Podatek od pożyczki należy zapłacić w ciągu 14 dni, ale tylko wtedy, gdy pożyczasz pieniądze prywatnie (np. od znajomego), a kwota przekracza ustawowe limity zwolnień. Pożyczka od najbliższej rodziny może być całkowicie zwolniona z opodatkowania, jeśli zgłosisz ją w odpowiednim terminie do urzędu skarbowego. Sprawdź, kiedy musisz zapłacić podatek PCC od pożyczki prywatnej i jakie są zasady zwolnienia z opodatkowania.
Najważniejsze informacje
- Podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC) są objęte wyłącznie pożyczki prywatne, a więc nie musisz go płacić od pożyczki bankowej. Podatek PCC od pożyczki wynosi 0,5 proc. i płaci go pożyczkobiorca od pożyczonej kwoty.
- Wszystkie pożyczki prywatne do 1000 zł oraz pożyczki od rodziny do 36 120 zł są zwolnione z podatku i nie wymagają zgłoszenia do US.
- Pożyczki od najbliższej rodziny są zwolnione z podatku PCC niezależnie od kwoty. Jeśli jednak przekraczają 36 120 zł, wymagają udokumentowania przelewem bankowym lub przekazem pocztowym oraz zgłoszenia do urzędu skarbowego.
- Aby zgłosić pożyczkę do urzędu skarbowego, należy złożyć deklarację PCC-3 w terminie 14 dni od chwili zawarcia umowy.
- 1. Czym jest podatek od pożyczki?
- 2. Kiedy trzeba zapłacić podatek od pożyczki, a kiedy nie?
- 2.1. Kiedy jeszcze nie trzeba płacić podatku PCC od pożyczki?
- 3. Do jakiej kwoty pożyczki nie płaci się podatku? Limity zwolnienia 2026
- 4. Jak uniknąć podatku od pożyczki od najbliższej rodziny?
- 5. Czy pożyczkę trzeba zgłosić do urzędu skarbowego?
- 6. Ile wynosi podatek PCC od pożyczki i jak go obliczyć?
- 7. Jak zgłosić pożyczkę do urzędu skarbowego krok po kroku?
- 7.1. Jak zapłacić podatek od pożyczki?
- 8. Jak udokumentować pożyczkę prywatną dla urzędu skarbowego?
Czym jest podatek od pożyczki?
Podatek od pożyczki jest to podatek od czynności cywilnoprawnych (w skrócie PCC), jaki należy odprowadzić od umowy pożyczki. Podatkiem PCC opodatkowane są jednak głównie umowy zawierane między osobami prywatnymi, a więc gdy pieniądze pożyczają sobie np. znajomi.
Podstawą prawną opodatkowania pożyczki prywatnej podatkiem PCC jest ustawa z dnia 9 września 2000 roku o podatku od czynności cywilnoprawnych. Zgodnie z art. 1.1 podatkowi PCC podlegają różnego rodzaju umowy m.in. umowa sprzedaży, umowa darowizny oraz właśnie umowa pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.
Podatek od pożyczki PCC w 2026 roku wynosi 0,5% i oblicza się go od kwoty pożyczonych pieniędzy. Zgodnie z przepisami za zapłatę podatku PCC odpowiada pożyczkobiorca.
Uwaga!
Kiedy trzeba zapłacić podatek od pożyczki, a kiedy nie?
Podatek od pożyczki PCC trzeba zapłacić tylko wtedy, gdy pożyczasz pieniądze od innej osoby fizycznej, a kwota pożyczki przekracza ustawowe limity. W praktyce obowiązek podatkowy może Cię dotyczyć, jeśli pożyczasz pieniądze od rodziny, znajomego lub od innej osoby prywatnej.
Nie zawsze jednak musisz faktycznie odprowadzać podatek od pożyczki prywatnej, ponieważ przepisy przewidują pewne wyjątki:
- limity pożyczki zwolnione z podatku – kwoty wolna od podatku PCC zależy od tego, od kogo pożyczasz pieniądze: czy od członka rodziny, czy od niespokrewnionej osoby;
- całkowite zwolnienie z podatku od pożyczki od najbliższej rodziny (niezależnie od kwoty) – warunkiem skorzystania z takiego zwolnienia jest udokumentowanie pożyczki przelewem lub przekazem pocztowym oraz zgłoszenie jej do urzędu skarbowego.
Zgodnie z przepisami podatku PCC od pożyczki prywatnej nie zapłacisz także wtedy, gdy np. pożyczkodawca na stałe mieszka za granicą i umowę pożyczki podpiszesz także poza Polską.
Kiedy jeszcze nie trzeba płacić podatku PCC od pożyczki?
Podatku PCC od pożyczki nie trzeba płacić, jeśli umowa pożyczki podlega opodatkowaniu VAT i przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona z podatku VAT z tytułu dokonania tej czynności. W praktyce oznacza to, że podatek PCC nie dotyczy pożyczek zaciąganych od przedsiębiorstw świadczących usługi finansowe np. banków i firm pożyczkowych. Poza tym przepisy przewidują dodatkowe wyjątki, kiedy umowa pożyczki zwolniona jest z podatku od czynności cywilnoprawnych.
Nie musisz więc płacić podatku PCC w przypadku zaciągania pożyczki:
- w banku lub SKOK-u,
- od firmy pożyczkowej,
- z zakładu pracy – np. z kas lub funduszów zakładowych, funduszów związków zawodowych, pracowniczych kas zapomogowo-pożyczkowych lub zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.
Oprócz tego z podatku PCC zwolnione są pożyczki udzielane przez wspólnika (akcjonariusza) spółce kapitałowej.
Do jakiej kwoty pożyczki nie płaci się podatku? Limity zwolnienia 2026
Podatku od pożyczki nie płaci się przede wszystkim wtedy, gdy kwota pożyczki nie przekracza 1000 zł. Oprócz tego jednak obowiązują dodatkowe limity, dzięki którym unikniesz podatku PCC przy pożyczkach o większej wartości.
W tabeli zobaczysz, do jakiej kwoty pożyczki nie płaci się podatku w 2026 roku oraz poznasz zasady zwolnienia z opodatkowania.
Do jakiej kwoty pożyczki nie płaci się podatku?
| Kwota pożyczki bez podatku PCC | Rodzaj pożyczki prywatnej | Warunki zwolnienia z podatku od pożyczki |
|---|---|---|
| Do 1000 zł | Pożyczka od znajomych Pożyczka od partnera (nieformalny związek) Pożyczka od obcej osoby (np. z ogłoszenia) Pożyczka od dalszej rodziny z II grupy podatkowej np. ciotki, wujka, rodzeństwa małżonków, dzieci rodzeństwa. | Zwolnieniu podlega każda pożyczka w kwocie do 1000 zł |
| Do 36 120 zł | Pożyczka od rodzina z I grupy podatkowej: rodziców, małżonka, dzieci, wnuków, prawnuków, dziadków, pradziadków, pasierba, rodzeństwa, ojczyma, macochy, teściów, zięcia, synowej. | Zwolnieniu podlegają pożyczki od jednej osoby, których suma nie przekroczyła 36 120 zł w ciągu ostatniego roku i 5 lat wstecz |
| Bez limitu | Pożyczka od najbliższej rodziny: rodziców, małżonka, dzieci, wnuków, prawnuków, dziadków, pradziadków, pasierba, rodzeństwa, ojczyma, macochy. | Zwolnienie z podatku od pożyczki w kwocie do 36 120 zł od 1 osoby ciągu ostatniego roku i 5 lat wstecz – bez dodatkowych warunków Zwolnienie od pożyczki przekraczającej 36 120 zł od 1 osoby ciągu ostatniego roku i 5 lat wstecz pod warunkiem: - złożenia deklaracji PCC-3 w ciągu 14 dni od zawarcia umowy pożyczki - udokumentowanie pożyczki przelewem bankowym lub przekazem pocztowym |
Jak uniknąć podatku od pożyczki od najbliższej rodziny?
W przypadku pożyczki od członków najbliższej rodziny możesz liczyć na całkowite zwolnienie z podatku PCC. Dotyczy to np. pożyczki od rodziców, rodzeństwa, czy też dziadków. Pamiętaj jednak o dodatkowych warunkach zwolnienia, jeśli pożyczka (lub suma pożyczek z ostatnich 5 lat) przekroczy 36 120 zł. W takim przypadku ze zwolnienia skorzystasz, jeżeli:
- pieniądze otrzymasz przelewem lub przekazem pocztowym,
- pożyczkę zgłosisz na formularzu PCC-3 w ciągu 14 dni,
- zachowasz do kontroli dokument potwierdzający przekazanie pożyczki – potwierdzenie przelewu lub przekazu pocztowego.
Pamiętaj też, że limit 36 120 zł liczysz jako sumę pożyczek otrzymanych w ostatnim roku oraz w 5 latach poprzedzających ten rok od tej samej osoby. Jest to dość ważne, jeśli pożyczasz pieniądze np. od rodziców.
Przykład
Czy pożyczkę trzeba zgłosić do urzędu skarbowego?
Pożyczkę trzeba zgłosić do urzędu skarbowego, ale tylko wtedy, gdy występuje obowiązek podatkowy lub jest to warunek skorzystania ze zwolnienia. W praktyce musisz dokonać zgłoszenia, jeśli:
- pożyczka przekracza 1000 zł – a pieniądze pożyczyłeś od znajomego, partnera lub dalszej rodziny. W tym przypadku musisz też zapłacić podatek PCC od pożyczki;
- pożyczka przekracza 36 120 zł – a pieniądze pożyczyłeś:
– od najbliższej rodziny – zgłoszenie pożyczki oraz jej udokumentowanie warunkuje tutaj zwolnienie z podatku od pożyczki;
– od teściów, zięcia lub synowej – w tym przypadku od pożyczki powyżej limitu musisz też zapłacić podatek PCC od pożyczki.
Zgłoszenie pożyczki do urzędu skarbowego polega na złożeniu deklaracji podatkowej PCC-3. Masz na to 14 dni od dnia zawarcia umowy pożyczki. W tym samym terminie powinieneś zapłacić podatek, jeśli nie przysługuje Ci zwolnienie.
Uwaga!
Ile wynosi podatek PCC od pożyczki i jak go obliczyć?
Podatek PCC od pożyczki prywatnej wynosi 0,5% i oblicza się go od podstawy opodatkowania. Podstawą jest wartość udzielonej pożyczki, czyli po prostu kwota, jaką pożyczyłeś.
Przykład
Może się zdarzyć, że wartość pożyczki nie zostanie ustalona z góry w umowie. W takiej sytuacji za podstawę opodatkowania uznaje się każdą przekazaną kwotę, a nie ich sumę.
Przykład
Oprócz tego obowiązuje stawka sankcyjna podatku PCC od pożyczki w wysokości 20%. Urząd skarbowy może ją zastosować, jeśli w wyniku kontroli wykryje, że pożyczka nie została przez podatnika właściwie rozliczona. Z naliczeniem podatku 20% od pożyczki musisz się liczyć przede wszystkim gdy:
- nie zapłacisz podatku od pożyczki, choć powinieneś to zrobić;
- zgłosisz pożyczkę po terminie 14 dni,
- w przypadku pożyczki od najbliższej rodziny nie udokumentujesz otrzymania pieniędzy przelewem lub przekazem pocztowym.
Przykład
Jak zgłosić pożyczkę do urzędu skarbowego krok po kroku?
Aby zgłosić pożyczkę do urzędu skarbowego, powinieneś złożyć deklarację podatkową, zazwyczaj PCC-3. Zobacz, jak dopełnić tych formalności krok po kroku:
- Wybierz odpowiedni formularz:
PCC-3 – jest to podstawowa deklaracja dla osoby biorącej pożyczkę,
PCC-3/A – jest to załącznik, w którym wymieniasz pozostałych pożyczkobiorców, jeśli umowę podpisałeś z innymi osobami,
PCC-4 – jest to deklaracja zbiorcza, którą składasz, gdy w danym miesiącu dokonałeś co najmniej trzech czynności cywilnoprawnych, a ostatnia z nich miała miejsce przed upływem 14 dni od dnia dokonania pierwszej.
Każdy z formularzy znajdziesz na stronie podatki.gov.pl w formie formularzy online oraz do wydruku. - Wypełnij dokument
W formularzu należy wpisać m.in. dane pożyczkodawcy i pożyczkobiorcy, datę umowy, kwotę pożyczki oraz stawkę i wyliczoną kwotę podatku, jeśli pożyczka nie jest zwolniona z PCC. - Złóż deklarację w urzędzie skarbowym
Składasz go w urzędzie skarbowym właściwym ze względu na Twoje (jako pożyczkobiorcy) miejsce zamieszkania. Możesz to zrobić:
– przez internet – w serwisie e-Urząd Skarbowy w zakładce e-Deklaracje,
– osobiście – zanosząc deklarację bezpośrednio do urzędu skarbowego,
– pocztą – przesyłając formularz listem poleconym na adres urzędu.
Termin na złożenie deklaracji PCC-3 wynosi 14 dni od dnia zawarcia umowy pożyczki. W przypadku deklaracji zbiorczej PCC-4 wynosi on natomiast do 7 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Jak zapłacić podatek od pożyczki?
Podatek od pożyczki należy wpłacić na rachunek bankowy urzędu skarbowego, w którym złożyłeś deklarację PCC-3 lub PCC-4. Termin zapłaty podatku jest taki sam jak termin złożenia samego formularza – 14 dni w przypadku PCC-3 oraz 7 dni kolejnego miesiąca przy PCC-4.
Numer rachunku właściwy do zapłaty PCC znajdziesz na stronie internetowej urzędu lub w wykazie udostępnionym przez Krajową Administracje Skarbową. Wykaz rachunków KAS znajdziesz pod tym adresem: https://www.gov.pl/web/kas/rachunki-bankowe-urzedow-skarbowych-obowiazujace-od-1012020-r.
Jak udokumentować pożyczkę prywatną dla urzędu skarbowego?
Pożyczkę prywatną najlepiej udokumentować stosowną umową. Umowa ta w świetle przepisów Kodeksu cywilnego powinna mieć obligatoryjnie formę pisemną, jeśli kwota pożyczki przekracza 1000 zł. Sama treść umowy powinna natomiast zawierać najważniejsze warunki pożyczki, czyli:
- dane pożyczkobiorcy i pożyczkodawcy;
- datę i miejsce zawarcia umowy;
- kwotę udzielonej pożyczki;
- sposób wypłaty pożyczki – jednorazowo lub w transzach;
- formę przekazania pożyczki – np. przelewem bankowym na wskazane konto pożyczkobiorcy;
- oprocentowanie – należy podać wysokość takiego oprocentowania lub informację, że pożyczka jest nieoprocentowana;
- termin i sposób spłaty pożyczki – np. przelewem na wskazany numer konta pożyczkodawcy;
- podpisy stron.
Oprócz tego powinieneś udokumentować otrzymanie pożyczki od najbliższej rodziny powyżej 36 120 zł, jeśli chcesz skorzystać ze zwolnienia z podatku PCC. Dokumentem tym powinno być potwierdzenie odebrania przekazu pocztowego lub potwierdzenie przelewu na konto w banku lub SKOK-u. W przypadku przelewu może być to także wyciąg z rachunku, na którym widnieje kwota pożyczki, tytuł przelewu (słowo „pożyczka”) oraz dane nadawcy i odbiorcy przelewu.
Najczęściej zadawane pytania
Ile można komuś pożyczyć bez podatku?
Niespokrewnionej osobie np. znajomemu lub partnerowi możesz pożyczyć do 1000 zł bez podatku. Pożyczka dla członka najbliższej rodziny (np. rodziców, dziecka lub rodzeństwa) jest zwolniona z podatku PCC niezależnie od kwoty, ale powyżej 36 120 zł należy ją udokumentować i zgłosić do urzędu skarbowego.
Czy pożyczkę od rodziców trzeba zgłaszać do urzędu?
Tak, ale tylko wtedy, jeśli kwota pożyczki od jednego rodzica przekroczy 36 120 zł. Taką pożyczkę musisz zgłosić do urzędu skarbowego w ciągu 14 dni. Jeśli dodatkowo udokumentujesz otrzymanie pieniędzy przelewem bankowym lub przekazem pocztowym (nie gotówką do ręki), to zyskasz prawo do zwolnienia z podatku PCC.
Co grozi za niezgłoszenie pożyczki?
Niezgłoszenie pożyczki do urzędu skarbowego (czyli niezłożenie deklaracji PCC-3) oraz nieopłacenie podatku w terminie 14 dni grozi poważnymi konsekwencjami. Przede wszystkim urząd skarbowy może nałożyć sankcyjny podatek, w wysokości 20% kwoty pożyczki.
Czy pożyczkodawca płaci podatek od pożyczki?
Podatek PCC od pożyczki prywatnej płaci pożyczkobiorca. Pożyczkodawca może być obciążony podatkiem dochodowym, jeśli udzieli pożyczki oprocentowanej i uzyska dzięki temu podstawie przychód w postaci odsetek. Podatek zapłaci wówczas tylko od odsetek, a nie od udzielonej kwoty pożyczki.
Źródła
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu20000860959
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19640160093
