Darowizna od rodziców – czy wymaga zapłaty podatku?

Darowizna od rodziców nie wymaga zapłaty podatku, o ile jest udokumentowana i zgłosisz ją w odpowiednim terminie do urzędu skarbowego. Darowizny od mamy lub taty do określonego limitu są wręcz automatycznie zwolnione z podatku, bez konieczności dopełniania dodatkowych formalności. Sprawdź, jakie są zasady opodatkowania darowizny od rodziców w 2026 roku i jak uniknąć podatku zgodnie z przepisami.

Czy darowizna od rodziców jest opodatkowana?

Darowizna od rodziców jest opodatkowana, ale jako najbliższa rodzina możesz uniknąć zapłaty podatku w całości i to bez względu na kwotę lub wartość darowizny. Wynika to wprost z przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn.

Zgodnie z przepisami każda darowizna podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, a obowiązek jego odprowadzenia spoczywa na obdarowanym. Podatek taki należy odprowadzić od wartości darowizny. Darowizną mogą być natomiast nie tylko środki pieniężne, ale także ruchomości (czyli różne przedmioty), nieruchomości lub prawa majątkowe.

Ustawodawca przewidział jednak kwotę wolną od podatku oraz zwolnienia, które przysługują określonym grupom podatkowym. Największe przywileje w tym zakresie ma grupa zerowa, która jest częścią I grupy podatkowej i należy do niej najbliższa rodzina:

• małżonek,
• zstępni (dzieci, wnuki i prawnuki),
• wstępni (rodzice, dziadkowie i pradziadkowie),
• pasierb,
• rodzeństwo,
• ojczym i macocha.

Darowizna od rodziców dla dzieci odbywa się zatem w ramach grupy 0. Grupie tej przysługuje całkowite zwolnienie z podatku od darowizny niezależnie od jej wartości. Jedynie jeśli darowizna przekracza określony limit, zwolnienie z podatku wymaga dopełnienia pewnych formalności: udokumentowania darowizny oraz zgłoszenia jej do urzędu skarbowego.

Jak skorzystać ze zwolnienia z podatku od darowizny od rodziców?

Aby skorzystać ze zwolnienia z podatku od darowizny od rodziców, powinieneś przede wszystkim pamiętać o limicie dotyczącym wartości darowizny. Dopiero przekroczenie takiego limitu powoduje, że aby uniknąć podatku, będziesz musiał dopełnić dodatkowych formalności.

Limit darowizny od rodziców wyznacza kwota wolna od podatku, która dla grupy I i 0 wynosi 36 120 zł. Kwota ta odnosi się do łącznej wartości darowizn otrzymanych od rodzica (jednej osoby) w ciągu ostatnich 5 lat.

Warunki zwolnienia z podatku zależą od wartości darowizny od rodziców, ponieważ:

• do 36 120 zł – zwolnienie z podatku przysługuje Ci automatycznie, bez konieczności dopełniania dodatkowych formalności;
• powyżej 36 120 zł – aby skorzystać ze zwolnienia z podatku, darowizna od rodziców musi być udokumentowana i powinieneś ją zgłosić do urzędu skarbowego na formularzu SD-72 w ciągu 6 miesięcy od dnia jej otrzymania.

Zwolnienie z podatku przysługuje Ci zatem niezależnie od wartości darowizny od rodziców. Jedynie po przekroczeniu limitu 36 120 zł musisz pamiętać, by taką darowiznę odpowiednio udokumentować i zgłosić do US, ponieważ jest to warunek uniknięcia podatku.

Jak liczyć limit darowizny od rodziców?

Limit darowizny od rodziców liczy się dla sumy darowizn przekazanych w ostatnich 5 latach przez każdego rodzica. Od każdego z nich możesz zatem w ciągu 5 lat otrzymać 36 120 zł bez konieczności zgłaszania do urzędu skarbowego. Razem rodzice mogą Ci natomiast w tym czasie przekazać bez dodatkowych formalności w sumie 72 240 zł. Takie same limity dotyczą więc także pojedynczej darowizny np. jednorazowego przelewu pieniędzy.

Czy każdy przelew od rodziców to darowizna?

Nie każdy przelew od rodziców jest darowizną, o czym warto pamiętać przy liczeniu limitu. Taką darowizną nie są na przykład regularne przelewy od rodziców dla studiującego dziecka na bieżące utrzymanie. Są one wówczas traktowane jako tzw. wsparcie rodzicielskie w ramach obowiązku alimentacyjnego.

Darowizną są natomiast przelewy dla dorosłego i samodzielnego dziecka, wobec którego rodzice nie mają już obowiązku alimentacyjnego. Do limitu należy wliczać zwłaszcza przelewy opiewające na większe kwoty i przekazywane na konkretny cel np. na zakup auta, mieszkania, czy też wkład własny do kredytu.

Jak zgłosić darowiznę od rodziców do urzędu skarbowego?

Darowiznę od rodziców należy zgłosić do urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od momentu, gdy powstał obowiązek podatkowy. W praktyce obowiązek ten powstaje z chwilą podpisania aktu notarialnego umowy darowizny lub faktycznego jej otrzymania, a więc np. w dniu otrzymania przelewu od rodziców.

Formularz zgłoszenia darowizny od rodziców powinieneś złożyć w urzędzie skarbowym właściwym dla:

• miejsca twojego zamieszkania w dniu, w którym powstał obowiązek podatkowy,
• lub miejsca położenia nieruchomości, jeśli od rodziców otrzymałeś np. mieszkanie, działkę lub inną nieruchomość.

Pamiętaj, że formularz SD-Z2 wypełniasz osobno dla każdego składnika majątku, jaki otrzymałeś w darowiźnie od rodziców. Jeśli zatem rodzice przekazali Ci auto i pieniądze, to składasz do urzędu skarbowego dwa oddzielne formularze.

Naszym okiem

Darowiznę możesz zgłosić osobiście we właściwym urzędzie skarbowym lub przez internet. Alternatywnie masz także możliwość wysyłki dokumentów pocztą na adres korespondencyjny odpowiedniego urzędu. W takim przypadku wskazany jest wybór listu poleconego z potwierdzeniem daty wysyłki.

Izabela Stachura ekspert finansowy rankomat.pl

Jak złożyć formularz SD-Z2 przez internet? Instrukcja krok po kroku

Nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych możesz zgłosisz w US przez internet, korzystając z formularza podatkowego SD-Z2. Wypełnisz go online i wyślesz bezpośrednio do skarbówki. Aby to zrobić, postępuj zgodnie z poniższą instrukcją.

1. 1. Wejdź na stronę Podatki.gov.pl.
   2. Wybierz z listy podatek „SD”.
   3. Zaloguj się do serwisu e-Urząd Skarbowy – zrobisz to za pomocą:
      • profilu zaufanego,
      • aplikacji mobilnej mObywatel,
      • e-dowodu osobistego,
      • bankowości elektronicznej,
      • wprowadzając swoje dane podatkowe (PESEL lub NIP i kwotę przychodów).
   4. Wybierz usługę e-Deklaracje.
   5. Określ datę powstania obowiązku podatkowego i naciśnij przycisk „Przejdź do deklaracji”.
   6. Wybierz z listy urząd, do którego chcesz zgłosić darowiznę.
   7. Naciśnij „Wybieram formę kreatora” – dzięki temu system przeprowadzi Cię przez cały proces.
   8. Wprowadź do formularza potrzebne dane, takie jak m.in.:
      • przedmiot darowizny (np. kwotę lub opis otrzymanej rzeczy),
      • sposób przekazu (np. darowizna, postanowienie sądu itp.),
      • darczyńcę,
      • stopień pokrewieństwa z darczyńcą,
      • datę wykonania darowizny.
   9. Wybierz formę autoryzacji (kwotą przychodu lub podpisem kwalifikowanym).
   10. Podaj adres e-mail, na który otrzymasz potwierdzenie złożenia druku SD-Z2.

System zapyta Cię również o sposób zawarcia darowizny (np. w formie aktu notarialnego lub ustnie). Ponadto musisz określić, czy dysponujesz potwierdzeniem jej otrzymania, jeśli miała formę pieniężną (np. dowód wpłaty na rachunek w banku, spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo przekazem pocztowym).

Jak udokumentować darowiznę od rodziców?

Zgodnie z przepisami darowizna powinna być udokumentowana umową darowizny, w której darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku. Taka umowa powinna mieć też formę aktu notarialnego, jeżeli:

• jej przedmiotem jest nieruchomość, spółdzielczo-własnościowe prawo do lokalu lub prawo użytkowania wieczystego,
• zawiera przyrzeczenie darowizny w przyszłości, czyli przewiduje przekazanie jakiejś rzeczy lub środków pieniężnych w określonym terminie.

Umowa darowizny od rodziców nie musi mieć natomiast formy aktu notarialnego, jeśli dotyczy środków pieniężnych lub rzeczy ruchomych, a przyrzeczone świadczenie zostało spełnione. Tak naprawdę może być to nawet umowa ustna, choć przy większej wartości „podarunku” warto ją jednak sporządzić samodzielnie na piśmie. Przepisy przewidują jednak pewne wymagania dotyczące udokumentowania darowizny pieniężnej.

Jak właściwie udokumentować darowiznę pieniężną od rodziców?

Zgodnie z przepisami darowizna pieniężna od rodziców powyżej 36 120 zł powinna być udokumentowana, aby dziecko mogło uniknąć podatku. Formą udokumentowania może być wyłącznie:

• dowód przekazania środków na rachunek płatniczy, rachunek w banku lub w SKOK – czyli potwierdzenie przelewu,
• przekaz pocztowy.

Pamiętaj więc, że nie będziesz mógł skorzystać ze zwolnienia z podatku od darowizny, jeśli rodzice przekażą Ci pieniądze w gotówce z ręki do ręki. Nie będzie Ci ono przysługiwało także wtedy, gdy taką gotówkę wpłacisz samodzielnie na swoje konto.

Czy od darowizny mieszkania od rodziców płaci się podatek?

Darowizna mieszkania od rodziców może być całkowicie zwolniona z podatku od spadków i darowizn, niezależnie od wartości przekazanej nieruchomości. Aby jednak dziecko skorzystało z takiego zwolnienia, muszą być spełnione następujące warunki:

• umowa darowizny mieszkania musi mieć formę aktu notarialnego, czyli należy ją podpisać u notariusza;
• darowiznę należy zgłosić do urzędu skarbowego w ciągu 6 miesięcy od podpisania aktu notarialnego.

W praktyce zgłoszeniem do US darowizny mieszkania od rodziców dokonuje notariusz. To on zatem wypełnia formularz SD-Z2 i przesyła go do właściwego urzędu. Warto jednak zawsze się upewnić, czy notariusz dopełnił tej formalności. W przeciwnym wypadku powinieneś to zrobić samodzielnie, aby uniknąć podatku.

Jakie są konsekwencje niezgłoszenia darowizny od rodziców?

Konsekwencją niezgłoszenia do urzędu skarbowego darowizny od rodziców przekraczającej limit jest przede wszystkim utrata prawa do zwolnienia z podatku od spadków i darowizn.

Jeśli więc nie zgłosisz darowizny w ciągu 6 miesięcy, to po tym terminie powinieneś ją rozliczyć na zasadach ogólnych. Konieczne zatem będzie złożenie deklaracji podatkowej oraz zapłacenie podatku od darowizny. W zależności od wartości darowizny podatek wyniesie od 3 do 7% od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad kwotę wolną. W taki sam sposób będziesz musiał rozliczyć darowiznę od rodziców, jeśli jej w odpowiedni sposób nie udokumentujesz.

Niezgłoszenie darowizny od rodziców może też grozić poważniejszymi konsekwencjami, jeśli urząd skarbowy uzna, że celowo nie dokonałeś takiego zgłoszenia. W takim przypadku może zastosować stawkę sankcyjną w wysokości 20%, a także potraktować sprawę jako wykroczenie lub przestępstwo skarbowe. Warto tutaj pamiętać, że o niezgłoszonej darowiźnie urząd skarbowy może się dowiedzieć w różny sposób – np. z donosu, czy też na podstawie analizy przepływów na rachunku bankowym.

Katarzyna Zuba

Redaktor

redakcja@rankomat.pl

Z wykształcenia jestem ekonomistką, a zawodowo od ponad dziesięciu lat zajmuję się tworzeniem dla portali internetowych treści o tematyce z zakresu finansów, bankowości, prawa i biznesu. W swoich artykułach dzielę się z czytelnikami swoją wiedzą zdobytą podczas studiów, ale też praktycznym doświadczeniem wynikającym z wieloletniej pracy w branży finansowej. Prywatnie jestem miłośniczką kotów, pieszych wędrówek, jazdy na rowerze oraz nowinek technologicznych.

Zobacz inne wpisy tego autora »

Komentarze: