Ile wynosi podatek od spadków i darowizn w 2026 r.?

W 2026 r. podatek od spadków i darowizn wynosi od 3% do nawet 20% wartości otrzymanego majątku. Ostateczna wysokość podatku zależy od grupy podatkowej (czyli stopnia pokrewieństwa z darczyńcą lub spadkodawcą) oraz od wartości spadku lub darowizny po odliczeniu kwoty wolnej od podatku.

Otrzymanie darowizny lub spadku oznacza konieczność dopełnienia określonych formalności wobec urzędu skarbowego. Zazwyczaj wiąże się to nie tylko ze złożeniem odpowiedniej deklaracji, ale także z obowiązkiem zapłaty podatku. W najlepszej sytuacji jest najbliższa rodzina, która może skorzystać z najwyższej kwoty wolnej, a nawet z całkowitego zwolnienia z podatku, o ile prawidłowo udokumentuje otrzymanie majątku i zgłosi je w wymaganym terminie.

Czym jest i od czego zależy podatek od spadków i darowizn?

Podatek od spadków i darowizn to obowiązkowa danina regulowana ustawą z 28 lipca 1983 r. Muszą go zapłacić osoby fizyczne, które otrzymały majątek w drodze spadku lub darowizny. Najczęściej chodzi o pieniądze, własność nieruchomości lub inne prawa majątkowe znajdujące się w Polsce.

Obowiązek podatkowy określony w przepisach powstaje nie tylko w przypadku otrzymania spadku lub darowizny, ale także w innych sytuacjach, m.in. przy:

• zasiedzeniu,
• nieodpłatnym zniesieniu współwłasności,
• otrzymaniu zachowku,
• realizacji polecenia testamentowego, zapisu windykacyjnego, zapisu zwykłego, dalszego zapisu,
• otrzymaniu nieodpłatnej renty, użytkowania lub służebności.

W praktyce obliczenie podatku zależy od ustalenia grupy podatkowej do której zaliczany jest obdarowany.

Jakie wyróżniamy grupy podatkowe przy podatku od spadków i darowizn?

Przy podatku od spadków i darowizn obowiązują trzy grupy podatkowe. To, do której z nich zostaniesz zaliczony, zależy od stopnia pokrewieństwa z osobą, po której otrzymujesz spadek lub która zrobiła na Twoją rzecz darowiznę. Im bliższa relacja z darczyńcą lub spadkodawcą, tym niższy podatek i większa kwota wolna od podatku.

I grupa podatkowa obejmuje najbliższą rodzinę:

• małżonka, wstępnych (dziadkowie, rodzice), zstępnych (dzieci, wnuki), pasierb/pasierbica, rodzeństwo, ojczym, macocha, teściowie, zięć oraz synowa;

II grupa podatkowa to dalsza rodzina:

• zstępni rodzeństwa (np. dzieci brata), rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa, rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków oraz małżonkowie innych zstępnych;

III grupa podatkowa obejmuje wszystkie pozostałe osoby, czyli innych nabywców spadku lub darowizny, w tym osoby niespokrewnione.

Ile wynosi kwota wolna od podatku od spadków i darowizn w 2026 r.?

Wysokość kwoty wolnej od podatku od spadków i darowizn zależy od grupy podatkowej, do której należy osoba otrzymująca majątek. Im bliższe pokrewieństwo z darczyńcą lub spadkodawcą, tym wyższy limit zwolnienia z podatku.

W 2026 r. obowiązują następujące kwoty wolne od podatku:

• I grupa podatkowa – kwota wolna wynosi 36 120 zł,
• II grupa podatkowa – kwota wolna wynosi 27 090 zł,
• III grupa podatkowa – kwota wolna wynosi 5 733 zł.

Podane limity dotyczą łącznej wartości darowizn lub spadków otrzymanych od jednej osoby w ciągu 5 lat, licząc wstecz od momentu ostatniego nabycia. Oznacza to, że rozłożenie darowizny na kilka mniejszych przelewów, nawet poniżej kwoty wolnej, nie pozwoli uniknąć podatku, jeśli w sumie przekroczysz obowiązujący limit w ciągu pięciu lat. Przekroczenie kwoty wolnej od podatku oznacza konieczność zapłaty podatku od nadwyżki przekraczającej kwotę wolną.

Od powyższych zasad istnieje istotny wyjątek. Osoby zaliczane do tzw. zerowej grupy podatkowej mogą skorzystać z całkowitego zwolnienia z podatku, niezależnie od wartości otrzymanego spadku lub darowizny.

Do zerowej grupy podatkowej należą:

• małżonek lub małżonka,
• zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki itd.)
• wstępni (rodzice, dziadkowie)
• rodzeństwo,
• pasierb, pasierbica,
• ojczym i macocha.

Ile wynosi podatek od spadków i darowizn w 2026 r.?

Wysokość podatku od spadków i darowizn zależy od wartości otrzymanego majątku i grupy podatkowej. Kwota podatku płacona jest od nadwyżki przekraczającej kwotę wolną od podatku. W poniższej tabeli prezentujemy wysokość podatku od spadków i darowizn w 2026. roku:

Jeżeli otrzymasz darowiznę (także w ramach polecenia darczyńcy), nie zgłosisz jej i nie zapłacisz podatku, a fakt jej otrzymania zostanie ujawniony w przyszłości dopiero podczas czynności sprawdzających, kontroli lub postępowania podatkowego, to będziesz musiał zapłacić wyższą sankcyjną stawkę podatku w wysokości 20% wartości darowizny.

Kto jest zwolniony z podatku od spadku i darowizny?

Z podatku od spadków i darowizn zwolnione są osoby z tzw. zerowej grupy podatkowej, czyli najbliższa rodzina: małżonek, małżonka, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, rodzeństwo, ojczym, macoch, pasierb, pasierbica.

Zwolnienie przysługuje bez względu na wartość majątku, ale pod warunkiem zgłoszenia nabycie spadku lub darowizny do urzędu skarbowego. Zgłoszenie jest wymagane po przekroczeniu kwoty wolnej od podatku dla I grupy podatkowej, która wynosi 36 120 zł.

Zgłoszenia należy dokonać na formularzu SD-Z2, w ciągu sześciu miesięcy od powstania obowiązku podatkowego. Czyli:

Dla spadków od:

• uprawomocnienia się postanowienia sądu o nabyciu spadku,
• zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia przez notariusza,
• wydania europejskiego poświadczenia spadkowego.

Jeśli nie zgłosisz spadku w terminie, stracisz zwolnienie i zapłacisz podatek według zasad obowiązujących dla I grupy podatkowej.

Jeżeli jednak dowiesz się o spadku po upływie 6 miesięcy, nadal możesz skorzystać ze zwolnienia. Musisz wtedy:

• zgłosić spadek w ciągu 6 miesięcy od momentu, gdy się o nim dowiedziałeś,
• udowodnić, że wcześniej nie miałeś wiedzy o jego nabyciu.

Dla darowizn:

• w dniu podpisania aktu notarialnego (jeśli darowizna ma taką formę, np. przy nieruchomościach),
• w dniu faktycznego otrzymania świadczenia, np. przekazania pieniędzy na konto, jeśli umowa nie była zawarta u notariusza.

Jeżeli przedmiotem darowizny są pieniądze, dodatkowym warunkiem zwolnienia z podatku jest konieczność udokumentowania przekazania środków na konto bankowe, na rachunek w SKOKu lub za pośrednictwem Poczty Polskiej.

Z takiego rozwiązania możesz skorzystać, gdy:

• nabyłeś majątek po 6 stycznia 2026 r., lub
• 6-miesięczny termin zgłoszenia jeszcze nie upłynął w dniu 7 stycznia 2026 r.

W takiej sytuacji należy złożyć wniosek o przywrócenie terminu i uprawdopodobnić, że spóźnienie nie było Twoją winą. Łącznie z wnioskiem o przywrócenie terminu musisz złożyć deklarację podatkową na formularzu SD-Z2.

Jak zgłosić darowiznę lub spadek do urzędu skarbowego?

Darowiznę lub spadek należy zgłosić:

• na formularzu SD-Z2 w przypadku całkowitego zwolnienia obowiązującego dla najbliższej rodziny w terminie 6 miesięcy od powstania obowiązku podatkowego,
• na formularzu SD-3 w przypadku otrzymania spadku lub darowizny od osoby innej niż ta zaliczana do najbliższej rodziny w terminie miesiąca od powstania obowiązku podatkowego.

Deklarację należy złożyć do właściwego urzędu skarbowego. W przypadku darowizny będzie to:

• Urząd skarbowy właściwy ze względu na miejsce położenia nieruchomości, jeśli jednym z przedmiotów darowizny jest nieruchomość, użytkowanie wieczyste, spółdzielcze własnościowe prawo do mieszkania, spółdzielcze prawo do pomieszczenia użytkowego, prawdo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub nieodpłatne użytkowanie nieruchomości albo służebność.
• Urząd skarbowy właściwy ze względu na miejsce Twojego zamieszkania w dniu, w którym powstał obowiązek podatkowy, jeśli przedmiot darowizny jest niezwiązany z nabyciem nieruchomości.

W przypadku spadku będzie to:

• Urząd skarbowy właściwy ze względu na miejsce położenia nieruchomości, jeśli jednym z przedmiotów spadku jest nieruchomość, użytkowanie wieczyste, spółdzielcze własnościowe prawo do mieszkania, spółdzielcze prawo do pomieszczenia użytkowego, prawdo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub nieodpłatne użytkowanie nieruchomości albo służebność
• Urząd skarbowy właściwy dla ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, jeśli w skład spadku nie wchodzi nieruchomość.

Właściwy formularz możesz wysłać do urzędu skarbowego online (aktualne formularze znajdziesz na Portalu podatkowym) lub tradycyjnie za pośrednictwem poczty. Wypełniony druk możesz też złożyć stacjonarnie w urzędzie skarbowym.

Kiedy nie musisz zgłosić darowizny lub spadku?

Darowizny lub spadku po osobie należącej do grona najbliższych zaliczanych do zerowej grupy podatkowej nie musisz zgłaszać do urzędu skarbowego, zachowując zwolnienie z podatku, jeśli:

• łączna suma darowizn i spadku otrzymanych od tej samej osoby w okresie pięciu lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie nie przekracza kwoty wolnej od podatku właściwej dla I grupy podatkowej lub
• nabycie darowizny nastąpiło na podstawie umowy zawartej w postaci aktu notarialnego – wówczas zgłoszenia dokonuje notariusz.

Darowizny lub spadku nie musisz zgłaszać do urzędu skarbowego, jeśli otrzymałeś majątek od innych osób niż te zaliczane do zerowej grupy podatkowej, jeśli:

• umowa darowizny została przygotowana od notariusza,
• łączna suma majątku otrzymana w ciągu 5 lat od jednej osoby na podstawie darowizny lub spadku nie przekracza kwoty wolnej od podatku właściwej dla Twojej grupy podatkowej.

Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości w zakresie wysokości podatku, konieczności złożenia deklaracji czy zaliczenia do odpowiedniej grupy podatkowej, skontaktuj się z Krajową Informacją Skarbową.

Jak zapłacić podatek do spadku i darowizny?

Po zgłoszeniu darowizny lub spadku do odpowiedniego urzędu skarbowego, otrzymasz decyzję zwrotną z ustaloną kwotą podatku. Urząd skarbowy obliczy ją na podstawie informacji, które podałeś w zeznaniu podatkowym oraz danych zgromadzonych w toku postępowania podatkowego, jeśli nabyte przez Ciebie rzeczy lub prawa majątkowe to dobra o wartości przekraczającej kwotę wolną od podatku.

Termin i sposób zapłaty podatku od spadków i darowizn

Podatek musisz zapłacić w ciągu 14 dni od otrzymania decyzji. Płatności dokonasz w kasie właściwego urzędu skarbowego lub na jego rachunek bankowy.

Aby zapłacić podatek przelewem na rachunek bankowy urzędu skarbowego potrzebujesz dostępu do konta osobistego. Jeśli jeszcze nie posiadasz swojego rachunku bankowego, sprawdź nasz Ranking kont bankowych. Znajdziesz tam konta bankowe, które można szybko i wygodnie otworzyć online, a także prowadzić bez konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów z tego tytułu.

Izabela Stachura-Adamczyk

Redaktor

izabela.stachura@rankomat.pl

Jestem absolwentką wydziału Prawa i Administracji na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Doświadczenie prawnicze zdobywałam w działach prawnych spółek handlowych z branży produkcyjnej oraz deweloperskiej m.in. jako Specjalista ds. organizacyjno – prawnych i Kierownik działu organizacyjno – prawnego. O finansach piszę od 2017 r. Entuzjastka rzetelnej informacji i dokładnego researchu.

Moje teksty możesz znaleźć m.in. w serwisach: Rankomat, Gazeta Bankowa, Puls HR, oraz CEO Magazyn. W czasie wolnym poszerzam swoją wiedzę na tematy związane m.in. z cyberbezpieczeństwem - również w branży finansowej i pracą z informacją. Prywatnie dużo czytam – najchętniej fantastykę i książki psychologiczne.

Zobacz inne wpisy tego autora »

Komentarze: