Sankcja kredytu darmowego pozwala na spłatę kredytu bez odsetek i innych kosztów, jeśli kredytodawca naruszył przepisy przy zawieraniu umowy kredytowej. Uprawnienie to przysługuje konsumentom z mocy ustawy i ma ich chronić przed nieuczciwymi praktykami instytucji finansowych. Sprawdź, na czym polega sankcja kredytu darmowego i kiedy możesz z niej skorzystać.
Sankcja kredytu darmowego powoduje, że możesz zwrócić do banku wyłącznie pożyczoną kwotę, czyli kapitał kredytu. Nie musisz natomiast płacić odsetek, prowizji i innych opłat związanych z zaciągnięciem zobowiązania. W praktyce oznacza to, że możesz oszczędzić kilka lub nawet kilkanaście tysięcy złotych, jeśli kredytodawca dopuścił się błędów i uchybień w umowie kredytowej.
Najważniejsze informacje
- Sankcja kredytu darmowego to mechanizm prawny, który pozwala konsumentowi spłacić jedynie pożyczony kapitał kredytu bez odsetek i innych kosztów, jeśli kredytodawca naruszy przepisy przy udzielaniu finansowania.
- Prawo do sankcji kredytu darmowego przysługuje wyłącznie przy kredycie konsumenckim, zaciągniętym w banku, SKOK-u lub w firmie pożyczkowej.
- Podstawą sankcji kredytu darmowego mogą być różne uchybienia w umowie kredytowej np. błędnie wyliczone RRSO, czy też brak informacji o wszystkich kosztach kredytu.
- Aby skorzystać z sankcji kredytu darmowego, należy złożyć u kredytodawcy pisemne oświadczenie. Kredytodawca może jednak go nie uznać i wówczas można dochodzić swoich praw w sądzie.
- 1. Co to jest sankcja kredytu darmowego (SKD)?
- 2. Jak działa sankcja kredytu darmowego?
- 3. Kiedy przysługuje sankcja kredytu darmowego?
- 4. Przy jakich kredytach działa sankcja kredytu darmowego?
- 4.1. Sankcja kredytu darmowego a kredyt hipoteczny
- 5. Jakie naruszenia są podstawą sankcji kredytu darmowego?
- 6. Jak skorzystać z sankcji kredytu darmowego krok po kroku?
- 6.1. Co zrobić, gdy bank odrzuci wniosek o sankcję kredytu darmowego?
- 7. Czy warto skorzystać z sankcji kredytu darmowego?
Co to jest sankcja kredytu darmowego (SKD)?
Sankcja kredytu darmowego (w skrócie SKD) to prawo konsumenta do zwrócenia kredytu bez odsetek i innych kosztów kredytu. Przysługuje ono w sytuacji, gdy kredytodawca naruszył przepisy w procesie udzielania finansowania. Uprawnienie to wynika wprost z art. 45 Ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim.
- W przypadku naruszenia przez kredytodawcę art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c konsument, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie.
- Jeżeli kredytodawca w umowie nie określił zasad i terminów spłaty kredytu, konsument
zwraca kredyt w równych ratach, płatnych co miesiąc, od dnia zawarcia umowy. - Jeżeli umowa o kredyt konsumencki nie przewiduje terminu spłaty kredytu, konsument zwraca
kredyt w terminie:
1) pięciu lat – w przypadku kredytów konsumenckich do wysokości 80000 zł;
2) dziesięciu lat – w przypadku kredytów konsumenckich powyżej 80000 zł.
4.W przypadkach, o których mowa w ust. 1, konsument ponosi koszty ustanowienia
zabezpieczenia kredytu przewidziane w umowie. - Uprawnienie, o którym mowa w ust. 1, wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy.
Sankcja kredytu darmowego skutkuje pozbawieniem kredytodawcy dochodu z tytułu udzielenia kredytu. Jest to więc swego rodzaju kara za to, że przy udzielaniu kredytu konsumentowi nie przestrzegał przepisów. Chodzi tu natomiast o bardzo ważne przepisy, bo regulują one treść umowy kredytowej oraz narzucają obowiązek zawarcia w niej kluczowych informacji o warunkach kredytu.
Jak działa sankcja kredytu darmowego?
Mechanizm działania sankcji kredytu darmowego reguluje ustawa o kredycie konsumenckim i jest on dość prosty. Jeśli po zaciągnięciu kredytu wykryjesz w umowie kredytowej błędy, masz prawo zwrócić kredytodawcy wyłącznie kapitał kredytu, czyli kwotę jaką faktycznie od niego pożyczyłeś. To oznacza, że nie musisz ponosić kosztów kredytu takich jak:
- odsetek kapitałowych – chodzi tu o odsetki, które są doliczane do rat kredytowych na podstawie oprocentowania;
- prowizji za udzielenie kredytu;
- innych opłat związanych z udzieleniem kredytu – np. opłaty administracyjnej za rozpatrzenie wniosku;
- kosztów ubezpieczenia.
Zastosowanie sankcji kredytu darmowego w praktyce oznacza ogromne oszczędności, które możesz odczuć w dwojaki sposób:
- jeśli nadal spłacasz kredyt – kredytodawca zwróci Ci część poniesionych już kosztów, a przyszłe odsetki „anuluje”, co poskutkuje obniżeniem kolejnych rat kredytowych;
- jeśli spłaciłeś już kredyt – otrzymasz zwrot poniesionych kosztów kredytu.
Sankcja kredytu darmowego nie obejmuje jedynie kosztów ustanowienia zabezpieczenia oraz odsetek za opóźnienie. Jeśli zatem takie koszty wystąpiły, kredytodawca nie musi Ci ich zwracać.
Przykład
Kiedy przysługuje sankcja kredytu darmowego?
Sankcja kredytu darmowego przysługuje tylko wtedy, jeśli zostaną spełnione następujące warunki:
- umowa kredytowa dotyczy kredytu konsumenckiego – umowa taka musi być też zawarta po 18 grudnia 2011 r.;
- kredytodawca naruszył przepisy przy zawieraniu umowy kredytu – chodzi tu o konkretne przepisy wymienione w art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim;
- nie minął rok od wykonania umowy – za wykonanie umowy uznaje się najczęściej dzień, w którym konsument spłacił ostatnią należność na rzecz kredytodawcy, czyli np. ostatnią ratę kredytu;
- kredytobiorca złożył pisemne oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego – takie oświadczenie należy dostarczyć kredytodawcy.
Z sankcji kredytu darmowego możesz zatem skorzystać zarówno w trakcie trwania umowy kredytowej, jak również już po spłacie zobowiązania, ale tylko w ciągu kolejnych 12 miesięcy.
Uwaga!
Przy jakich kredytach działa sankcja kredytu darmowego?
Sankcja kredytu darmowego działa tylko przy kredycie konsumenckim. Zgodnie z przepisami jest to kredyt:
- do kwoty 255 550 zł lub do równowartości tej kwoty w walucie obcej,
- udzielony przez bank, SKOK lub firmę pożyczkową,
- zaciągnięty przez osobę fizyczną na cele prywatne, niezwiązane z działalnością gospodarczą.
Kredytem konsumenckim może być m.in.:
- kredyt gotówkowy,
- pożyczka gotówkowa,
- kredyt konsolidacyjny,
- kredyt samochodowy,
- kredyt odnawialny,
- kredyt ratalny.
Z sankcji kredytu darmowego możesz zatem skorzystać w przypadku wielu popularnych produktów kredytowych, o ile spełniają one warunki kredytu konsumenckiego. Uprawnienie nie przysługuje natomiast bez wyjątku w odniesieniu do kredytów firmowych, a także kredytów hipotecznych.
Sankcja kredytu darmowego a kredyt hipoteczny
Sankcja kredytu darmowego nie przysługuje przy kredycie hipotecznym, pomimo że jest on udzielany konsumentowi na cele mieszkaniowe, a więc niezwiązane z działalnością gospodarczą.
Możliwość skorzystania z SKD przy kredycie hipotecznym istniała jednak w przeszłości, a dokładnie do momentu wejścia w życie ustawy o kredycie hipotecznym. Dotyczyło to zatem umów zawartych do dnia 21 lipca 2017 r. i w kwocie do 255 550 zł. Sankcja kredytu darmowego obejmowała wówczas odsetki i inne koszty kredytu wyłącznie za okres 4 lat poprzedzających dzień złożenia oświadczenia przez kredytobiorcę.
Jakie naruszenia są podstawą sankcji kredytu darmowego?
Podstawą sankcji kredytu darmowego mogą być naruszenia przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, które dotyczą przede wszystkim treści umowy kredytu oraz kosztów kredytowych.
Do uchybień, które mogą zapewnić Ci prawo do sankcji kredytu darmowego, można zaliczyć między innymi:
- naruszenie obowiązku zawarcia umowy kredytu w formie pisemnej, czyli papierowej lub na innym trwałym nośniku;
- brak lub błędne wyliczenie RRSO,
- nieprawidłowe obliczenie całkowitej kwoty kredytu (np. wliczenie do niej kredytowanych kosztów);
- brak lub niejasne wyjaśnienie zasad zmiany oprocentowania kredytu w trakcie trwania umowy,
- brak informacji o wszystkich kosztach związanych z kredytem (np. kosztach ubezpieczenia lub innych produktów dodatkowych),
- brak informacji o sposobie naliczania odsetek od zadłużenia przeterminowanego,
- brak informacji o prawie kredytobiorcy do spłaty kredytu przed terminem,
- naliczenie kosztów kredytowych przekraczających limity ustawowe.
Lista uchybień prowadzących do sankcji kredytu darmowego jest znacznie dłuższa, ale ma charakter zamknięty, bo dotyczy naruszeń tylko konkretnych przepisów. Wystarczy jednak tylko jedno uchybienie, by kredytobiorca miał prawo do spłaty samego kapitału kredytu.
Jak skorzystać z sankcji kredytu darmowego krok po kroku?
Procedura skorzystania z sankcji kredytu darmowego nie jest skomplikowana pod względem formalnym. Sprowadza się do złożenia reklamacji w banku lub firmie pożyczkowej oraz wykazania w niej konkretnych naruszeń przepisów.
Zobacz, jak skorzystać z sankcji kredytu darmowego krok po kroku:
1. Analiza umowy kredytowej
Najpierw musisz sprawdzić, czy umowa zawiera błędy np. w zakresie kompletności informacji lub wyliczeń kosztów kredytowych. Możesz to zrobić samodzielnie lub skorzystać z pomocy specjalisty np. prawnika zajmującego się sprawami SKD.
2. Przygotowanie oświadczenia
Oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego należy sporządzić w formie oficjalnego pisma. Powinno ono zawierać następujące informacje:
- dane kredytobiorcy,
- dane kredytodawcy,
- numer umowy kredytowej,
- dokładny opis naruszeń,
- jasno wyrażoną wolę skorzystania z sankcji kredytu darmowego,
- konkretne żądanie np. umożliwienia spłaty samego kapitału kredytu lub zwrotu poniesionych już kosztów kredytowych.
Przy sporządzeniu pisma możesz się oprzeć na jego ogólnym wzorze, który znajdziesz poniżej:
WNIOSEK O SANKCJĘ KREDYTU DARMOWEGO- WZÓR
3. Złożenie oświadczenia
Oświadczenie możesz złożyć osobiście np. w oddziale banku, albo wysłać go listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru na adres siedziby kredytodawcy.
4. Zaczekanie na odpowiedź banku
Oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego ma charakter reklamacji, dlatego bank powinien się do niego ustosunkować w ciągu 30 dni. W niektórych przypadkach na odpowiedź możesz czekać do 60 dni, ale wówczas bank powinien odpowiednio uzasadnić wydłużenie terminu.
Jeśli bank uzna reklamację, będziesz mógł skorzystać z sankcji kredytu darmowego. Musisz jednak liczyć się z tym, że kredytodawca może odrzucić Twoje żądanie, jeżeli uzna je za bezzasadne.
Co zrobić, gdy bank odrzuci wniosek o sankcję kredytu darmowego?
W przypadku gdy bank nie uzna sankcji kredytu darmowego, możesz nadal dochodzić swoich praw. Do wyboru masz różne rozwiązania, ponieważ możesz na przykład:
- skierować sprawę do Rzecznika Finansowego – może on pomóc Ci w analizie Twojej umowy kredytowej oraz rozwiązaniu sporu z kredytodawcą w sposób polubowny;
- złożyć pozew do sądu – wówczas zasadność sankcji kredytu darmowego rozstrzygnie sąd na podstawie twojej argumentacji oraz analizy umowy kredytowej.
Pomoc Rzecznika Finansowego jest bezpłatna. Jeśli natomiast zdecydujesz się na skierowanie sprawy do sądu, będziesz musiał wnieść opłatę za pozew. Nie jest ona wysoka, bo wynosi 5% wartości przedmiotu sporu i maksymalnie 1000 zł. Do tego mogą dojść koszty kancelarii prawnej, jeżeli zdecydujesz się skorzystać z jej pomocy. Za prowadzenie sprawy o sankcję kredytu darmowego kancelarie pobierają zazwyczaj opłatę wstępną (około 1500-2000 zł), a potem także wynagrodzenie za wygraną (tzw. success fee) jako określony procent od odzyskanej kwoty.
Czy warto skorzystać z sankcji kredytu darmowego?
Z sankcji kredytu darmowego warto skorzystać, ponieważ może Ci to przynieść duże oszczędności. W przypadku standardowego kredytu gotówkowego mogą one wynieść od kilku do nawet kilkunastu tysięcy złotych, a więc taką potencjalnie kwotę możesz odzyskać lub ją zaoszczędzić, płacąc znacznie niższe raty kredytowe.
Pamiętaj również, że sankcja kredytu darmowego jest narzędziem ochrony przed nieuczciwymi praktykami instytucji finansowych. Masz zatem prawo się przed nimi bronić oraz domagać się zwrotu opłat, jeśli masz pewność, że kredytodawca naliczył je niezgodnie z przepisami. W takim przypadku prawo stoi po Twojej stronie, co potwierdzają wygrane sprawy sankcji kredytu darmowego, jakie w coraz większej liczbie toczą się w sądach.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy trzeba iść do sądu, by skorzystać z sankcji kredytu darmowego?
Nie, aby skorzystać z sankcji kredytu darmowego nie trzeba od razu iść do sądu. W pierwszej kolejności należy złożyć w banku lub firmie pożyczkowej pisemne oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Dopiero jeśli kredytodawca odrzuci takie oświadczenie, można szukać pomocy u Rzecznika Finansowego lub faktycznie skierować sprawę do sądu.
Czy ktoś wygrał sprawę sankcji kredytu darmowego?
Tak, konsumenci wygrywają sprawy sankcji kredytu darmowego i to nawet z największymi bankami. Coraz więcej instytucji przyznaje też rację kredytobiorcom jeszcze na etapie reklamacji i dąży do polubownego rozwiązania sporu. Jednocześnie jednak wiele spraw sądowych kończy się pozytywnym wyrokiem dla kredytodawców, co zazwyczaj wynika z niestwierdzenia przez sąd nieprawidłowości w umowie kredytowej.
Kiedy przedawnia się sankcja kredytu darmowego?
Oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego należy złożyć maksymalnie w ciągu roku od wykonania umowy, czyli od spłaty ostatniej raty kredytu. Przedawnienie roszczenia z tytułu sankcji kredytu darmowego wynosi jednak 6 lat od dnia złożenia oświadczenia, a więc w tym czasie można wnieść pozew do sądu w sprawie SKD.
Źródła
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20111260715
https://rf.gov.pl

