Inflacja a kredyt: Jak wzrost inflacji może wpłynąć na Twój kredyt?

Wzrost inflacji może zwiększyć raty i koszt Twojego kredytu, ze względu na podwyżki stóp procentowych, które wpływają na wysokość oprocentowania zmiennego. Podczas wysokiego tempa wzrostu cen żywności i energii spłata kredytu staje się też zwykle trudniejsza, ze względu na zwiększenie kosztów życia. Sprawdź, jak inflacja może wpłynąć na Twój kredyt i spłatę zobowiązania oraz w jaki sposób możesz się zabezpieczyć przed jej negatywnymi konsekwencjami.

Czym jest inflacja i jakie są jej skutki?

Inflacja jest to proces wzrostu ogólnego poziomu cen towarów i usług, który skutkuje spadkiem siły nabywczej pieniądza. Zjawisko to możesz zauważyć podczas codziennych zakupów – gdy w sklepach niemal wszystkie produkty systematycznie drożeją, a Ty za tę samą kwotę możesz ich kupić coraz mniej.

Niewielka inflacja (tzw. pełzająca, do 3-5%) jest naturalnym zjawiskiem, który nie szkodzi domowym budżetom konsumentów i wręcz sprzyja rozwojowi gospodarki. Problemem jest zbyt wysokie tempo wzrostu cen (powyżej 5-10%), ponieważ wpływa niekorzystnie na cały rynek i portfele każdego z nas. Do negatywnych skutków inflacji możemy zaliczyć między innymi:

• spadek siły nabywczej pieniądza – ze względu na wzrost cen za tę samą pensję możesz kupić coraz mniej produktów i usług;
• zwiększenie codziennych wydatków – rosnące rachunki za jedzenie, energię i podstawowe usługi powodują, że życie staje się coraz droższe;
• spadek realnej wartości oszczędności – oprocentowanie lokat zwykle nie nadąża za inflacją, przez co zgromadzone na nich środki tracą na wartości;
• problemy przedsiębiorstw – z powodu wzrostu kosztów firmy coraz mniej zarabiają, co skutkuje m.in. redukcją zatrudnienia, ograniczeniem inwestycji, a nawet trudnościami w utrzymaniem się na rynku.

Wysoka inflacja może doprowadzić do zubożenia społeczeństwa, a nawet kryzysu gospodarczego. Z tego względu jej poziom próbuje kontrolować państwo m.in. poprzez politykę monetarną, prowadzoną przez bank centralny. Podstawowym narzędziem do walki z nadmiernym wzrostem cen w gospodarce jest podnoszenie stóp procentowych, które zwiększa oprocentowanie kredytów. Dla kredytobiorców oznacza to zwiększenie rat kredytowych i na tym głównie polega wpływ wzrostu inflacji na kredyt.

Czy inflacja ma wpływ na kredyt?

Inflacja na kredyt ma duży wpływ, ponieważ od jej poziomu zależy wysokość stóp procentowych, które wpływają na koszt pożyczenia pieniędzy. Dla Ciebie jako kredytobiorcy niekorzystnym scenariuszem jest wzrost inflacji, ponieważ powoduje on zazwyczaj podwyżkę stóp procentowych. W efekcie rośnie oprocentowanie kredytów, czego skutkiem jest:

• zwiększenie kwoty odsetek naliczanych od kwoty kapitału kredytu,
• wzrost całkowitego kosztu kredytu,
• podwyższenie rat kredytowych,
• obniżenie zdolności kredytowej.

W praktyce wzrost inflacji powoduje większe trudności zarówno z zaciągnięciem, jak i spłatą zobowiązania. Bezpośrednią tego przyczyną jest wzrost kosztów kredytu. Pośrednio wpływa na to także zwiększenie codziennych wydatków na życie, przez które w portfelu pozostaje mniej pieniędzy na regulowanie zobowiązania.

Dlaczego inflacja powoduje wzrost stóp procentowych?

Podniesienie stóp procentowych jest najważniejszym narzędziem walki z wysoką inflacją, jaki stosuje bank centralny w ramach prowadzonej polityki monetarnej. Narzędzie to pozwala skutecznie ustabilizować ceny w gospodarce, ponieważ:

• wzrost stóp procentowych podnosi oprocentowanie lokat i kredytów;
• w efekcie firmy i konsumenci chętniej oszczędzają pieniądze, zamiast je pożyczać i wydawać na zakup nieruchomości, samochodów i innych dóbr;
• w ten sposób następuje spadek konsumpcji i inwestycji, co skłania sprzedawców do wolniejszego podnoszenia cen (następuje wtedy spadek inflacji) lub wręcz do ich obniżania (mówimy wtedy o deflacji).

W Polsce o poziomie stóp procentowych decyduje Rada Polityki Pieniężnej (RPP), która działa przy Narodowym Banku Polskim (NBP). Decyzje o podwyżce lub obniżce stóp RPP podejmuje właśnie w celu utrzymania inflacji na bezpiecznym poziomie. Ten bezpieczny poziom – tzw. cel inflacyjny NBP – ustalony jest jako 2,5% z możliwością odchylenia ±1 punktu procentowego. Jeśli więc inflacja w Polsce przekracza 3,5% rok do roku i nadal rośnie, to istnieje prawdopodobieństwo, że nastąpi podwyżka stóp procentowych.

Jak wzrost inflacji wpływa na oprocentowanie kredytu?

Wzrost inflacji prowadzi do podwyżek stóp procentowych NBP, co przekłada się automatycznie na wzrost wskaźników referencyjnych WIBOR i WIRON, a więc także na podwyższenie oprocentowania zmiennego kredytów. Wskutek wzrostu inflacji i stóp procentowych drożeją również kredyty ze stałym oprocentowaniem (i nierzadko też marże bankowe), ale odczuwają to tylko osoby zaciągające nowe zobowiązania.

Na Twój obecny kredyt wzrost inflacji wpłynie więc głównie wtedy, gdy masz oprocentowanie zmienne. Każda podwyżka stóp procentowych może bowiem spowodować podwyższenie wskaźnika WIBOR/WIRON. W efekcie zwiększy to oprocentowanie, całkowity koszt i raty Twojego kredytu.

Jeśli natomiast masz kredyt z oprocentowaniem stałym lub okresowo stałym, to jego stawka się nie zmieni wskutek wzrostu inflacji i stóp procentowych. Nie zmieni się także wysokość raty, a jej realna wartość z czasem wręcz zmaleje w obliczu ogólnego wzrostu cen i płac.

Jak działa oprocentowanie zmienne kredytu?

Oprocentowanie zmienne kredytu składa się ze stałej marży banku oraz zmiennej stawki bazowej, czyli wskaźnika WIBOR lub WIRON. Bank aktualizuje wysokość takiego oprocentowania w konsekwencji zmiany stawki bazowej np. co 3 miesiące w przypadku WIBOR 3M lub co 6 miesięcy w przypadku WIBOR 6M.

Jak inflacja wpływa na wysokość rat kredytów?

Inflacja wpływa na wysokość rat kredytów poprzez zmianę stóp procentowych, od których zależy wysokość wskaźników WIBOR/WIRON i oprocentowania kredytów. Zależność jest tutaj prosta – gdy wskutek wzrostu inflacji rosną stopy procentowe, rośnie także WIBOR/WIRON i oprocentowanie zmienne kredytów. Tym samym rosną również odsetki, które spłacasz w każdej racie kapitałowo-odsetkowej.

Zobacz w tabeli, jak może wzrosnąć rata kredytu wskutek wzrostu inflacji, jeśli jej skutkiem będzie podwyżka stóp procentowych i wskaźników WIBOR – o 1, 2 i 3 punkty procentowe.

Wzrost inflacji i WIBOR – jak zmieni się rata kredytu?

Wyliczenia szacunkowe przy założeniu, że kredyt ma oprocentowanie zmienne składające się z marży banku 2,5% oraz WIBOR 3M.

Jak inflacja wpływa na różne rodzaje kredytów?

Inflacja poprzez swoje oddziaływanie na stopy procentowe wpływa na wszystkie rodzaje kredytów z oprocentowaniem zmiennym. Szczególnie wrażliwe na takie zmiany są jednak kredyty o wysokiej kwocie zadłużenia i z długim okresem spłaty, czyli przede wszystkim kredyty hipoteczne.

Inflacja a kredyt hipoteczny

Wzrost inflacji najbardziej odczuwają osoby spłacające kredyty hipoteczne ze zmiennym oprocentowaniem. Ze względu na wysoką kwotę zobowiązania ich miesięczna rata może wzrosnąć nawet o kilkaset złotych już po jednej podwyżce stóp procentowych. Konieczność regulowania znacznie wyższych rat może więc poważnie zachwiać domowym budżetem. Dopiero po pewnym czasie problem ten łagodzi wzrost płac, do którego zazwyczaj dochodzi wskutek rosnącej inflacji.

Inflacja a kredyt gotówkowy

Inflacja wpływa również na kredyt gotówkowy, ponieważ podwyżki stóp procentowych powodują zarówno wzrost oprocentowania zmiennego, jak i zwiększenie rat kredytowych. Ze względu jednak na niższą kwotę zobowiązania (niż w przypadku kredytu hipotecznego), wzrost rat nie jest aż tak dotkliwy dla portfela kredytobiorcy. Znacznie bardziej zmiany na rynku zwykle odczuwają osoby zaciągające nowe zobowiązania. W okresie rosnącej inflacji banki zazwyczaj dość mocno zwiększają koszty kredytów gotówkowych i dodatkowo zaostrzają kryteria przyznawania środków, co utrudnia uzyskanie finansowania.

Jak się zabezpieczyć na wypadek wzrostu inflacji i kosztów kredytu?

Istnieje kilka sposobów na zabezpieczenie się przed negatywnym wpływem inflacji na koszty kredytu. Do najważniejszych z nich należą: zbudowanie poduszki finansowej, wybranie oprocentowania stałego oraz nadpłacanie kredytu. Zobacz, w jaki sposób jako kredytobiorca możesz przygotować się na wzrost inflacji:

• zbuduj poduszkę finansową – systematycznie odkładaj oszczędności, dzięki którym poradzisz sobie w czasie wysokiej inflacji z rosnącymi kosztami życia oraz spłatą wyższych rat kredytowych;
• wybierz oprocentowanie stałe – wybierz je zwłaszcza wtedy, jeśli zaciągasz kredyt w okresie niskich stóp procentowych, ponieważ dzięki temu zamrozisz niską stawkę oprocentowania i określoną wysokość rat na okres 5-10 lat;
• zmień oprocentowanie zmienne na stałe – warto się na to zdecydować, jeśli istnieje wysokie ryzyko wzrostu inflacji i podwyżek stóp procentowych lub obawiasz się skutków rosnącej inflacji ze względu na niskie oszczędności;
• nadpłacaj kredyt – rozważ to w szczególności przy oprocentowaniu zmiennym, ponieważ dzięki nadpłatom obniżysz kapitał kredytu i naliczane od niego odsetki, co automatycznie zmniejszy także raty kredytowe. Ewentualny wzrost rat wskutek inflacji i podwyżek stóp procentowych nie będzie więc aż tak dotkliwy;
• monitoruj oferty banków – jeśli inflacja zaczyna rosnąć, warto rozejrzeć się za korzystniejszą ofertą kredytu i przenieść swoje zobowiązanie do banku, który oferuje np. niższą marżę lub oprocentowanie.

Pamiętaj, że jako kredytobiorca nie masz wpływu na tempo wzrostu cen i decyzje banku centralnego dotyczące wysokości stóp procentowych. Masz jednak wpływ na swoje finanse, które możesz przygotować na różne scenariusze.

Czy warto zaciągać kredyt przy wysokiej inflacji?

Zaciąganie kredytu przy wysokiej inflacji zazwyczaj nie jest korzystne, ponieważ wiąże się z wysokimi kosztami. Wskutek podwyżek stóp procentowych banki podnoszą oprocentowanie nowych kredytów, co przekłada się na wyższy całkowity koszt zaciągnięcia zobowiązania oraz wysokie raty kredytowe. Większe koszty kredytu niestety także obniżają zdolność kredytową, przez co bank może pożyczyć Ci znacznie mniejszą kwotę niż przed wzrostem inflacji.

Istnieje więc co najmniej kilka powodów, przez które w czasie wysokiej inflacji lepiej wstrzymać się z zaciąganiem zobowiązań kredytowych. Z drugiej jednak strony rosnące ceny nieruchomości i innych dóbr powodują, że odwlekanie w czasie ich zakupu może być również niekorzystne. Decyzję o zaciągnięciu kredytu na pewno więc dobrze przemyśl i uwzględnij przy tym w szczególności swoją sytuację finansową.

Jakie oprocentowanie wybrać podczas inflacji – stałe czy zmienne?

W czasie rosnącej inflacji lepiej wybrać oprocentowanie stałe, ponieważ zabezpieczy Cię ono przed wzrostem rat w przypadku dalszych podwyżek stóp procentowych. Gdy w takiej sytuacji inne kredyty będą drożeć, Ty będziesz spać spokojnie, bo Twoje raty pozostaną na tym samym, stabilnym poziomie.

Jeśli jednak inflacja zaczyna systematycznie spadać, korzystniejsze może być oprocentowanie zmienne. Spadek inflacji może bowiem skutkować obniżką stóp procentowych i wówczas dzięki zmiennemu oprocentowaniu Twój kredyt stanie się tańszy, a rata się obniży.

Czy inflacja może mieć pozytywny wpływ na kredyt?

Inflacja może mieć pozytywny wpływ na kredyt, ponieważ z powodu spadku siły nabywczej pieniądza maleje realna wartość długu. Nominalna kwota zadłużenia oczywiście się nie zmienia, jednak przy ogólnym wzroście cen jego realna wartość wydaje się stosunkowo mniejsza. Możesz to zauważyć zwłaszcza przy kredycie hipotecznym, gdy z powodu inflacji wzrośnie wartość Twojej nieruchomości. W efekcie zmniejszy się LTV, czyli relacja kwoty zaciągniętego kredytu do rynkowej wartości jego zabezpieczenia.

Kolejnym pozytywnym aspektem inflacji jest często towarzyszący jej wzrost wynagrodzeń, który może ułatwić spłatę zobowiązania. Stanie się tak jednak głównie wtedy, gdy Twoja pensja wzrośnie szybciej niż rata kredytowa oraz koszty codziennych zakupów i utrzymania.

Jak widzisz, wzrost inflacji może wpłynąć na Twój kredyt na różnych płaszczyznach. Z jednej strony obniży realną wartość długu. Z drugiej jednak może zwiększyć koszty jego obsługi z powodu wyższych odsetek i rat kredytowych.

Katarzyna Zuba

Redaktor

redakcja@rankomat.pl

Z wykształcenia jestem ekonomistką, a zawodowo od ponad dziesięciu lat zajmuję się tworzeniem dla portali internetowych treści o tematyce z zakresu finansów, bankowości, prawa i biznesu. W swoich artykułach dzielę się z czytelnikami swoją wiedzą zdobytą podczas studiów, ale też praktycznym doświadczeniem wynikającym z wieloletniej pracy w branży finansowej. Prywatnie jestem miłośniczką kotów, pieszych wędrówek, jazdy na rowerze oraz nowinek technologicznych.

Zobacz inne wpisy tego autora »

Komentarze: