Czym jest skrytka bankowa?

Wynajem skrytki bankowej przez lata był jednym z podstawowych sposobów zabezpieczania papierów wartościowych, ważnych dokumentów czy cennych przedmiotów. Dziś usługa ta kojarzy się raczej z filmami szpiegowskimi lub kryminałami niż z codzienną bankowością. To jednak nie znaczy, że całkowicie straciła na znaczeniu. Jeśli rozważasz wynajem skrytki bankowej, warto znać kilka kluczowych faktów.

Wraz z ograniczaniem liczby placówek stacjonarnych banków wyraźnie zmniejszyła się także dostępność skrytek bankowych. Wiele instytucji wycofywało tę usługę ze swojej oferty – najczęściej zamykając skarbce dla nowych klientów, umożliwiając przedłużanie jedynie wcześniej zawartych umów.

Co to jest i jak działa skrytka bankowa?

Skrytka bankowa to bezpieczna przestrzeń w banku wielkości półki lub szafki (są większe skrytki), w której klient banku, który wynajął skrytkę może przechowywać swoje przedmioty. Dostęp do skrytki ma jedynie osoba uprawniona wskazana w umowie z bankiem.

W skrytce można deponować cenne przedmioty, a bank odpowiada za ich ewentualną utratę wobec swoich klientów. W przeszłości ze skrytki bankowej korzystali często posiadacze papierów wartościowych i kolekcjonerzy, ale aktualnie usługa ta wychodzi z użycia i oferuje ją coraz mniej banków.

Skrytki przeważnie wynajmowane są klientom na rok z możliwością przedłużenia umowy. W umowie powinna być również zawarta możliwość wypowiedzenia i wcześniejszego zamknięcia skrytki bankowej.

Kto może otworzyć skrytkę bankową?

Skrytkę bankową może otworzyć zarówno osoba fizyczna posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych (czyli osoba pełnoletnia), jak i podmiot: w tym osoba prawna, osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą lub jednostka organizacyjna, która nie posiada osobowości prawnej. W celu skorzystania z usługi musisz podpisać umowę i wnieść określoną w taryfie bankowej opłatę.

Dostęp do otwartej skrytki bankowej ma jedynie osoba uprawniona wskazana w umowie. W przypadku gdyby posiadacz skrytki zmarł, jej zawartość podlega dziedziczeniu. Oznacza to, że zostaje otwarta i przekazana na podstawie specjalnej umowy spadkobiercom osoby zmarłej. Wlicza się też do masy spadkowej i może być podstawą dochodzenia zachowku.

Skrytka może być również otwarta na życzenie służb takich jak:

• Krajowa Administracja Skarbowa,
• prokuratura,
• komornik,
• policja,
• straż graniczna,
• Centralne Biuro Antykorupcyjne,
• Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
• Służba Celna
• lub na podstawie orzeczenia sądu powszechnego.

Co można umieścić w skrytce bankowej?

W skrytkach bankowych przechowuje się przeważnie niewielkie przedmioty o wysokiej wartości. Nie ma jednaj listy, która określa zamknięty katalog przedmiotów możliwych do umieszczenia w skrytce, ponieważ dla klientów banków różne przedmioty mogą mieć wyjątkową wartość. Dobre przykłady przedmiotów deponowanych w skrytkach bankowych to:

• Dzieła sztuki – Obrazy, rzeźby, szkice, modele i ryciny mogą mieć wielką wartość. Wymagają też przechowywania w odpowiednich warunkach. O ile więc kolekcjonerzy wolą mieć je u siebie, czasem decydują się umieścić je w skrytce np. gdy wyruszają w podróż.
• Złoto, srebro – Sztabki cennych metali mogą być deponowane w bankach. Nie jest to tak popularne jak kiedyś, ale w dalszym ciągu metale szlachetne są pewną alternatywą dla lokat bankowych.
• Biżuteria, ozdoby – Biżuteria może mieć wartość znacznie przekraczającą użyte do jej wytworzenia surowce i przeważnie nie traci jej wraz z upływem czasu. Właściciel, który nie nosi biżuterii, może zdeponować ją w banku, by uniknąć ryzyka kradzieży.
• Dokumenty – Skrytki bankowe są tradycyjnym miejscem przechowywania wyjątkowo istotnych umów, potwierdzeń, aktów własności czy nawet umów małżeńskich i testamentów. Dokumenty mogą być złożone w formie papierowej, ale też np. zapisane na karcie pamięci czy innym nośniku.
• Pamiątki rodzinne – W skrytkach bankowych lądują czasami przedmioty mające głównie wartość emocjonalną. Przechowuje się je tam np. gdy uprawniona do nich osoba nie jest dorosła, lub nie wiadomo czy i kiedy będzie mogła odebrać rodzinną pamiątkę.
• Papiery wartościowe – Aktualnie przechowywanie papierów wartościowych w skrytce bankowej zdecydowanie traci na popularności. Były one jednak wcześniej istotnym odsetkiem depozytów. Aktualnie technologia pozwala na dokładne śledzenie własności papierów wartościowych.

Oprócz wyżej wymienionych w skrytkach bankowych lądują przedmioty kolekcjonerskie, zdjęcia, oraz zestaw najdziwniejszych przedmiotów, które z jakiegoś powodu umieścili tam użytkownicy skrytek.

Tego nie umieścisz w skrytce bankowej

Pewnych przedmiotów w skrytce bankowej nie możesz zdeponować. Należą do nich przede wszystkim:

• Przedmioty pochodzące z przestępstwa – Ani kradzione dobra, ani przedmioty mogące posłużyć jako dowód w sprawie karnej nie mogą być deponowane. Jeśli zostały umieszczone w skrytce bez wiedzy banku, uzna on to za złamanie umowy i bez problemu udostępni skrytkę policji/prokuraturze.
• Dobra zakazane – Jeśli coś nie jest przedmiotem legalnego obrotu, nie może być zdeponowane w skrytce. Dotyczy to np. narkotyków, broni, ładunków wybuchowych, symboli nazistowskich, narządów itp.
• Substancje toksyczne – Żaden przedmiot, który mógłby spowodować skażenie chemiczne, biologiczne lub radioaktywne nie może być umieszczony w skrytce bankowej z oczywistych względów.
• Przedmioty psujące się w krótkim terminie – Z założenia skrytka bankowa może być użytkowana bardzo długo. Dlatego bank nie pozwoli na złożenie w niej psującej się żywności, materiałów roślinnych i podobnych.
• Gotówka – Choć wydaje się to bardzo nieintuicyjne, wiele banków zakazuje umieszczania w depozytach gotówki. Robią to trochę po to, by zmusić klientów do wpłacenia środków na konto. Oczywiście ktoś kto nie ma zaufania do konta bankowego, prawdopodobnie nie ma go również wobec skrytki, ale jednak jest to pewna uciążliwość.

Każdy bank może wprowadzić własne zasady w tym zakresie.

Jak wynająć skrytkę bankową?

Z racji swojej funkcjonalności, skrytka bankowa nie może być wynajęta online. Musisz sprawdzić, który oddział banku ją oferuje i udać się tam osobiście. Bank nie oferuje transportu przedmiotów do skrytki i z niej. Na miejscu zapoznaj się z regulaminem dotyczącym usługi i poinformuj pracownika, że chcesz wynająć skrytkę.

• Do otwarcia skrytki bankowej potrzebny będzie Ci dowód osobisty lub inny dokument potwierdzający tożsamość (paszport w przypadku obcokrajowców).
• Podpiszesz umowę otwarcia skrytki bankowej.
• Opłacisz ją, przeważnie na przynajmniej rok z góry. Jeśli chcesz możesz wskazać również pełnomocnika, który będzie miał dostęp i możliwość otwarcia Twojej skrytki.
• Pracownik banku zaprowadzi Cię do Twojej skrytki (w silnie strzeżonym pomieszczeniu wewnątrz banku).
• Złożysz tam swój depozyt, ale najpierw zostanie on sprawdzony pod kątem przechowywania nielegalnych substancji. Otrzymasz informacje jak korzystać ze skrytki w przyszłości.

Czy skrytka bankowa jest bezpieczna?

Skrytka bankowa zabezpiecza przedmioty przed kradzieżą, zniszczeniem i przypadkową utratą. Bank odpowiada za pełną wartość zdeponowanych przedmiotów. Wynajęcie skrytki bankowej oznacza korzystanie z tajemnicy bankowej i całodobową ochronę zdeponowanych przedmiotów. Właściciel skrytki bankowej może więc spać spokojnie.

Skrytka w banku nie chroni jednak przed organami państwowymi, w tym zwłaszcza skarbowymi czy organami ścigania.

Czy komornik, policja lub inne służby mają dostęp do skrytki bankowej?

Służby prowadzące dochodzenia, postępowania sądowe czy komornicze mają możliwość wglądu do skrytek bankowych. Oczywiście muszą mieć do tego dobry powód prawny. Krajowa Administracja Skarbowa może posłużyć się argumentem postępowania przygotowawczego i otworzyć każdą skrytkę depozytową w kraju, nie stawiając faktycznych zarzutów.

Otwarcie skrytki może zarządzić też prokurator, a jeśli osoba uprawniona do skrytki stanie się podmiotem postępowania komorniczego, bank po prostu udostępni komornikowi skrytkę

W jakim banku można otworzyć skrytkę bankową?

Liczba banków, które oferują możliwość otwarcia skrytki bankowej jest niewielka. Taką usługę w swojej ofercie ma m.in. bank Pekao SA i PKO BP.

Skrytki depozytowe będą się znajdować tylko w niektórych oddziałach banków na terenie kraju. Raczej nie należy się ich spodziewać w mniejszych miejscowościach, czy mikrooddziałach, które czasami pojawiają się w galeriach i pasażach handlowych.

Prawdopodobnie ich liczba w przyszłości będzie ograniczana ze względu na niskie zainteresowanie tego typu usługami i dość wysoki koszt ich utrzymania w ofercie.

Jakie są koszty posiadania skrytki bankowej?

Koszt posiadania podstawowej skrytki bankowej jest zróżnicowany i zależy od okresu na jaki chcesz wynająć skrytkę bankową oraz jej wielkości. Przykładowo roczny koszt skrytek sejfowych w banku Pekao SA zależy od tego czy i jaki rachunek bankowy posiadasz w tym banku. Itak:

• Jeśli nie posiadasz żadnego rachunku w banku Pekao SA – wówczas za najem skrytki zapłacisz 3 600 zł rocznie.
• Klienci posiadający Konto Przekorzystne – za skrytkę zapłacą 1 800 zł rocznie.
• Osoby posiadające Konto Świat Premium – za roczne korzystanie z skrytki zapłacą 1 500 zł.
• Dla klienta posiadającego Konto Privat Banking – roczny koszt skrytki bankowej to 1 200 zł.

Jak wybrać skrytkę bankową?

Niestety wielkiego wyboru nie ma. Skrytki wciąż są gotowe zaoferować takie banki jak np. bank PKO BP czy Pekao SA, ale nawet one nie mają jej dostępnej we wszystkich swoich oddziałach. Wiele banków wycofało się z tej usługi lub pozwala ją przedłużać jedynie klientom, którzy mieli wykupione skrytki przed zmianą polityki.

Skrytka w każdym z wymienionych banków będzie podobnie bezpieczna, a koszty zależą bardziej od tego jak duża miałaby to być skrytka.

Jaka jest alternatywa dla skrytki bankowej?

Alternatywą dla skrytek oferowanych przez banki są skrytki sejfowe firm prywatnych dostępne w większych miastach Polski. Rezerwacji takiej skrytki sejfowej możesz dokonać zwykle online wybierając jej wielkość, okres korzystania z usługi i lokalizację skrytki. Skrzynka depozytowa w prywatnej firmie ma jedną, istotną dla wielu osób przewagę nad skrytką bankową. Można w niej deponować gotówkę. Choćby z tego powodu osoby nieprzekonane do kont bankowych muszą decydować się na skrzynki depozytowe w prywatnych firmach zamiast skrytek bankowych.

Oprócz tego w skrytce firmy prywatnej można przechowywać pamiątki, dokumenty, metale szlachetne, biżuterię czy nawet broń bez amunicji. Nie można przechowywać natomiast żywności, amunicji, narkotyków czy wszelkiego rodzaju płynów. Zanim wybierzesz skrytkę sejfową w prywatnej firmie oferującej takie usługi, sprawdź opinie na jej temat, oferowany zakres zabezpieczeń czy posiadane ubezpieczenia działalności i wynajmowanych skrytek.

Michał Mucha

Specjalista ds. produktów finansowychRedaktor

michal.mucha@rankomat.pl

Prawnik z wykształcenia, copywriter z powołania, a zawodu redaktor tematyki finansowej, podatkowej i nieruchomości. Prywatnie fan dobrej literatury, gier RPG, pieszych wędrówek po górach i historii.

Zobacz inne wpisy tego autora »

Komentarze: