Opóźnienie w spłacie kredytu może oznaczać dodatkowe odsetki, odnotowanie nieterminowej płatności w BIK, działania windykacyjne, a przy dłuższej zaległości nawet wypowiedzenie umowy i egzekucję komorniczą. Skala konsekwencji zależy przede wszystkim od długości opóźnienia i warunków umowy kredytowej. Sprawdzamy, co może się wydarzyć po jednym dniu, kilku tygodniach i kolejnych niespłaconych ratach oraz z jakich rozwiązań możesz skorzystać, gdy pojawiają się problemy z terminową spłatą.
Najważniejsze informacje
- Nie ignoruj wiadomości od banku w sprawie zaległości w spłacie kredytu, a jeśli przewidujesz problemy finansowe, to niezwłocznie skontaktuj się ze swoim doradcą kredytowym.
- Nawet jednodniowe opóźnienie w spłacie kredytu może zostać odnotowane w BIK, choć tak krótka zwłoka zwykle nie prowadzi od razu do najpoważniejszych konsekwencji.
- Za opóźnienie w spłacie kredytu bank może naliczać odsetki od zadłużenia przeterminowanego oraz podejmować działania upominawcze, takie jak SMS-y, telefony i wezwania do zapłaty.
- Dłuższy brak spłaty rat może skutkować windykacją, wypowiedzeniem umowy kredytowej, postępowaniem sądowym, a ostatecznie egzekucją komorniczą.
- 1. Jakie są powody opóźnień w spłacie kredytu?
- 2. Jakie są konsekwencje wynikające z opóźnień w spłacie kredytu?
- 2.1. Jakie są skutki jednodniowych lub kilkudniowych opóźnień w spłacie raty kredytu?
- 2.2. Jakie są skutki opóźnienia w spłacie raty kredytu do 30 dni?
- 3. Jakie konsekwencje przy braku płatności więcej niż jednej raty kredytu?
- 4. Ile kosztują przypomnienia dotyczące opóźnienia w spłacie kredytu?
- 5. Jak często bank może przypominać o opóźnieniu w spłacie raty?
- 6. Jakie są różnice w skutkach opóźnienie w spłacie kredytu hipotecznego i gotówkowego?
- 7. Kiedy opóźnienia w spłacie kredytu są rejestrowane przez BIK?
- 8. Co zrobić, jeśli pojawią się trudności w płatności raty na czas?
Jakie są powody opóźnień w spłacie kredytu?
Opóźnienia w spłacie kredytów mogą wynikać z przeróżnych okoliczności. Wśród najbardziej popularnych powodów utrudniających terminową obsługę zobowiązań wymienić można:
- niedopatrzenie terminu płatności raty,
- utratę pracy,
- zmniejszenie źródeł innych dochodów,
- dynamiczny wzrost kosztów życia,
- niespodziewany wzrost kosztów zadłużenia,
- kryzys gospodarczy.
Naszym okiem
Jakie są konsekwencje wynikające z opóźnień w spłacie kredytu?
Opóźnienia w spłacie kredytu mogą prowadzić do naliczenia odsetek karnych, pogorszenia historii kredytowej, a w skrajnym przypadku nawet do wypowiedzenia umowy i egzekucji długu przez komornika. Konsekwencje zależą przede wszystkim od czasu trwania opóźnienia i zapisów umowy kredytowej. Bank może m.in.:
- naliczyć odsetki karne – za każdy dzień opóźnienia zostaniesz obciążony odsetkami za zwłokę. W sierpniu 2026 roku maksymalna wysokość odsetek karnych za opóźnienie wynosi 18,5%;
- wysyłać wezwania do zapłaty – w zależności od umowy możesz otrzymać przypomnienie o obowiązku płatności raty w wiadomości SMS, listem poleconym, e-mailem lub telefonicznie. Upomnienia zazwyczaj wysyłane są po kilku dniach od zaniechania spłaty raty. Każde z nich może być dodatkowo płatne;
- zgłosić to zdarzenie do BIK – nawet jednodniowe opóźnienie w spłacie może zostać odnotowane w rejestrach Biura Informacji Kredytowej. Tak krótkie opóźnienie nie zrujnuje Twojej historii kredytowej, ale może być rysą na wzorowym wizerunku kredytobiorcy;
- wypowiedzieć umowę kredytową – może nastąpić w terminie przekraczającym 60-90 dni bez żadnej spłaty. To bardzo poważna konsekwencja, ponieważ wiąże się z koniecznością szybkiej spłaty całego zobowiązania wraz z dodatkowymi opłatami i odsetkami;
- wejść na drogę sądową – po uzyskaniu nakazu zapłaty Twoja sprawa zostanie przekazana do komornika;
- uruchomić egzekucję komorniczą – w toku takich działań komornik może zająć składniki Twojego majątku tj. środki na kontach bankowych, wynagrodzenie, samochód i inne ruchomości lub mieszkanie i inne nieruchomości.
Jakie są skutki jednodniowych lub kilkudniowych opóźnień w spłacie raty kredytu?
Jednodniowe opóźnienie w spłacie kredytu nie oznacza poważnych konsekwencji dla kredytobiorcy. Takie zdarzenie może jednak zostać zarejestrowane w BIK. Kilkudniowe opóźnienie w spłacie kredytu może skutkować również rozpoczęciem działań upominawczych ze strony banku. Nie zawsze jednak musi wiązać się z naliczeniem odsetek karnych za zwłokę. Niektóre banki podejmują działania przypominawcze i naliczają odsetki karne po 7-14 dniach od daty płatności wynikającej z harmonogramu. Sprawdź, jak do takiej sytuacji podchodzi Twój bank. Może się bowiem zdarzyć, że po 14 dniach zwłoki sprawa zostanie przekazana do zewnętrznej firmy windykacyjnej.
Pamiętaj, że jednodniowe opóźnienie w płatności raty może wynikać z tak błahych powodów, jak godziny księgowania przelewów. Opóźnienie może pojawić się w rejestrach, mimo tego, że zleciłeś przelew raty w dniu wskazanym w harmonogramie spłaty.
Jeśli chcesz sprawdzić, ile czasu zajmuje przekazanie pieniędzy pomiędzy rachunkami w różnych bankach, to skorzystaj z naszego kalkulatora księgowania przelewów. Pamiętaj, że wyniki mają charakter orientacyjny, a przelew na swojej drodze może napotkać przeszkody np. w postaci awarii systemu jednego z banków.
Jakie są skutki opóźnienia w spłacie raty kredytu do 30 dni?
Poważniejsze konsekwencje mogą pojawić się, kiedy opóźnienie w spłacie kredytu zbliża się do 30 dni. Pierwsza z nich to konieczność zapłacenia odsetek od zadłużenia przeterminowanego, których wysokość określona jest w umowie kredytowej. Jeśli dokument nie zawiera takiego zapisu to najczęściej naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie w spełnianiu świadczeń pieniężnych, które w sierpniu 2026 r. wynoszą 9,25% w skali roku.
Podstawowa stawka odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnianiu świadczeń pieniężnych obliczana jest według wzoru:
Podstawowa stawka odsetek ustawowych za opóźnienie w spłacie = stopa referencyjna NBP + 5,5 punktu procentowego
Odsetki maksymalne równe są dwukrotności wysokości odsetek ustawowych, czyli zgodnie z wysokością stóp procentowych w sierpniu 2026 r. – 18.50% w skali roku. Naliczenie dodatkowych odsetek to jednak niejedyna sankcja. Bank podejmie też działania przypominawcze. Mogą mieć one formę np. wiadomości SMS, listów poleconych lub połączeń telefonicznych. Pamiętaj, aby nigdy nie unikać kontaktu z bankiem i na bieżąco reagować na otrzymywane monity.
Jakie konsekwencje przy braku płatności więcej niż jednej raty kredytu?
Niespłacona druga i kolejna rata może być powodem przekazania sprawy zewnętrznej firmie windykacyjnej. Jeśli działanie to nie przyniesie rezultatu, to bank może wypowiedzieć umowę kredytową i skierować sprawę do sądu. Na ostatnim etapie egzekucją zadłużenia zajmuje się komornik.
W przypadku problemów w spłacie kredytu hipotecznego komornik przekazuje dłużnikowi wezwanie do zapłaty. Jeśli działanie to okaże się nieskutecznie interesy wierzyciela zostaną zaspokojone za pomocą środków pozyskanych ze sprzedaży nieruchomości, która była głównym zabezpieczeniem kredytu hipotecznego.
Gdy kwota pozyskana ze sprzedaży jest zbyt niska, to komornik może spieniężyć inne wartościowe składniki majątku dłużnika np. samochód, działkę rekreacyjną lub biżuterię. Pamiętaj, że przedmioty trafiające na aukcje komornicze mogą być sprzedawane poniżej wartości rynkowej.
Co mówi prawo?
Ile kosztują przypomnienia dotyczące opóźnienia w spłacie kredytu?
Każdy bank udostępnia tabelę opłat i prowizji za tzw. czynności upominawczo-monitorujące. Poza standardowymi odsetkami karnymi, zwykle pojawiają się w niej takie pozycje, jak monit lub wezwanie do zapłaty. Opłaty za czynności przypominawcze mogą różnić nie tylko się w zależności od banku, ale również rodzaju zaciągniętego zobowiązania.
Ciekawostka
Drugie lub trzecie w kolejności upomnienie to najczęściej tzw. przedsądowe (ostateczne) wezwanie do zapłaty, które jest swego rodzaju zakończeniem ugodowego trybu załatwienia sprawy. Jeśli i ono nie przyniesie efektu, bank ma prawo wystąpić na drogę postępowania sądowego i wnioskować o wydanie nakazu zapłaty.
Przez długi czas banki miały dużą swobodę w zakresie ustalania wysokości opłat za przypominania o zaległościach. Co więcej, z kosztownymi monitami musieli liczyć się nie tylko notoryczni spóźnialscy, ale również osoby, którym zwłoka przytrafiła się po raz pierwszy. Kroki podjęte przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) sprawiły jednak, że banki wycofały się z nieuczciwych praktyk i wprowadziły zmiany w cennikach korzystne dla kredytobiorców.
Jak często bank może przypominać o opóźnieniu w spłacie raty?
Nie ma odgórnie ustalonej liczby wezwań do zapłaty, jakie bank może przekazać dłużnikowi w celu wyegzekwowania zaległości. Przykładowo, jeden bank przekaże sprawę zewnętrznej firmie windykacyjnej przy zaległych dwóch ratach kredytowych, a inny zrobi to dopiero po trzeciej niespłaconej racie. Szczegółowe metody działania, które podejmowane są przy problemach ze spłatą raty, powinny być uwzględnione w umowie kredytowej.
Jakie są różnice w skutkach opóźnienie w spłacie kredytu hipotecznego i gotówkowego?
Opóźnienie w spłacie kredytu hipotecznego na pierwszy rzut oka powoduje podobne konsekwencje, jak zwłoka w spłacie raty kredytu gotówkowego. W obu przypadkach na wczesnym etapie banki podejmą się miękkiej windykacji wysyłając dłużnikom monity, ponaglenia, a następnie wezwania do zapłaty. Jeśli działania te okażą się nieskuteczne sprawy trafiają w tryby sądowe, a następnie w ręce komorników.
To właśnie na etapie windykacji komorniczej pojawia się zasadnicza różnica pomiędzy opóźnieniem w spłacie raty kredytu hipotecznego i kredytu gotówkowego. Głównym zabezpieczeniem spłaty kredytu hipotecznego jest nieruchomość, dzięki czemu droga do jej spieniężenia jest otwarta. W wezwaniu do zapłaty bank ma również obowiązek poinformować dłużnika o możliwości ubiegania się o restrukturyzację kredytu poprzez np. zmniejszenie wysokości miesięcznej raty poprzez wydłużenie okresu kredytowania.
W obu przypadkach może dojść również do przymusowej sprzedaży innych rzeczowych składników majątku dłużnika, zajęcia jego oszczędności i źródeł dochodu w wysokości dopuszczonej przepisami prawa.
Kiedy opóźnienia w spłacie kredytu są rejestrowane przez BIK?
Dane dotyczące kredytów i pożyczek przekazywane są m.in. przez banki, firmy pozabankowe i inne zobowiązanie instytucje finansowe do Biura Informacji Kredytowej. Mają one na zgłoszenie 7 dni od wystąpienia zdarzenia tj.:
- całkowita spłata zobowiązania,
- zaciągnięcie nowego zobowiązania,
- terminowość spłaty raty,
- korekta wysokości zadłużenia.
BIK ma kolejne 7 dni na wprowadzenie tych danych do swoich baz danych. Maksymalny okres na rejestracje zmiany wynosi zatem 14 dni. W rzeczywistości aktualizacje realizowane są z większą częstotliwością.
Pamiętaj, że problematyczne zobowiązania widoczne są w rejestrach BIK prze 5 lat, jeśli spełnione zostaną dwa poniższe warunki:
- Opóźnienie w spłacie kredytu przekraczało 60 dni.
- Minęło 30 dni od momentu, kiedy zostałeś poinformowany przez kredytodawcę o zamiarze przetwarzania danych na temat tego kredytu i w tym okresie nie dokonałeś spłaty zaległości.
Termin 5 lat liczony jest od momentu całkowitej spłaty problematycznego kredytu. Dane te przetwarzane są bez Twojej zgody. W tym okresie nie masz możliwości usunięcia takiego wpisu – nawet przez firmy oferujące tzw. usługi czyszczenia BIK.
Co zrobić, jeśli pojawią się trudności w płatności raty na czas?
Jeśli przewidujesz, że nie uda Ci się opłacić raty w terminie, jak najszybciej skontaktuj się z bankiem, najlepiej jeszcze przed terminem płatności. Bank może zaproponować Ci rozwiązania, które ułatwią spłatę zobowiązania, np. restrukturyzację zadłużenia, wydłużenie okresu kredytowania czy czasowe odroczenie części lub całości raty. Im wcześniej zareagujesz, tym większa szansa na uniknięcie dodatkowych kosztów i poważniejszych konsekwencji opóźnienia.
Niezależnie od tego, z jakiego powodu spóźniasz się ze spłatą kredytu, nigdy nie unikaj kontaktu z bankiem lub pracownikami firmy windykacyjnej. Ucieczka od konfrontacji sprowadzi na Ciebie jeszcze większe problemy finansowe. Pamiętaj, że brak spłaty zobowiązania to również problem banku, dlatego będzie on dążyć do wypracowania rozwiązania, które będzie zadowalające dla obu stron.
Kredytobiorcy, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji finansowej mogą liczyć również na restrukturyzację zadłużenia. Wśród rozwiązań oferowanych przez banki klientom borykającym się terminową spłatą zobowiązań wymienić można:
- wakacje kredytowe,
- wydłużenie okresu spłaty,
- karencję w spłacie kapitału,
- pomoc z Funduszu Wsparcia Kredytobiorców (FWK),
- zmianę oprocentowania,
- przesunięcie terminu spłaty raty,
- zamianę rat malejących na raty równe.
Innym rozwiązaniem problemu może być kredyt konsolidacyjny. Polega on na połączeniu dotychczasowych zobowiązań w jedno zobowiązanie, a dzięki wydłużeniu okresu spłaty wysokość miesięcznej raty może być niższa niż suma wszystkich obciążeń przed połączeniem. Pamiętaj jednak, że kredyt konsolidacyjny lepiej zaciągnąć w sytuacji, kiedy dopiero przewidujesz nadchodzące kłopoty finansowe. Jeżeli w BIK pojawią się już negatywne wpisy, to skorzystanie z tego rozwiązania może być trudne, a nawet niemożliwe.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Jak działa Biuro Informacji Kredytowej?
W BIK przechowywane są zarówno dane o aktualnych, jak i spłaconych kredytach i pożyczkach. Do rejestru trafiają także informacje o terminowości w spłatach rat. Banki korzystają z rejestrów BIK podczas analizy zdolności kredytowej potencjalnych klientów. Historia kredytowa ma duży wpływ na ostateczne decyzje banków.
Jak uniknąć opóźnienia w spłacie kredytu?
Aby uniknąć opóźnienia w spłacie kredytu, warto ustawić zlecenie stałe na przelew raty. Dzięki temu nie będziesz musiał co miesiąc wykonywać takiej płatności ręcznie. Drugim warunkiem jest zapewnienie na rachunku salda w wysokości pozwalającej pokryć kwotę nadchodzącej raty.
Co się dzieje, gdy termin spłaty raty kredytu przypada w sobotę, niedzielę lub święto?
Co do zasady termin spłaty przesuwa się na najbliższy dzień roboczy. W takiej sytuacji spłata raty w najbliższym dniu roboczym nie powinna być traktowana jako opóźnienie, lecz terminowe uregulowanie płatności.
Czy bank ponownie pobierze ratę automatycznie, jeśli w dniu płatności na koncie zabrakło środków?
To zależy od zasad obowiązujących w danym banku. Przykładowo ING Bank Śląski informuje, że po zasileniu rachunku system automatycznie pobiera zaległą kwotę, ale procedury mogą różnić się między bankami. Jeśli zabrakło pieniędzy na ratę, jak najszybciej uzupełnij saldo i sprawdź w bankowości elektronicznej lub w banku, czy zaległość zostanie pobrana automatycznie, czy trzeba spłacić ją samodzielnie.
Źródła
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19971400939
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19640160093
https://nbp.pl/polityka-pieniezna/decyzje-rpp/podstawowe-stopy-procentowe-nbp/
https://www.bik.pl/
