Jak ma działać Osobiste Konto Inwestycyjne? Czy konto OKI będzie się opłacać?

We wtorek 5 maja 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o osobistych kontach inwestycyjnych tzw. OKI. Nowe rozwiązanie ma zachęcić Polaków do inwestycji na rynku kapitałowym. Zgodnie z danymi NBP w sierpniu 2025 r. wartość depozytów gospodarstw domowych osiągnęła poziom 1 391,6 mld zł. Część tych środków mogłaby sfinansować innowacyjność przedsiębiorstw i zwiększać konkurencyjność polskiej gospodarki. Preferencje podatkowe – powiązane z kontem OKI – mają zachęcić do transferu kapitału w stronę takich inwestycji. To także drobny ukłon w stronę osób oczekujących zniesienia podatku Belki.

Czym ma być konto OKI i skąd pomysł na jego wprowadzenie?

Osobiste Konto Inwestycyjne (OKI) to pomysł Ministerstwa Finansów na zachęcenie Polaków do oszczędzania i inwestowania. W założeniu konto OKI ma umożliwić inwestowanie bez podatku od zysków kapitałowych, potocznie nazywanego podatkiem Belki, a preferencje podatkowe mają być powiązane z wartością aktywów zgromadzonych na rachunku.

Zgodnie z projektem przyjętym przez Radę Ministrów 5 maja 2026 r. zwolnienie z podatku obejmie aktywa inwestycyjne do wartości 100 000 zł, a aktywa oszczędnościowe, jak lokaty czy obligacje, do kwoty 25 000 zł. Po przekroczeniu tych limitów pojawi się podatek od wartości aktywów.

Mechanizm działania OKI nie jest pomysłem nowym. Podobne rozwiązanie działa m.in. w Szwecji, gdzie konta ISK (Investeringssparkonto) istotnie przyczyniły się do zwiększenia zainteresowania obywateli rynkiem kapitałowym. Na szwedzkim podwórku limit zwolniony z podatku w 2025 roku wynosi 150 000 SEK, a w 2026 ma być podniesiony do 300 000 SEK. Z kolei liczba unikalnych posiadaczy kont ISK wyniosła około 3,8 miliona w 2023 roku (według danych szwedzkiego urzędu skarbowego).

Osobiste Konto Inwestycyjne ma pełnić podobną rolę edukacyjno-zachęcającą, lecz z własnym limitem i konstrukcją podatku. Rodzimy odpowiednik konta ISK ma być przede wszystkim dobrowolną, łatwą w obsłudze i dostępną dla każdego formą pomnażania oszczędności. Wprowadzenie OKI wpisuje się też w szerszy plan budowania stabilnych oszczędności krajowych. Nowe rozwiązanie stać ma się pomostem między tradycyjnym oszczędzaniem a inwestowaniem na rynku kapitałowym – bez podatku Belki.

Jak działa konto OKI – zasady, limity i mechanizm oszczędzania

Osobiste Konto Inwestycyjne ma działać jak prosty rachunek inwestycyjny z preferencjami podatkowymi, który pozwoli inwestować w szeroki zakres instrumentów finansowych. W uproszczeniu cała procedura wygląda następująco:

1. 1. Inwestujesz nowe środki (nie możesz przenosić dotychczasowych aktywów na konto OKI).
   2. Nie płacisz podatku od zysków kapitałowych.
   3. Po przekroczeniu ustawowych limitów zwolnienia może pojawić się podatek od wartości aktywów, niezależnie od tego, czy inwestycja przyniosła zysk, czy stratę.

Najważniejszym elementem wyróżniającym konto OKI ma być zwolnienie z podatku od zysków kapitałowych (podatku Belki). Oznacza to, że przychody z aktywów zgromadzonych na OKI nie będą objęte podatkiem Belki, ale po przekroczeniu ustawowych limitów pojawi się podatek od wartości aktywów. Dla kontrastu każda standardowa sprzedaż papierów wartościowych lub innych instrumentów, która wygenerowała zysk, wiąże się z koniecznością zapłaty 19% podatku (czasami także z samodzielnym rozliczeniem takiej operacji w deklaracji PIT–38).

Wspomniany limit konta OKI, do którego nie płacisz żadnego podatku, będzie składać się z dwóch komponentów:

➡️ części inwestycyjnej – obejmującej np. akcje, jednostki funduszy inwestycyjnych,

➡️ części oszczędnościowej – do 25 000 zł, obejmującej m.in. lokaty i obligacje oszczędnościowe.

Tutaj ważna uwaga – suma łącznych średnich wartości aktywów zwolnionych z podatku w danym roku podatkowym nie może przekroczyć 100 000 zł. W razie jej przekroczenia zwolnienie stosuje się w pierwszej kolejności do aktywów oszczędnościowych, a w pozostałej części do aktywów o charakterze inwestycyjnym.

Co stanie się po przekroczeniu limitu 100 000 zł?

Kwoty przekraczające limit będą objęte nowym podatkiem od wartości aktywów. Stawka podatku ma stanowić 19% wartości stopy referencyjnej NBP obowiązującej w dniu 31 października roku poprzedzającego rok podatkowy, nie mniej niż 0,1%. Zakładana stawka podatku obowiązująca w 2027 r. ma wynieść 0,85%. Danina będzie pobierana od średniej wartości portfela powyżej 100 000 zł. W uproszczeniu: jeśli wartość aktywów ustalona zgodnie z zasadami projektu wyniesie 150 000 zł, a część oszczędnościowa nie przekroczy 25 000 zł, podatek zostanie naliczony od 50 000 zł czyli nadwyżki ponad limit 100 000 zł.

Zgodnie z przyjętym projektem, od 2030 r. kwota aktywów zwolnionych z podatku ma być waloryzowana o wskaźnik inflacji CPI z pierwszych trzech kwartałów poprzedniego roku.

Kto będzie mógł otworzyć konto OKI?

Osobiste Konto Inwestycyjne to produkt kierowany do klientów indywidualnych. Umowę o prowadzenie konta OKI będzie mogła podpisać wyłącznie pełnoletnia osoba fizyczna. Zgodnie z przyjętym projektem będzie możliwość założenia kilku kont OKI w różnych instytucjach. Pamiętaj jednak, że zwolnienie z podatku dotyczyć ma łącznej wartości aktywów na wszystkich rachunkach. Przykładowo, jeśli na dwóch kontach zgromadzisz po 80 000 zł (łączna wartość to 160 000 zł), to zapłacisz podatek od nadwyżki, czyli od 60 000 zł. Nie będzie możliwości ominięcia tego limitu.

Instytucje finansowe prowadzące Osobiste Konta Inwestycyjne będą zobowiązane przekazywać zarówno klientom, jak i organom podatkowym informacje o wartości aktywów oraz o dokonanych wpłatach na OKI. Ułatwi to przyszłe rozliczenia – szczególnie w sytuacji, kiedy zdecydujesz się na złożenie kilku takich rachunków. Podatnicy będą natomiast zobowiązani do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznania o średniej wartości aktywów OKI i wysokości należnego podatku. Termin na złożenie deklaracji to czas pomiędzy 15 marca a 31 maja następujący po rozliczanym roku podatkowym.

Która opcja jest korzystniejsza: podatek od aktywów czy podatek Belki?

Opierając się na dostępnych wytycznych przygotowaliśmy tabelę prezentującą różnice pomiędzy zyskownością opodatkowaniem konta OKI, a innym rodzajem inwestycji, której zysk objęty jest podatkiem Belki (za to bez podatku od wartości aktywów naliczanego od salda powyżej 100 000 zł). Założenia symulacji są następujące:

• • okres inwestycji: 1 rok
  • roczna stopa zwrotu: 10%
  • stawka podatku od wartości aktywów: 0,85%
  • stawka podatku Belki: 19%.

W tabeli przyjęto pewne uproszczenie: podatek OKI liczony jest jako 0,85% od nadwyżki wartości portfela po roku ponad 100 000 zł. W rzeczywistości projekt przewiduje, że podstawą rozliczenia będzie średnia wartość aktywów na wszystkich kontach OKI posiadanych przez podatnika w danym roku podatkowym, dlatego faktyczna kwota podatku może się różnić od wyniku z tabeli.

W przyjętym scenariuszu każdy z analizowanych wariantów wskazuje na przewagę oszczędzania za pomocą Osobistego Konta Inwestycyjnego. Przy wartości aktywów nieprzekraczającej 100 000 zł i przy części oszczędnościowej do 25 000 zł podatek od wartości aktywów nie wystąpi. Natomiast po przekroczeniu limitu, podatek od wartości aktywów (0,85%) jest w mniejszym stopniu obciążający niż podatek Belki. Różnica ta powiększa się wraz ze wzrostem kwoty inwestycji.

Konto OKI a IKE, IKZE i rachunek maklerski – najważniejsze różnice

Poniższa tabela prezentuje najważniejsze cechy Osobistego Konta Inwestycyjnego, rachunków emerytalnych (IKZE, IKE) i zwykłego rachunku maklerskiego. Dzięki zestawieniu łatwo porównasz, czym charakteryzuje się każde z rozwiązań i sprawdzisz, jakie są korzyści z lokowania oszczędności w poszczególne opcje.

Wybór odpowiedniego sposobu oszczędzania i pomnażania majątku może przyprawić o ból głowy, a katalog dostępnych rozwiązań jest dużo szerszy. Wystarczy wspomnieć jeszcze o PPK, PPE, OIPE, OFE. Z drugiej strony rozwiązania te pozwalają na tworzenie bardziej dopasowanych planów oszczędnościowo–inwestycyjnych, szczególnie kiedy środki do Twojej dyspozycji zaczynają przekraczać limity wpłaty lub limity uprawniające do preferencji podatkowych.

Jakie są zalety i wady Osobistego Konta Inwestycyjnego?

Osobiste Konto Inwestycyjne ma być produktem dobrowolnym – bez minimalnych wpłat, okresów blokady czy konieczności utrzymywania środków przez określony czas. Miks takich cech sprawia, że rozwiązanie to może trafić w potrzeby oszczędzających Polaków. Warto jednak pamiętać, że preferencje podatkowe dla aktywów oszczędnościowych — takich jak lokaty i obligacje oszczędnościowe są objęte limitem do 25 000 zł. Większy limit, do 100 000 zł, dotyczy przede wszystkim części inwestycyjnej.

✅ Brak podatku do 100 tys. zł wartości aktywów.

✅ Elastyczny dostęp do środków – wpłacasz i wypłacasz, kiedy chcesz (bez spełniania warunków wiekowych czy czekania do emerytury).

✅ Duży wybór instrumentów finansowych –w ramach części oszczędnościowej i inwestycyjnej.

✅ Niski próg wejścia – nie musisz dysponować wysokim kapitałem, aby zacząć oszczędzać.

✅ Możliwość założenia kont OKI w różnych instytucjach – pozwalając lepiej dopasować dostępne rozwiązania do specyficznych potrzeb.

Osobiste Konto Inwestycyjne nie będzie rozwiązaniem bez wad. Na dzień publikacji tego poradnika zaliczamy do nich przede wszystkim:

❌ Podatek od aktywów powyżej 100 tys. zł – płacisz niezależnie od tego, czy masz zysk, czy stratę.

❌ Uszczuplenie kapitału – w bardzo długim terminie podatek od aktywów wyraźnie pomniejsza saldo rachunku.

Dla kogo Osobiste Konto Inwestycyjne?

Osobiste Konto Inwestycyjne ma być ukłonem w stronę osób, które chciałyby w prosty i wygodny sposób pomnażać swoje oszczędności i chociaż w pewnym stopniu uniknąć konieczności zapłaty podatku Belki. W obecnym kształcie rozwiązanie to może wspierając pierwsze inwestycje na rynku kapitałowym oraz zachęcać do budowania poduszki finansowej. Osobiste Konto Inwestycyjne przyda się również:

• • Do odkładania pieniędzy na cele w średnioterminowe – na przykład na wkład własny przy kredycie hipotecznym lub studia dziecka. Dowolność w dysponowaniu kapitałem pozwoli Ci na wypłatę środków w dowolnym momencie i to bez utraty ulgi podatkowej.
  • Do optymalizacji podatkowej w połączeniu ze zwykłym rachunkiem maklerskim – w pierwszej kolejności do inwestowania wykorzystujesz OKI pilnując, aby nie przekroczyć limitu 100 000 zł. Z kolei nadwyżki inwestujesz na rachunku maklerskim zgodnie z przyjętą strategią.
  • Jako uzupełnienie kont IKZE/IKE – możesz w pierwszej kolejności oszczędzać na OKI do limitu „bez podatku”, a następnie zasilać konta IKZE/IKE. Zaletą takiego podejścia jest płynny dostęp do kapitału, ponieważ z OKI możesz wypłacić środki w dowolnym momencie (bez utraty ulgi).
  • Jako narzędzie do wspólnego oszczędzania – każda pełnoletnia osoba ma do dyspozycji odrębny limit. Możesz zatem równolegle budować więcej „parasoli” podatkowych w rodzinie.

Kiedy OKI zacznie obowiązywać? W dniu 5 maja 2026 r. projekt ustawy o osobistych kontach inwestycyjnych został przyjęty przez Radę Ministrów. To nadal nie oznacza, że przepisy już obowiązują – projekt musi przejść dalsze etapy prac parlamentarnych i zostać podpisany przez Prezydenta. Zgodnie z przyjętym projektem wejście w życie ustawy planowane jest na 1 stycznia 2027 r. Pierwotnie zakładano start nowego rozwiązania w połowie 2026 r. Tekst będzie aktualizowany.

Izabela Stachura-Adamczyk

Redaktor

izabela.stachura@rankomat.pl

Jestem absolwentką wydziału Prawa i Administracji na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Doświadczenie prawnicze zdobywałam w działach prawnych spółek handlowych z branży produkcyjnej oraz deweloperskiej m.in. jako Specjalista ds. organizacyjno – prawnych i Kierownik działu organizacyjno – prawnego. O finansach piszę od 2017 r. Entuzjastka rzetelnej informacji i dokładnego researchu.

Moje teksty możesz znaleźć m.in. w serwisach: Rankomat, Gazeta Bankowa, Puls HR, oraz CEO Magazyn. W czasie wolnym poszerzam swoją wiedzę na tematy związane m.in. z cyberbezpieczeństwem - również w branży finansowej i pracą z informacją. Prywatnie dużo czytam – najchętniej fantastykę i książki psychologiczne.

Zobacz inne wpisy tego autora »

Komentarze: