Tabela kodów VIN. Jak rozkodować VIN?

Numer VIN to jeden z kilku identyfikatorów, które nadawane są pojazdom. W odróżnieniu jednak od numeru rejestracyjnego jest on stały – zmiana numeru VIN jest możliwa tylko w wyjątkowych sytuacjach. Jednocześnie dysponując numerem VIN i tabelami kodów VIN, można się całkiem sporo dowiedzieć.

Czym jest numer VIN?

Numer VIN to numer identyfikacyjny pojazdu – jego nazwa to akronim od angielskich słów Vehicle Identification Number. Za nadanie tego numeru pojazdom (samochodom osobowym, motocyklom, ciężarówkom) odpowiadają producenci. Nie mają oni przy tym dowolności – od 1981 r. każdy numer VIN jest częściowo budowany w oparciu o wypracowany schemat (tzw. tabelę kodów VIN).

Z uwagi na istotną rolę, jaką pełni numer VIN, producenci umieszczają go na różnych elementach konstrukcyjnych auta. Ma to na celu zminimalizowanie ryzyka jego podrobienia.

Z czego składa się numer VIN?

Numer VIN składa się z 17 znaków – cyfr i liter, przy czym nie stosuje się w nim liter I, O i Q, ponieważ mogłyby wprowadzać w błąd. Taka długość ciągu znaków nie jest przypadkowa – ma ona gwarantować, że poszczególni producenci będą w stanie nadać unikalny numer VIN każdemu wyprodukowanemu pojazdowi. W formacie ISO poszczególne znaki dzieli się na trzy człony:

1. WMI (World Manufacturer Identifier) – znaki 1-3 numeru VIN. Korzystając z tabeli kodów VIN, można z nich wyczytać region i producenta pojazdu. Producenci nie mają dowolności w ustalaniu członu WMI – wykorzystują przypisane im kody. 
2. VDS (Vehicle Descriptor Section) – znaki 4-9 numeru VIN. To bardziej szczegółowe informacje o pojeździe. W zależności od lokalnych regulacji producenci w tym segmencie kodu VIN mogą oznaczyć np. model pojazdu, jego wyposażenie czy typ nadwozia.
3. VIS (Vehicle Identifier Section) – znaki 10-17 numeru VIN. Cyfra lub litera na pozycji 10 wskazuje rok produkcji. Pozostałe znaki mogą zostać wykorzystane do zakodowania dodatkowych informacji o pojeździe. 

Jak z numeru VIN odczytać producenta?

Ponieważ nazwa producenta jest zakodowana w członie WMI numeru VIN, to do jej rozkodowania wykorzystuje się tabelę kodów VIN składającą się z dwóch kolumn:

1. kolumna „Region/Kraj” – pierwszy znak lub dwa znaki wskazują na region i kraj, w którym działa producent pojazdów. To pewne uproszczenie, gdyż fuzje firm mogą doprowadzić do rozbieżności w zakresie kraju, w którym pojazd jest rzeczywiście produkowany;
2. kolumna „Nazwa producenta” – kolejny znak lub znaki w kombinacji ze znakiem regionu wskazują konkretnego producenta.

Kod producenta i kod regionu są ze sobą ściśle związane – człony WMI są nadawane producentom przez lokalne urzędy lub organizacje poprzez wybór 2-3 znakowego kodu z dostępnej regionalnej puli.

Tabela kodów VIN – przykładowe kody kraju pochodzenia pojazdu

Niekiedy mylnie mogłoby się wydawać, że WMI to dwa znaki, np. „JN” (Japonia, Nissan). Jeżeli lokalny (przykładowo japoński) urząd przyznał producentowi krótszy identyfikator (w tym przypadku „JN”), to trzeci znak członu WMI producent może zagospodarować dowolnie. U niektórych producentów po rozkodowaniu tego znaku można poznać rodzaj pojazdu.

Jak rozkodować człon VDS numeru VIN?

Rozkodowanie członu VDS numeru VIN jest dużo trudniejsze niż w przypadku WMI. Powodem są lokalne regulacje. Zdarza się, że producenci muszą korzystać z opracowanego schematu, a w innych przypadkach mają dowolność. Stąd też do rozkodowania członu VDS numeru VIN potrzebna jest tabela kodów VIN, jaką posługuje się dany producent.

Nieistniejący już południowokoreański producent pojazdów Daewoo stosował następujące oznaczenia w członie VDS:

• 4 znak – model pojazdu. Litera „J” była używana dla Nubiry, a „T” dla Lanosa;
• 5 znak – seria. Lanos był produkowany w wersjach m.in.: S i Sport, które były oznaczane w numerze VIN odpowiednio literami „A” i „B”;
• 6 znak – typ nadwozia. Pod cyfrą „5” krył się 4-drzwiowy sedan, a pod cyfrą „6” 4-drzwiowy hatchback;
• 7 znak – systemy bezpieczeństwa. Po rozkodowaniu tego znaku można dowiedzieć się m.in. czy pojazd był wyposażony w poduszki bezpieczeństwa;
• 8 znak – typ silnika. Jeżeli w pojeździe został zamontowany silnik 1,5L SOHC, to producent umieszczał w tym miejscu literę „Y”;
• 9 znak – przeznaczenie pojazdu. Rozkodowanie tego znaku pozwala dowiedzieć się, czy pojazd został wyprodukowany z myślą o eksporcie.

Jak rozkodować rok produkcji pojazdu z numeru VIN?

Aby poznać rok produkcji pojazdu, potrzebna jest kolejna tabela kodów VIN – wskazująca rok, jaki kryje się pod cyfrą lub literą na pozycji 10. Z uwagi na ograniczoną liczbę znaków, może on wskazywać różne lata produkcji. Jednak w połączeniu z innymi informacjami zakodowanymi w numerze VIN pozwala bezbłędne zidentyfikowanie wieku pojazdu.

Tabela kodów VIN – lata produkcji

Kiedy przydaje się znajomość numeru VIN?

Znajomość numeru VIN przydaje się w dwóch sytuacjach:

1. zakup samochodu. Wówczas numer VIN (w połączeniu z numerem rejestracyjnym i rokiem produkcji) pozwala sprawdzić historię pojazdu. To prosty sposób, aby uchronić się przed zakupem auta niesprawnego lub kradzionego;
2. naprawa samochodu. Dysponując numerem VIN, mechanik może zamówić kompatybilne części zamienne, a lakiernik właściwy kolor lakieru. Bez numeru VIN byłoby to dużo trudniejsze – w różnych wersjach tego samego modelu mogły być stosowane różne części.

Naszym okiem

Samochód można sprawdzić bezpłatnie po numerze VIN za pomocą e-usługi Historia Pojazdu. Raport wygenerowany przez to narzędzie zapewnia sporo informacji, w tym również do kiedy jest ważna polisa OC. Warto zwrócić uwagę na to pole – nabywca nie może liczyć na automatyczne wznowienie polisy OC.

Stefania Stuglik, Specjalista ds. ubezpieczeń komunikacyjnych

Do rzadkości nie należą sytuacje, gdy oszuści fałszują numer VIN. Proceder ten dotyczy zwłaszcza pojazdów, które są sprowadzane z zagranicy. Stąd też – obok wspomnianej usługi Historia Pojazdu – planowane jest wprowadzenie sprawdzania pojazdów z zagranicy przed rejestracją przez urzędników.