
• Depozyty terminowe – to pieniądze, które możesz wycofać z banku w terminie przewidzianym umową. Należą do nich wszystkie rodzaje lokat terminowych, np. odnawialne lub nieodnawialne, strukturyzowane. Łączy je brak swobodnego dostępu do środków w zamian za zysk z oprocentowania. Wypłata przed terminem skutkuje konsekwencjami przewidzianymi umową – najczęściej odebraniem odsetek lub naliczeniem opłaty za wypłatę przed terminem.
• Depozyty pośrednie – wiążą w sobie cechy depozytów na żądanie i terminowych. Możesz wypłacać środki, kiedy tylko chcesz, ale mają też pewne ograniczenia. Zaliczają się do nich rachunki oszczędnościowe i lokaty dynamiczne. To mniej znany rodzaj lokaty, w której możesz swobodnie wypłacać środki, ale im dłużej je utrzymujesz, tym masz wyższe oprocentowanie. Lokaty dynamiczne najczęściej są w ofercie Banków Spółdzielczych (np. BS w Łobżenicy, BS w Wieluniu).
• Depozyty fizyczne – czyli klasyczne skrytki lub sejfy bankowe. Możesz umieścić w nich, co tylko chcesz: gotówkę, sztabki złota, biżuterię, dokumenty czy przedmioty bez wartości materialnej.

Dodatkowymi rodzajami depozytów są depozyty sądowe i notarialne. Składa się je w sądzie lub u notariusza. Ten pierwszy służy w różnych sprawach, np. dłużnik składa depozyt w celu przekazania go wierzycielowi. Depozyt notarialny wykorzystywany jest z kolei przy zabezpieczeniu transakcji, najczęściej sprzedaży nieruchomości.

Czy lokata i depozyt to to samo?

Lokata i depozyt to pojęcia ze sobą powiązane, ale nie oznaczają tego samego. Każda lokata jest depozytem, ale nie każdy depozyt jest lokatą. Jeżeli masz zgromadzone środki np. na koncie osobistym, to posiadasz depozyt bankowy, ale nie jest to lokata. Depozyt jest zatem określeniem nadrzędnym nad lokatą.

Co to jest lokata?

Lokata bankowa to terminowy depozyt, który zakładasz na z góry określony czas, np. na 3, 6 czy 12 miesięcy. W zamian za to, że nie korzystasz z pieniędzy przez ten okres, bank wypłaca Ci odsetki według określonej stopy procentowej. Warunki lokaty: oprocentowanie, czas trwania i zasady wypłaty środków, są zapisane w umowie i znane Ci w momencie jej zawarcia.

Z prawnego punktu widzenia lokata jest szczególną formą wkładu pieniężnego, którego charakterystyczną cechą jest terminowość. Oznacza to ograniczony dostęp do środków przed zakończeniem umowy. Wcześniejsze zerwanie lokaty zazwyczaj oznacza zwykle utratę całości wypracowanych odsetek.

Czym depozyt różni się od lokaty?

Najważniejsza różnica pomiędzy depozytem a lokatą dotyczy swobody dostępu do pieniędzy. Depozyty mogą terminowe lub dostępne w każdej chwili, a lokaty (z wyjątkiem lokaty dynamicznej) funkcjonują właściwie tylko jako depozyty terminowe. Z punktu widzenia konstrukcji produktów oba rozwiązania opierają się na tej samej zasadzie: przekazujesz środki bankowi, a bank zobowiązuje się je zwrócić.

Różnice pojawiają się na poziomie umowy, dostępu do pieniędzy, oprocentowania i konsekwencji wcześniejszego wycofania środków. Dlatego, zanim zdecydujesz się na lokatę albo inny rodzaj depozytu, przyjrzyj się szczegółom, ponieważ mogą one wpłynąć na opłacalność i wygodę korzystania z danego rozwiązania.

Czy depozyt w banku jest bezpieczny?

Depozyty bankowe są objęte systemem gwarancji Bankowego Funduszu Gwarancyjnego. Zgodnie z przepisami BFG gwarantuje wypłatę środków do równowartości 100 000 euro na jednego klienta, niezależnie od liczby posiadanych rachunków czy lokat w danym banku.

Euro na złotówki przelicza się po średnim kursie euro ogłoszonym przez NBP w dniu zawieszenia przez KNF działalności banku albo złożenia przez BFG wniosku o ogłoszenie upadłości banku.

Ochrona ta wynika zarówno z polskich regulacji, jak i z przepisów unijnych. Oznacza to, że jeśli bank ogłosi upadłość, Twoje pieniądze do wspomnianego limitu są bezpieczne. Co ważne, gwarancją objęte są zarówno lokaty, jak i inne formy depozytów, w tym środki na rachunkach osobistych i oszczędnościowych.

Pamiętaj jednak, że limit gwarancji dotyczy jednego banku. Jeśli posiadasz większe oszczędności, ich odpowiednie rozłożenie pomiędzy różne instytucje może zwiększyć poziom ochrony.

Gdzie założyć depozyt bankowy?

Depozyt bankowy założysz w każdym banku komercyjnym i spółdzielczym oraz SKOK-u. Dostępność rodzajów depozytów zależy od oferty danej instytucji. Wszystkie mają w swojej ofercie konta osobiste i rachunki oszczędnościowe. Ograniczenia dotyczą przede wszystkim lokat – niektóre instytucje mają tylko ich wybrane rodzaje. Podobnie jest z sejfami – te wynajmiesz wyłącznie w dużych bankach i to nielicznych, np. Pekao S.A. czy Santander Bank Polska S.A.

Konto osobiste i oszczędnościowe jest dostępne dla każdej pełnoletniej osoby. Aby je założyć, nie trzeba wpłacać od razu żadnych środków ani deklarować wpłat w przyszłości. Z lokatami jest inaczej – otwierając lokatę, musisz wpłacić przy podpisaniu umowy co najmniej minimalną kwotę przewidzianą regulaminem danej lokaty.

Depozyt czy lokata – co warto założyć?

Lokata to forma depozytu, zatem zakładając lokatę, zakładasz depozyt. Ale nie każdy depozyt jest lokatą. Możesz zatem wybierać pomiędzy lokatą a inną formą depozytu. To, które rozwiązanie jest korzystniejsze, zależy od tego, czego oczekujesz od swoich pieniędzy.

Jeżeli zależy Ci na łatwym, bieżącym dostępie do pieniędzy, najlepszą opcją może być założenie konta osobistego. Nie będzie ono wprawdzie oprocentowane (aktualnie żaden bank nie ma w ofercie oprocentowanych ROR-ów), ale możesz swobodnie dysponować środkami. Dużo banków oferuje bezpłatne prowadzenie konta (po spełnieniu pewnych warunków), darmowe przelewy i wypłaty z własnych bankomatów. Zatem możliwość „obracania środkami” będzie dla Ciebie najczęściej bezkosztowa.

Z kolei, gdy masz oszczędności i możesz pozwolić sobie na ich „zamrożenie”, lepszym rozwiązaniem może być lokata. Środki są oprocentowane, więc zarabiasz na depozycie. Jednak w przypadku, gdy wypłacisz je przed terminem przewidzianym w umowie, poniesiesz konsekwencje. Może się do nich zaliczać np. utrata naliczonych odsetek lub konieczność zapłacenia kary umownej albo jedno i drugie.

Justyna Czerwińska

Redaktor

redakcja@rankomat.pl

Z szeroko pojętymi finansami jestem związana od początku pracy zawodowej. W latach 2009-2014 pracowałam w Polkomtel S.A. w dziale faktur. Później przez 3 lata zdobywałam doświadczenie w pionie zakupów RUCH S.A. Obecnie dzielę się wiedzą na tematy finansowe (także korporacyjne), księgowo-podatkowe i biznesowe.

Moje artykuły przeczytasz m.in. w serwisach Rankomat, mBank, inFakt, i BusinessInsider. Prywatnie lubię łamigłówki analityczno-liczbowe (Sudoku rozwiązuję codziennie!), słucham ciężkiej muzyki i staram się przynajmniej raz w miesiącu wyjechać na city break.

Zobacz inne wpisy tego autora »

Komentarze: