Na stokach narciarskich spotkasz kilka rodzajów wyciągów: orczykowe, talerzykowe, taśmowe, krzesełkowe oraz koleje gondolowe. Różnią się sposobem działania, wygodą i zasadami korzystania, dlatego nie każdy będzie równie łatwy dla początkującego narciarza. Sprawdź, jak działają poszczególne wyciągi narciarskie, jak bezpiecznie wsiadać i wysiadać oraz który z nich najlepiej sprawdzi się podczas Twoich pierwszych zjazdów.

Najważniejsze informacje
Na stokach narciarskich spotyka się głównie wyciągi orczykowe, talerzykowe, krzesełkowe, gondolowe oraz taśmowe, a każdy z nich różni się komfortem, przepustowością i przeznaczeniem.
Wyciągi taśmowe i talerzykowe są najłatwiejsze w obsłudze, dlatego najlepiej sprawdzają się u dzieci i osób początkujących.
Wyciągi krzesełkowe i gondolowe znacząco wpływają na komfort jazdy, ponieważ skracają kolejki i pozwalają szybciej wrócić na stok.
W Polsce dominują wyciągi orczykowe i krzesełkowe, natomiast za granicą częściej spotyka się nowoczesne gondole.
Na wyjazd na narty warto zabrać ubezpieczenie narciarskie, które pokryje nierefundowane przez EKUZ koszty leczenia oraz koszty ratownictwa.
Rodzaje wyciągów narciarskich
Najpopularniejsze rodzaje wyciągów narciarskich to orczykowe, talerzykowe, taśmowe i krzesełkowe oraz koleje gondolowe. W większych ośrodkach narciarskich, szczególnie w Alpach, spotkasz również koleje linowe z dużymi wagonami, koleje linowo-terenowe i systemy łączące gondole z krzesełkami. Różnią się sposobem transportu, liczbą przewożonych osób i zasadami wsiadania.
Dla narciarza najważniejsze jest to, czy podczas wjazdu pozostajesz na nartach, czy musisz je zdjąć. Ma to znaczenie szczególnie podczas pierwszych wyjazdów, gdy samo korzystanie z wyciągu może być trudniejsze niż zjazd po łagodnej trasie.
| Rodzaje wyciągów narciarskich | ||
|---|---|---|
| Rodzaj wyciągu | Jak działa? | Co warto wiedzieć? |
| Orczykowy | Uchwyt w kształcie odwróconej litery T ciągnie jedną lub dwie osoby pod górę. | Podczas wjazdu stoisz na nartach. Trzeba utrzymywać równowagę i nie siadać na orczyku. |
| Talerzykowy | Lina ciągnie narciarza za pomocą uchwytu z okrągłym talerzykiem. | Przeznaczony zwykle dla jednej osoby. Jest odmianą wyciągu powierzchniowego i często obsługuje krótsze trasy. |
| Taśmowy (ruchomy chodnik) | Ruchoma taśma transportuje narciarzy stojących na nartach lub snowboardzie. | Jeden z najłatwiejszych wyciągów dla dzieci i początkujących. Spotkasz go głównie na stokach szkoleniowych. |
| Krzesełkowy (kanapa) | Otwarte krzesełka zawieszone na linie przewożą pasażerów nad stokiem. | Najczęściej spotkasz kanapy 2-, 4-, 6- i 8-osobowe. Niektóre mają osłony przeciwwiatrowe i podgrzewane siedzenia. |
| Gondolowy | Zamknięte kabiny przewożą pasażerów nad ziemią. | Zwykle mieszczą od kilku do kilkunastu osób. W wielu ośrodkach narty przewozi się w uchwytach na zewnątrz kabiny. |
| Kolej linowa wahadłowa | Duże kabiny poruszają się jednocześnie między stacjami w przeciwnych kierunkach. | Spotykana m.in. w wysokogórskich ośrodkach w Alpach. Może przewozić kilkadziesiąt, a nawet ponad 100 osób jednocześnie. |
| Kolej linowo-terenowa | Wagoniki poruszają się po torach i są ciągnięte liną. | Umożliwia pokonywanie dużych różnic wysokości. Pasażerowie zwykle zdejmują narty przed wejściem do wagonu. |
| Kolej kombinowana | Na jednej linie kursują zarówno gondole, jak i krzesełka. | Możesz wybrać zamkniętą kabinę lub otwarte krzesełko, zależnie od dostępności i zasad na stacji. |
Źródło: opracowanie własne na podstawie informacji technicznych producenta systemów kolei linowych Doppelmayr.
Jaki wyciąg dla początkujących, a jaki dla zaawansowanych?
Dla początkujących narciarzy najlepsze są wyciągi taśmowe oraz talerzykowe na łagodnych stokach. Bardziej doświadczeni mogą korzystać ze wszystkich rodzajów wyciągów, w tym orczykowych, krzesełkowych i gondolowych. Przy wyborze zwróć jednak uwagę nie tylko na rodzaj wyciągu, ale też na trudność tras, do których prowadzi.
Dla początkujących: najlepiej sprawdzi się wyciąg taśmowy, który nie wymaga specjalnych umiejętności. Po opanowaniu podstaw możesz spróbować talerzyka lub krzesełka, jeśli prowadzi na łatwą trasę.
Dla dzieci: najwygodniejsze są ruchome taśmy na stokach szkoleniowych. Przy korzystaniu z krzesełek sprawdź wymagania dotyczące wzrostu dziecka i zasad przewozu z opiekunem.
Dla średniozaawansowanych: dobrym rozwiązaniem są wyciągi krzesełkowe i gondolowe, które pozwalają wygodnie dotrzeć do dłuższych tras. Warto też oswoić się z orczykiem.
Dla zaawansowanych: praktycznie każdy rodzaj wyciągu będzie odpowiedni. Jeśli zależy Ci na czasie, wybieraj szybkie koleje krzesełkowe i gondolowe o dużej przepustowości.
Bezpieczeństwo na wyciągu narciarskim – podstawowe zasady
Zasady bezpieczeństwa różnią się w zależności od rodzaju wyciągu, dlatego przed pierwszym przejazdem zapoznaj się z instrukcjami umieszczonymi przy dolnej stacji.
Wyciąg orczykowy
Przed wjazdem zdejmij paski kijków z nadgarstków i trzymaj kijki w jednej ręce. Ustaw narty równolegle, a uchwyt orczyka oprzyj pod pośladkami. Nie siadaj na orczyku ani nie zjeżdżaj slalomem podczas podjazdu. Jeśli upadniesz, puść uchwyt i jak najszybciej usuń się z toru wyciągu.
Wyciąg talerzykowy
Umieść talerzyk między nogami i pozwól, żeby wyciąg stopniowo pociągnął Cię pod górę. Nie siadaj na uchwycie i nie próbuj go poprawiać podczas jazdy. Na górnej stacji wypuść talerzyk w wyznaczonym miejscu i odjedź na bok, aby nie blokować kolejnych narciarzy.
Wyciąg taśmowy
Wjedź na ruchomą taśmę z nartami ustawionymi równolegle, zgodnie z oznaczeniami. Podczas przejazdu stój spokojnie, nie wykonuj gwałtownych ruchów i zachowaj odstęp od osoby przed Tobą. Po dotarciu na górę sprawnie opuść taśmę i odsuń się od wyjścia.
Wyciąg krzesełkowy
Podejdź do miejsca wsiadania zgodnie z sygnalizacją i usiądź, gdy krzesełko znajdzie się za Tobą. Po zajęciu miejsca opuść pałąk zabezpieczający i ustaw narty na podnóżku. Nie wychylaj się ani nie podnoś zabezpieczenia podczas przejazdu. Otwórz je dopiero w oznaczonej strefie wysiadania, zgodnie z instrukcjami obsługi.
Wyciąg gondolowy
Przed wejściem zdejmij narty i umieść je w przeznaczonych do tego uchwytach lub wewnątrz kabiny, zgodnie z regulaminem. Wsiadaj sprawnie, ale nie próbuj wskakiwać do zamykającej się gondoli. Podczas jazdy nie otwieraj drzwi ani nie wychylaj się przez okna.
Kolej linowa wahadłowa
Stosuj się do poleceń obsługi dotyczących wsiadania, ustawienia nart i zajmowania miejsc. W kabinie trzymaj się poręczy, jeśli podróżujesz na stojąco. Nie opieraj się o drzwi i nie próbuj ich otwierać. Po przyjeździe zaczekaj na sygnał do wyjścia.
Kolej linowo-terenowa
Przed wejściem zdejmij narty i zabezpiecz sprzęt zgodnie z zasadami przewoźnika. W wagonie zajmij miejsce siedzące lub trzymaj się poręczy. Nie blokuj drzwi ani przejścia innym pasażerom. Wysiadaj dopiero po zatrzymaniu wagonu i otwarciu drzwi.
Kolej kombinowana
Zwracaj uwagę na oznaczenia stanowisk, ponieważ gondole i krzesełka mogą mieć oddzielne strefy wsiadania. W przypadku gondoli zdejmij narty i zabezpiecz je zgodnie z instrukcją, a na krzesełku korzystaj z pałąka i podnóżka. Nie zmieniaj stanowiska w ostatniej chwili.
Najczęstsze wypadki na wyciągach
Większość zdarzeń na wyciągach to upadki i kolizje w strefach wsiadania i wysiadania. Najczęstsze zagrożenia to:
- upadek podczas wsiadania lub wysiadania: najczęściej po utracie równowagi albo zbyt późnym puszczeniu uchwytu;
- kolizje przy końcówce trasy: zła ocena odległości i prędkości przy zjeżdżaniu z wyciągu;
- zatrzymywanie się w niewłaściwym miejscu: postój na trasie wyciągu lub tuż za strefą wysiadania blokuje ruch i grozi zderzeniem;
- dzieci na wyciągach: młodsze dzieci łatwo tracą równowagę na orczyku i mogą zsunąć się z krzesełka, jeśli nie jadą z opiekunem;
- awarie techniczne: zdarzają się rzadko i zwykle kończą się zatrzymaniem wyciągu, a w skrajnych przypadkach ewakuacją;
- utrata równowagi podczas jazdy: dotyczy zwłaszcza osób, które pierwszy raz korzystają z orczyka lub talerzyka;
- zachowanie nieodpowiedzialnych narciarzy: kołysanie krzesełkiem, podnoszenie pałąka w trakcie jazdy czy wieszanie się na oparciu zwiększa ryzyko wypadku.
Dlaczego warto kupić ubezpieczenie narciarskie?
Ubezpieczenie narciarskie chroni przed kosztami leczenia, ratownictwa górskiego i szkód wyrządzonych innym osobom na stoku. Nawet podczas korzystania z wyciągu może dojść do upadku, kontuzji lub zderzenia z innym narciarzem. Odpowiednio dobrana polisa pokryje związane z tym wydatki do wysokości limitów określonych w umowie.
Zobacz, jakie ubezpieczenie na narty wybrać
Jeśli wybierasz się na narty za granicę, pamiętaj, że EKUZ nie pokrywa kosztów ratownictwa górskiego ani transportu medycznego do Polski. Dlatego oprócz kosztów leczenia wybierz polisę z NNW, OC sportowym, assistance i ochroną ratownictwa. Sprawdź też, czy ubezpieczenie obejmuje planowane aktywności.
Ubezpieczenie możesz porównać i kupić online w kalkulatorze ubezpieczeń turystycznych.
Najczęściej zadawane pytania
Czy można korzystać z wyciągu narciarskiego bez nart?
Tak, ale zależy to od rodzaju wyciągu i regulaminu ośrodka. Koleje gondolowe, linowo-terenowe i niektóre krzesełkowe przewożą również turystów pieszych. Wyciągi orczykowe i talerzykowe są natomiast przeznaczone przede wszystkim dla narciarzy i snowboardzistów.
Czy wyciągi narciarskie działają podczas silnego wiatru?
Nie zawsze. Przy silnym wietrze operator może ograniczyć prędkość lub całkowicie wstrzymać pracę urządzenia. Szczególnie narażone na takie utrudnienia są koleje krzesełkowe i gondolowe w wysokich partiach gór. Przed wyjazdem sprawdź aktualne komunikaty ośrodka.
Czy snowboardzista może korzystać z każdego wyciągu narciarskiego?
Z większości tak, choć sposób wsiadania może się różnić. Na orczykach i talerzykach snowboardziści zwykle wypinają tylną nogę z wiązania, aby łatwiej utrzymać równowagę. Niektóre urządzenia mogą mieć dodatkowe ograniczenia, dlatego sprawdź regulamin konkretnego wyciągu.
Czy za przejazd wyciągiem trzeba płacić osobno?
Zwykle nie, jeśli masz skipass obejmujący dane urządzenie. W większych ośrodkach jeden karnet pozwala korzystać z wielu wyciągów, ale nie zawsze ze wszystkich. Niektóre koleje widokowe, strefy szkoleniowe lub urządzenia należące do innych operatorów mogą wymagać osobnego biletu.
Czy można zabrać plecak na wyciąg narciarski?
Tak, choć zasady zależą od rodzaju urządzenia. W gondoli zwykle możesz przewozić plecak bez większych ograniczeń, natomiast na krzesełku najlepiej zdjąć go z pleców, jeśli wymaga tego instrukcja obsługi. Luźne paski i elementy wyposażenia nie mogą zahaczyć o konstrukcję wyciągu.
Co zrobić, jeśli zgubisz skipass podczas jazdy?
Zgłoś utratę karnetu w kasie lub punkcie obsługi ośrodka. Niektórzy operatorzy umożliwiają zablokowanie starej karty i wydanie duplikatu, jeśli masz numer skipassu albo potwierdzenie zakupu. Wydanie nowej karty może wiązać się z dodatkową opłatą, a możliwość odzyskania niewykorzystanych przejazdów zależy od regulaminu.







