Na stokach narciarskich spotkasz kilka podstawowych rodzajów wyciągów: orczykowe i talerzykowe, kanapowe, gondolowe oraz taśmowe. Różnią się one sposobem wsiadania, komfortem jazdy, przepustowością i przeznaczeniem, dlatego nie każdy wyciąg sprawdzi się na każdym stoku i dla każdego narciarza.

Znajomość rodzajów wyciągów narciarskich ułatwia poruszanie się po ośrodku, planowanie trasy i ocenę, czy dany stok będzie wygodny dla początkujących, dzieci albo osób jeżdżących intensywnie przez cały dzień. Ma to też znaczenie przy wyborze kurortu – liczba nowoczesnych wyciągów często wpływa na kolejki, tempo jazdy i ogólny komfort pobytu na nartach. Wyjaśniamy, jak działają poszczególne wyciągi narciarskie, czym się od siebie różnią i gdzie spotkasz je najczęściej.

Najważniejsze informacje

  1. Na stokach narciarskich spotyka się głównie wyciągi orczykowe, talerzykowe, krzesełkowe, gondolowe oraz taśmowe, a każdy z nich różni się komfortem, przepustowością i przeznaczeniem.

  2. Wyciągi taśmowe i gondolowe są najłatwiejsze w obsłudze, dlatego najlepiej sprawdzają się u dzieci i osób początkujących.

  3. Wyciągi krzesełkowe i gondolowe znacząco wpływają na komfort jazdy, ponieważ skracają kolejki i pozwalają szybciej wrócić na stok.

  4. W Polsce dominują wyciągi orczykowe i krzesełkowe, natomiast za granicą częściej spotyka się nowoczesne gondole i szybkie kanapy.

  5. Znajomość zasad bezpieczeństwa na wyciągach narciarskich zmniejsza ryzyko wypadków i ułatwia sprawne poruszanie się po ośrodku.

Jakie są rodzaje wyciągów narciarskich w Polsce?

W Polsce spotykamy najczęściej pięć zasadniczych rodzajów wyciągów. Każdy z nich opisujemy w poniższej tabeli.

Jakie są rodzaje wyciągów narciarskich?

Rodzaj wyciągu narciarskiego

Rodzaj uchwytu

/Sposób transportu

Charakterystyka

Orczykowy

Uchwyt w kształcie odwróconej litery T pod pośladki.

Jazda na stojąco, pojedynczo lub w dwójkę. Porusza się zwykle z prędkością nieprzekraczającą 3,5 m/s. 

Talerzykowy

Plastikowy/gumowy talerzyk, trzymany między nogami.

Używany pojedynczo.  Jest to w zasadzie specyficzny rodzaj wyciągu orczykowego

Krzesełkowy ("Kanapa")

Fotele (kanapy) podwieszane na linie.

W Polsce mamy do czynienia z wyciągami wyprzęganymi, poruszającymi się z prędkością ok. 5 m/s oraz niewyprzęganymi, sunącymi z prędkością ok. 2,5 m/s. Mieszczą od jednej do nawet ośmiu osób. W Polsce najczęściej spotykamy „kanapy” 2 i 4-osobowe. Często są wyposażone w specjalne platformy rozpędowe. Działają zarówno zimą, jak i latem.

Gondolowy

Zamknięte, podwieszane wagoniki (kabiny).

Wysoka pojemność (kilka do kilkunastu osób). Duże bezpieczeństwo, komfort i gwarancja pięknych widoków. Wagoniki wprzęgane automatycznie do liny nośno-napędowej.

Taśmowy

Szeroka ruchoma taśma (dywan) na stoku.

Narciarz wchodzi i wjeżdża na stojąco. Podobny do wyciągu linowego (gdzie można trzymać się liny). Idealny na krótkie trasy (dla początkujących/dzieci).

Kolej linowa

Podwieszane fotele (jedno- lub dwuosobowe) lub gondole.

System napędzany za pomocą liny kontrolowanej przez stację napędu. Stosowany na dużych odległościach lub w trudnym terenie.  Wyciągi kolejowe linowe wyposażone są w podwieszane fotele lub gondole, które transportują narciarzy nad terenem narciarskim. Fotele mogą być jedno- lub dwuosobowe, a gondole mogą pomieścić więcej osób. 

Kolej Linowo-Terenowa

Podwieszane fotele lub gondole.

Wykorzystuje linę napędową, ale jest zaprojektowany z myślą o dostosowaniu do terenu. Może pokonywać niewielkie nierówności. Tak jak w przypadku wyciągów kolejowych liniowych, wyciągi liniowo-terenowe mogą być wyposażone w podwieszane fotele lub gondole.

źródło: opracowanie własne rankomat.pl

Jaki rodzaj wyciągu wybrać? Jaki wyciąg dla początkujących narciarzy, a jaki dla zaawansowanych?

Osoby zupełnie początkujące, wybierając miejsce zimowego wypoczynku, powinny zwrócić uwagę także na to, z jakiego typu wyciągami będą miały do czynienia.

  • Początkującym narciarzom, którzy dopiero rozpoczynają swoją przygodę z nartami, zwykle poleca się wyciągi krzesełkowe i gondolowe.
  • Dla najmłodszych narciarzy, ze względów bezpieczeństwa, przeznaczone są wyciągi taśmowe. Świetnie radzą sobie na nich nawet kilkuletnie dzieci. W przypadku korzystania z dzieckiem z wyciągu gondolowego warto zachować ostrożność i upewnić, że narty dziecka są odpowiedniej długości i nie wypadną z kosza.
  • Bardziej zaawansowane osoby poradzą sobie na każdym z wyciągów. Korzystanie z wyciągów narciarskich nie jest trudne, jednak podobnie jak sama jazda na nartach, wymaga obycia i podstawowych umiejętności.

Czym się różnią wyciągi narciarskie w Polsce od tych za granicą?

Infrastruktura narciarska w Polsce stale się rozwija. Warunki do szusowania są coraz lepsze, jednak nadal dominują wyciągi orczykowe, talerzykowe i krzesełkowe.

Za granicą znacznie częściej można spotkać wyciągi gondolowe i nowocześniejsze wyciągi krzesełkowe, które w wielu krajach zachodnioeuropejskich są wręcz standardem. W Polsce na terenach górskich działają natomiast tylko 4 koleje gondolowe.

Wyciągi narciarskie w naszym kraju, chociaż nie najnowocześniejsze, cieszą się opinią sprawnych i zadbanych. Wybierając się na narty w Polsce, dla bezpieczeństwa, warto się jednak upewnić się, jakie wyciągi oferuje dany stok i podjąć decyzję, czy konkretny wyciąg nie popsuje nam radości z szusowania.

Bezpieczeństwo na wyciągu narciarskim - podstawowe zasady

Na wyciągu narciarskim obowiązują jasne zasady bezpieczeństwa, które ułatwiają jazdę i zmniejszają ryzyko upadku lub kolizji. Warto je znać, zwłaszcza przy pierwszych wyjazdach na narty.

  • Przy wsiadaniu należy działać sprawnie i bez pośpiechu, aby nie blokować kolejki. Kijki zawsze trzeba zdjąć z nadgarstków i trzymać w jednej ręce, tak aby drugą móc stabilnie chwycić uchwyt, talerzyk lub orczyk.
  • Podczas jazdy wyciągiem narty powinny być ustawione równolegle i skierowane w stronę jazdy. Na wyciągach orczykowych, talerzykowych i linowych nie wolno siadać – przez cały czas należy utrzymywać pozycję stojącą. Na wyciągach krzesełkowych narty powinny opierać się na podnóżku, a machanie nogami w powietrzu jest zabronione.
  • W razie upadku na wyciągu orczykowym lub talerzykowym trzeba jak najszybciej odsunąć się na bok trasy, aby nie blokować przejazdu innym narciarzom. Po zjeździe z wyciągu należy od razu opuścić strefę wysiadania i zrobić miejsce kolejnym osobom.

W kolejce do wyciągu warto zachować spokój i kulturę. Przepychanie się nie przyspieszy jazdy, a może prowadzić do niepotrzebnych nerwów i niebezpiecznych sytuacji na stoku.

Jakie wypadki mogą zdarzyć się na wyciąg narciarskim? Na co uważać?

Na wyciągach narciarskich, mimo ścisłego przestrzegania zasad bezpieczeństwa, mogą wystąpić różne sytuacje, które prowadzą do wypadków lub niebezpiecznych sytuacji. Oto kilka potencjalnych zagrożeń i wypadków, jakie mogą mieć miejsce na wyciągach narciarskich:

  1. Upadek podczas wsiadania lub wysiadania: Narciarze mogą stracić równowagę podczas wchodzenia na wyciąg lub schodzenia z niego, co może prowadzić do upadków i kontuzji.

  2. Kolizje na końcu trasy: Podczas zjeżdżania z wyciągu narciarze mogą nieprawidłowo ocenić odległość i prędkość, co może prowadzić do kolizji z innymi narciarzami na końcu trasy wyciągu.

  3. Zatrzymywanie się w niewłaściwym miejscu: Zatrzymanie się na trasie wyciągu, szczególnie w miejscach nieprzeznaczonych do tego celu, może prowadzić do zablokowania ruchu i kolizji.

  4. Problemy z bezpieczeństwem dzieci: Dzieci, szczególnie te młodsze, mogą mieć trudności z prawidłowym korzystaniem z wyciągu, co może prowadzić do różnych niebezpiecznych sytuacji.

  5. Awarie techniczne: Chociaż są rzadkie, awarie techniczne w wyciągach mogą się zdarzyć, co prowadzi do zatrzymań, opóźnień lub ewentualnych ewakuacji narciarzy.

  6. Utrata równowagi podczas jazdy: Narciarze mogą stracić równowagę podczas jazdy wyciągiem, szczególnie jeśli nie są odpowiednio przygotowani lub korzystają z bardziej zaawansowanych rodzajów wyciągów.

  7. Zachowanie nieodpowiedzialnych narciarzy: Niektórzy narciarze mogą nieprawidłowo korzystać z wyciągów, np. wieszając się za fotel lub ignorując zasady bezpieczeństwa, co zwiększa ryzyko wypadków.

Dlaczego warto zakupić ubezpieczenie narciarskie?

Stosowanie się do zasad bezpieczeństwa na stoku jest bardzo ważne, jednak równie ważny jest zakup odpowiedniego ubezpieczenia narciarskiego. Na stoku nie trudno przecież o kontuzję, czy nieumyślne wyrządzenie szkody innemu narciarzowi. Osoby, które zakupiły odpowiednią polisę, nie muszą pokrywać tych kosztów z własnej kieszeni.

Uwaga!

Pamiętaj też, że EKUZ podczas wyjazdu na narty to zdecydowanie za mało. Akcje ratownicze w górach, w większości krajów zagranicznych są płatne w 100% przez osoby poszkodowane. Dlatego, jeśli dojdzie do wypadku lub będziesz potrzebować pomocy ratowników górskich, zapłacisz za całą akcję z własnej kieszeni od kilku, do kilkudziesięciu tysięcy złotych.

Warto zwrócić uwagę, aby polisa zawierała możliwie jak najwyższą sumę kosztów leczenia. Dzięki temu towarzystwo ubezpieczeniowe pokryje koszty leczenia skomplikowanych urazów, zakupu lekarstw czy transportu. Narciarz, który zadbał o zakup polisy, nie musi pokrywać tych kosztów z własnego budżetu.

Naszym okiem

Dobre ubezpieczenie zawiera również ubezpieczenie OC, NWW i pakiet Assistance. Warto także poszukać oferty, zapewniającej dodatkowo pokrycie kosztów ratownictwa i poszukiwania. Ubezpieczyć można również sprzęt sportowy, który w przypadku narciarstwa bywa naprawdę kosztowny.
Magdalena Kajzer, Specjalista ds. ubezpieczeń turystycznych

Ubezpieczenie na 7-dniowy pobyt w Austrii połączony ze skituringiem
UbezpieczycielZakres ubezpieczeniaCena
Koszty leczenia
250 000 zł
Ratownictwo
250 000 zł
Bagaż
2 000 zł
Dodatkowo: NNW: 30 000 złOC: 500 000 złOC sportowe: 500 000 złsporty objęte polisą: 52zdarzenia pod wpływem alkoholuCOVID-19
73,50 zł
1 os. / 7 dni
73,50 zł
1 os. / 7 dni
Koszty leczenia
500 000 zł
Ratownictwo
500 000 zł
Bagaż
3 000 zł
Dodatkowo: NNW: 50 000 złOC: 500 000 złsporty objęte polisą: 114zdarzenia pod wpływem alkoholusprzęt sportowyCOVID-19 rehabilitacja po powrocie do Polski: (+28,00 zł)
85,05 zł
1 os. / 7 dni
85,05 zł
1 os. / 7 dni
Koszty leczenia
500 000 zł
Ratownictwo
500 000 zł
Bagaż
2 000 zł
Dodatkowo: NNW: 10 000 złOC: 300 000 złOC sportowe: 150 000 złsporty objęte polisą: 106zdarzenia pod wpływem alkoholuCOVID-19
99,02 zł
1 os. / 7 dni
99,02 zł
1 os. / 7 dni
Koszty leczenia
200 000 zł
Ratownictwo
200 000 zł
Bagaż
2 000 zł
Dodatkowo: NNW: 25 000 złOC: 1 000 000 złOC sportowe: 1 000 000 złsporty objęte polisą: 123zdarzenia pod wpływem alkoholusprzęt sportowyCOVID-19
196,00 zł
1 os. / 7 dni
196,00 zł
1 os. / 7 dni

Przed wyborem ubezpieczenia warto dokładnie porównać oferty i wybrać najlepiej dopasowaną do potrzeb i charakteru wyjazdu. Szybko i komfortowo można zrobić to przy pomocy naszego kalkulatora.Polisa na narty to podstawa każdego bezpiecznego wyjazdu!

Najczęściej zadawane pytania

  1. Czym jest wyciąg orczykowy?

    Wyciąg orczykowy to jeden z najczęściej spotykanych typów wyciągów narciarskich, szczególnie na krótszych trasach. Jego podstawowy element wyciągu narciarskiego stanowi uchwyt w kształcie odwróconej litery T, który narciarz umieszcza pod pośladkami. Jazda odbywa się na stojąco, pojedynczo lub w dwójkę, przy czym osoby jadące razem muszą utrzymywać równą pozycję nart. W dużej mierze powodzenie wjazdu zależy od synchronizacji ruchów i utrzymania stabilnej pozycji, zwłaszcza gdy obok jedzie partner na nartach.

  2. Jak działa wyciąg talrzykowy?

    Wyciąg talerzykowy działa podobnie do orczykowego, ale przeznaczony jest dla jednej osoby. Narciarz wkłada plastikowy lub gumowy talerzyk między nogi i trzymając uchwyt, wjeżdża w górę stoku. To rozwiązanie proste w obsłudze, często spotykane na stokach treningowych. Z wyciągów talerzykowych chętnie korzystają także snowboardziści, ponieważ łatwiej utrzymać równowagę niż na klasycznym orczyku.

  3. Czym jest wyciąg krzesełkowy?

    Wyciąg krzesełkowy, potocznie nazywany kanapą pozwala na wjazd na siedząco. Jedna kanapa może pomieścić od jednej do nawet ośmiu osób, w zależności od modelu i wydajności wyciągu. To jeden z najbardziej komfortowych typów transportu na stokach, szczególnie ceniony przez użytkowników jeżdżących intensywnie przez cały dzień oraz przez osoby mniej doświadczone, które nie czują się pewnie na wyciągach stojących.

  4. Jak działa wyciąg taśmowy?

    Wyciąg taśmowy to rozwiązanie przypominające ruchome schody lub chodnik. Narciarz wjeżdża na szeroką taśmę i jest powoli transportowany pod górę bez konieczności używania uchwytów. Dzięki temu system jest bardzo prosty i bezpieczny, dlatego najczęściej spotyka się go na stokach dla dzieci, początkujących oraz w strefach szkoleniowych.

  5. Czym jest kolej gondolowa?

    Kolej gondolowa to zamknięte wagoniki podwieszone na linie, które przewożą jednocześnie od kilku do kilkunastu osób. Gondole chronią przed wiatrem i mrozem, co w dużej mierze podnosi komfort jazdy, zwłaszcza przy złej pogodzie. Z tego typu transportu chętnie korzystają zarówno narciarze, jak i snowboardziści, a także inni użytkownicy ośrodka, którzy chcą szybko i wygodnie dostać się na górę bez zdejmowania sprzętu.