Kredyt a pożyczka to zupełnie inne produkty, które różnią się podstawą prawną, przeznaczeniem, a nawet zasadami zawierania umowy. Najważniejsza różnica między kredytem a pożyczką jest taka, że kredyt jest produktem bankowym, natomiast pożyczki może udzielić niemal każdy. Sprawdź, czym jeszcze różni się kredyt od pożyczki oraz jak wybrać odpowiedni produkt dla siebie – kiedy korzystniejszy jest kredyt, a kiedy pożyczka.
Najważniejsze informacje
- Kredyt i pożyczka różnią się, ponieważ są uregulowane przez zupełnie inne przepisy. Kredyt podlega przepisom ustawy Prawo bankowe, natomiast pożyczkę reguluje Kodeks cywilny.
- Kredytu może udzielić wyłącznie bank lub SKOK, z kolei pożyczka może być udzielona również przez firmy pozabankowe lub osoby prywatne.
- W przypadku kredytu środki są przekazywane na jasno określony cel (np. zakup mieszkania), natomiast pożyczkę można przeznaczyć na dowolne wydatki.
- Kredyty zwykle opiewają na wyższe sumy i mają dłuższy okres spłaty. Pożyczki częściej dotyczą mniejszych kwot, ale wiążą się z mniejszym zakresem formalności.
- 1. Czym jest kredyt?
- 2. Czym jest pożyczka?
- 3. Czym różni się kredyt od pożyczki w świetle przepisów?
- 3.1. Kto może udzielić kredytu, a kto pożyczki?
- 3.2. Na jaki cel można zaciągnąć kredyt, a na jaki pożyczkę?
- 3.3. Umowa kredytu a umowa pożyczki – czym się różnią?
- 3.4. Jaki jest termin spłaty kredytu i pożyczki?
- 3.5. Jaki jest koszt kredytu, a jaki pożyczki?
- 3.6. Formalności przy kredycie i pożyczce – czym się różnią?
- 3.7. Jakie jeszcze są różnice między kredytem a pożyczką?
- 4. Jakie są podobieństwa między kredytem a pożyczką?
- 5. Co się bardziej opłaca: kredyt czy pożyczka?
Czym jest kredyt?
Kredyt jest to umowa między bankiem a kredytobiorcą, na podstawie której bank oddaje do dyspozycji kredytobiorcy określoną kwotę pieniędzy na ustalony czas i z przeznaczeniem na konkretny cel. Z kolei kredytobiorca zobowiązuje się w takiej umowie do wykorzystania otrzymanych środków zgodnie z przeznaczeniem oraz do ich zwrotu w wyznaczonych terminach. Zgodnie z przepisami kredyt należy zwrócić z odsetkami, a jeśli umowa to przewiduje, bank może też pobrać prowizję za udzielenie finansowania.
Najważniejsze cechy kredytu:
- produkt bankowy,
- pieniężny charakter,
- umowa w formie pisemnej,
- oznaczony czas i cel finansowania,
- wyznaczony termin na spłatę zobowiązania,
- odpłatność (odsetki i prowizja).
Definicja kredytu oraz zasady jego udzielania znajdują się w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe.
Co mówi prawo?
Czym jest pożyczka?
Pożyczka jest to umowa, na mocy której pożyczkodawca (osoba fizyczna lub instytucja) przekazuje pożyczkobiorcy na własność określoną ilość pieniędzy lub rzeczy. Z kolei pożyczkobiorca zobowiązuje się w takiej umowie do zwrotu tej samej ilości pieniędzy lub rzeczy. Pozostałe zapisy umowy mogą być ustalone przez strony w dowolny sposób np. w zakresie terminu spłaty zobowiązania, czy też kosztów pożyczki. Sama umowa może być ustna, ponieważ jej forma pisemna jest wymagana tylko wtedy, gdy wartość pożyczki przekracza 1000 zł.
Najważniejsze cechy pożyczki:
- jej przedmiotem mogą być pieniądze lub rzeczy oznaczone co do gatunku (np. paliwo lub płody rolne),
- nie ma określonego celu finansowania,
- może jej udzielić każdy (osoba prywatna lub instytucja),
- nie musi wiązać się z kosztami,
- umowa pożyczki nie zawsze musi być pisemna.
Definicja pożyczki i zasady jej udzielania znajdują się w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.
Co mówi prawo?
Czym różni się kredyt od pożyczki w świetle przepisów?
Kredyt od pożyczki różni się zasadami udzielania i wymogami formalnymi. Wynika to z odmiennych przepisów regulujących oba produkty, ponieważ kredyt regulowany jest przez Prawo bankowe, a pożyczka przez przepisy Kodeksu cywilnego.
Poniżej wyjaśnię Ci najważniejsze różnice między kredytem a pożyczką z punktu widzenia przepisów. Warto je znać, ponieważ wpływają one na warunki finansowania i ich znajomość ułatwi Ci dopasowanie właściwego produktu do swoich potrzeb.
Kredyt a pożyczka – różnice
| Kredyt | Pożyczka | |
|---|---|---|
| Podstawa prawna | Prawo bankowe | Kodeks cywilny |
| Przedmiot umowy | Środki pieniężne | Środki pieniężne lub rzeczy oznaczone co do gatunku |
| Podmiot udzielający | Banki i SKOK-i | Banki, SKOK-i, instytucje pożyczkowe, przedsiębiorstwa, zakłady pracy, osoby fizyczne |
| Cel finansowania | Określony w umowie | Zazwyczaj dowolny |
| Forma umowy | Pisemna | Do kwoty 1000 zł – pisemna lub ustna Powyżej kwoty 1000 zł – pisemna |
| Odpłatność | Tak | Tak lub nie |
| Własność pieniędzy | Przekazane są do dyspozycji kredytobiorcy, ale nie na własność | Przechodzą na własność pożyczkobiorcy |
Kto może udzielić kredytu, a kto pożyczki?
Zgodnie z przepisami kredytu może udzielić tylko bank oraz SKOK, czyli spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa.
Pożyczki może natomiast udzielić dowolny podmiot, czyli między innymi:
- bank,
- SKOK,
- firma pożyczkowa,
- zakład pracy,
- osoba fizyczna (np. członek rodziny, sąsiad lub znajomy).
Banki mogą oferować zarówno kredyty, jak i pożyczki. Jeśli natomiast chcesz skorzystać z usług pozabankowej instytucji pożyczkowej, to może Ci ona zaproponować wyłącznie pożyczkę.
Warto też pamiętać o następujących kwestiach:
- pożyczka pieniężna udzielana przez bank podlega przepisom Prawa bankowego, zwłaszcza w zakresie zabezpieczenia spłaty i oprocentowania kredytu (art. 78 ustawy Prawo bankowe);
- kredyty i pożyczki oferowane przez podmioty zajmujące się profesjonalnym udzielaniem finansowania (banki, SKOK- i oraz instytucje pożyczkowe) podlegają też przepisom Ustawy o kredycie konsumenckim, jeśli są udzielane konsumentom;
- pożyczkę prywatną udzielaną przez osobę fizyczną regulują wyłącznie przepisy Kodeksu cywilnego.
Na jaki cel można zaciągnąć kredyt, a na jaki pożyczkę?
Ważną różnicą między kredytem a pożyczką jest cel, na który można zaciągnąć takie zobowiązania:
- kredyt – jest udzielany na konkretny cel i widnieje on w umowie kredytowej, a kredytobiorca ma obowiązek wydać środki zgodnie z przeznaczeniem;
- pożyczka – jej cel nie jest określony w umowie, dlatego środki z pożyczki można przeznaczyć na dowolne wydatki.
Przy zaciąganiu pożyczki nie musisz informować pożyczkodawcy, na co potrzebujesz pieniędzy, ani potem się tłumaczyć, w jaki sposób faktycznie je wydałeś. W przypadku kredytu cel finansowania powinieneś określić już we wniosku kredytowym, a bank ma potem prawo zweryfikować, czy otrzymane środki wykorzystałeś zgodnie z umową.
W ofercie banków znajdziesz wiele kredytów celowych, przeznaczonych na określone wydatki np. kredyty mieszkaniowe, kredyty samochodowe, kredyty konsolidacyjne (na spłatę zobowiązań), czy też kredyty ratalne (na zakup konkretnych towarów lub usług). Banki oferuję jednak również kredyty gotówkowe, przy których cel finansowania może być określony jako „dowolny”.
Umowa kredytu a umowa pożyczki – czym się różnią?
Umowa kredytu i umowa pożyczki różnią się formą i zakresem wymaganych zapisów. Przepisy dokładnie określają, jak powinna wyglądać każda z nich i jakie informacje muszą się w niej znaleźć.
Umowa kredytu musi mieć formę pisemną pod rygorem nieważności. Powinna też określać między innymi:
👤strony umowy,
💸kwotę i walutę kredytu,
🎯cel finansowania,
💬zakres uprawnień banku związanych z kontrolą wykorzystania i spłaty kredytu,
⏳terminy i sposób postawienia do dyspozycji kredytobiorcy środków pieniężnych,
⏱️zasady i termin spłaty kredytu,
📈wysokość oprocentowania kredytu i warunki jego zmiany,
💸wysokość prowizji, jeśli umowa ją przewiduje,
🔒sposób zabezpieczenia spłaty kredytu.
Umowa pożyczki natomiast musi mieć formę pisemną tylko w przypadku, gdy wartość pożyczki przekracza 1000 zł. Przy mniejszych kwotach można zatem zawrzeć ją ustnie. Samą treść umowy pożyczki jej strony mogą dowolnie sformułować. Przepisy Kodeksu cywilnego przewidują jedynie, że umowa powinna określać m.in. sposób zabezpieczenia spłaty pożyczki, jeśli takie zabezpieczenie ma być zastosowane.
Uwaga!
Jaki jest termin spłaty kredytu i pożyczki?
Termin spłaty kredytu zawsze powinien być precyzyjnie określony w umowie. Zależy on często od rodzaju produktu, ponieważ np. kredyty hipoteczne można spłacać nawet przez 35 lat, natomiast kredyty gotówkowe przez okres do 10 lat.
Termin zwrotu pożyczki może, ale nie musi być wskazany w umowie. Jeśli termin nie jest oznaczony, to zgodnie z przepisami pożyczkę trzeba zwrócić w ciągu 6 tygodni od dnia wypowiedzenia umowy przez pożyczkodawcę. W praktyce umowa pożyczki zazwyczaj też przewiduje dość krótki okres spłaty zobowiązania, bo np. w przypadku chwilówek wynosi on 30 lub 60 dni.
Jaki jest koszt kredytu, a jaki pożyczki?
Kredyt bankowy zawsze jest odpłatny, a na jego koszt składają się odsetki (wyliczone na podstawie oprocentowania) oraz opcjonalnie prowizja za udzielenie finansowania. Bank może też pobierać od kredytobiorcy inne opłaty np. marżę, ubezpieczenie i różne opłaty administracyjne. Na koszt pożyczki mogą się składać zarówno koszty odsetkowe, jak i pozaodsetkowe np. prowizja i ubezpieczenie.
Zazwyczaj pożyczka jest droższa od kredytu, co wynika z uproszczonej procedury jej udzielania. Z drugiej strony tylko pożyczka może być całkowicie bezpłatna, bo taką możliwość przewidują przepisy. W praktyce najczęściej darmowa jest pożyczka od rodziny. Oferują ją też niektóre firmy pożyczkowe w postaci pierwszej chwilówki z RRSO 0% dla nowych klientów.
Zarówno w przypadku kredytu, jak i pożyczki obowiązują przepisy, które narzucają maksymalny poziom kosztów odsetkowych oraz pozaodsetkowych.
Formalności przy kredycie i pożyczce – czym się różnią?
Formalności przy kredycie są bardziej rozbudowane niż przy pożyczce. Przede wszystkim bank ma ustawowy obowiązek dokonania oceny zdolności kredytowej przed udzieleniem finansowania. Z tego względu ma prawo żądać od kredytobiorcy przekazania szeregu informacji oraz dokumentów np. potwierdzających dochody. Może również wymagać ustanowienia zabezpieczenia spłaty kredytu (np. na hipotece nieruchomości), co wiąże się z dodatkowymi formalnościami.
Przy pożyczce obowiązują zwykle uproszczone formalności, a Kodeks cywilny praktycznie w ogóle ich nie reguluje. Zazwyczaj więc przy wnioskowaniu o pożyczkę nie trzeba dostarczać żadnych zaświadczeń o zarobkach, a jedynym potrzebnym dokumentem jest dowód osobisty. Kodeks cywilny dopuszcza natomiast możliwość zabezpieczenia zwrotu pożyczki i jego przedmiotem może być rzecz lub prawo majątkowe.
Uwaga!
Jakie jeszcze są różnice między kredytem a pożyczką?
Istnieją też różnice między kredytem a pożyczką, które wynikają nie tylko z przepisów, ale też z praktyki rynkowej. Różnice te dotyczą m.in.:
📜wymagania dotyczące zdolności kredytowej – przy kredycie bank dokładniej sprawdza zdolność kredytową i może stawiać kredytobiorcy większe wymagania np. dotyczące wysokości dochodów lub odpowiedniego stażu zatrudnienia; przy pożyczce te wymagania zwykle są mniejsze, a sama analiza zdolności kredytowej może odbywać się według uproszczonych procedur;
💸kwota zobowiązania – z reguły pożyczki udzielane są w niskich kwotach np. do kilku tysięcy złotych, natomiast kredyty dostępne są nawet w kwocie kilkuset tysięcy lub kilku milionów złotych;
⏱️sposób spłaty zobowiązania – kredyt zazwyczaj należy spłacać w comiesięcznych ratach kapitałowo-odsetkowych, natomiast pożyczkę często trzeba zwrócić jednorazowo np. w ciągu 30 lub 60 dni.
Dość istotna różnica dotyczy też kwestii podatkowych. Kredyty i pożyczki udzielane przez instytucje finansowe są zwolnione z podatku. Wyjątkiem jest pożyczka prywatna, od której należy odprowadzić podatek PCC (chyba że jest to pożyczka od rodziny lub poniżej 1000 zł).
Jakie są podobieństwa między kredytem a pożyczką?
Kredyt i pożyczka różnią się przepisami, ale w praktyce mają wiele wspólnych cech. W obu przypadkach zaciągasz zobowiązanie finansowe, które musisz spłacić na ustalonych warunkach i w określonym terminie. Poniżej wskazujemy najważniejsze elementy, które łączą kredyt i pożyczkę — niezależnie od tego, czy oferuje je bank, czy inna instytucja finansowa.
Oba produkty mają charakter zobowiązania, a także:
✅zapewniają dostęp do dodatkowej sumy pieniędzy;
✅aby z nich skorzystać, trzeba mieć odpowiednią zdolność kredytową;
✅podstawą ich udzielenia jest umowa;
✅mogą wymagać zabezpieczenia;
✅zwykle wiążą się z kosztami i w obu przypadkach ich wysokość ograniczają przepisy;
✅pozyskane dzięki nim środki należy zwrócić w określonym terminie;
✅przewidują sankcje w przypadku opóźnienia w spłacie np. odsetki karne za opóźnienie.
Co się bardziej opłaca: kredyt czy pożyczka?
Kredyt zwykle bardziej się opłaca od pożyczki, ponieważ jest tańszy i dostępny w większej kwocie. Pożyczka jednak może być korzystniejsza, jeśli zależy Ci na szybkim pozyskaniu pieniędzy i prostych formalnościach.
Wybór między kredytem a pożyczką zależy tak naprawdę od Twoich oczekiwań oraz sytuacji finansowej. Poniżej znajdziesz praktyczne wskazówki, jak dokonać tego wyboru, czyli kiedy lepiej sprawdzi się kredyt, a kiedy pożyczka.
Kiedy lepszy będzie kredyt:
- gdy potrzebujesz większej kwoty pieniędzy np. na remont mieszkania lub kupno samochodu;
- zależy Ci na niskim koszcie zaciągnięcia zobowiązania;
- masz stabilne dochody i dobrą zdolność kredytową;
- preferujesz dłuższy okres spłaty zobowiązania w niskich, comiesięcznych ratach.
Kiedy warto rozważyć pożyczkę:
- gdy potrzebujesz niewielkiej kwoty np. na pilny wydatek;
- zależy Ci na prostych formalnościach i szybkiej decyzji;
- obawiasz się, że Twoja zdolność kredytowa nie jest na tyle dobra, by dostać kredyt;
- chcesz mieć swobodę w wydatkowaniu środków;
- jesteś w stanie spłacić zobowiązanie w krótkim czasie.
Pamiętaj, że bez względu na to, czy wybierzesz kredyt czy pożyczkę, najpierw porównaj warunki ich udzielania w różnych instytucjach. Pomoże Ci w tym nasz Ranking kredytów gotówkowych.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy kredyt i pożyczka to to samo?
Nie, kredyt i pożyczka to dwa różne produkty, pomimo że oba umożliwiają pożyczenie określonej sumy pieniędzy. Podstawowa różnica polega na tym, że kredyt zaciągniesz wyłącznie w banku, natomiast pożyczki może Ci udzielić także firma lub prywatna osoba. Poza tym kredyt regulują przepisy Prawa bankowego, natomiast pożyczkę przepisy Kodeksu cywilnego.
Czy bank może udzielić pożyczki?
Tak, bank może udzielić pożyczki pieniężnej. Najczęściej jest to pożyczka gotówkowa lub pożyczka hipoteczna, którą można przeznaczyć na dowolny cel. W przypadku bankowej pożyczki zastosowanie mają jednak przepisy Prawa bankowego oraz ustawy o kredycie konsumenckim.
Co jest tańsze – kredyt czy pożyczka?
Z reguły kredyt jest tańszy od pożyczki, ponieważ przy jego udzielaniu bank stosuje rygorystyczne procedury, które pozwalają mu obniżyć ryzyko finansowania. Zdarzają się jednak także tanie pożyczki, ale głównie w bankach i instytucjach pożyczkowych oraz w ramach promocji np. dla nowych klientów.
Czy pożyczka jest łatwiejsza do uzyskania niż kredyt?
Tak, pożyczka jest zazwyczaj łatwiejsza do uzyskania niż kredyt, ponieważ procedura jej udzielania jest uproszczona pod względem wymagań i formalności. Ułatwieniem jest najczęściej akceptacja różnych źródeł dochodów oraz brak wymogu dostarczania zaświadczeń o zarobkach.
Źródła
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19971400939
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19640160093
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20111260715
