Nieużywane konto bankowe – co warto wiedzieć?

Nieużywane konto bankowe to rachunek, z którego nie korzystasz, ale który nadal jest aktywny i objęty umową z bankiem. To oznacza, że może generować opłaty, a w skrajnych przypadkach doprowadzić do zadłużenia nawet, jeśli nie masz na nim żadnych środków. Dlatego takie konto warto jak najszybciej zidentyfikować i zamknąć.

Wielu dorosłych Polaków ma więcej niż jeden rachunek bankowy, często założony przy okazji kredytu, promocji lub jednorazowej potrzeby. Po latach łatwo o nim zapomnieć, ale bank nie zapomina o naliczaniu opłat za prowadzenie konta. W efekcie nieużywany rachunek może stać się realnym problemem finansowym. W tym artykule wyjaśniamy, jak sprawdzić, czy masz nieaktywne konto w banku, jakie mogą być tego konsekwencje i jak bezpiecznie zamknąć rachunek, którego już nie potrzebujesz.

Co to jest nieużywane konto bankowe?

Nieużywane konto bankowe to z praktycznego punktu widzenia rachunek, na którym przez dłuższy czas nie dzieje się nic, czyli nie wpływają na niego pieniądze ani nie są z niego wykonywane żadne operacje.

Z punktu widzenia prawa bankowego (art 59a ustawy), umowa rachunku bankowego, którego posiadaczem jest osoba fizyczna wygasa:

• z dniem śmierci posiadacza rachunku albo
• z upływem 10 lat od dnia wydania przez posiadacza rachunku ostatniej dyspozycji dotyczącej tego rachunku

Jednak już po upływie 5 lat od ostatniej aktywności na rachunku bank musi sprawdzić w rejestrze PESEL czy posiadacz konta żyje, i podjąć dalsze działania zgodnie z przepisami.

Natomiast jeśli umowa rachunku bankowego nie stanowi inaczej, to ulega ona rozwiązaniu z mocy prawa, gdy w ciągu dwóch lat na rachunku nie rejestrowano żadnych obrotów poza dopisywaniem odsetek, a stan środków pieniężnych na tym rachunku nie przekracza kwoty minimalnej określonej w umowie (art. 60 prawa bankowego)

W praktyce utrzymywanie rachunku, z którego faktycznie nie korzystasz jest nieopłacalne. Takie konto może generować niepotrzebne opłaty, mimo że go nie używasz.

Nieużywane konto bankowe – jakie są konsekwencje?

Nawet jeśli nie korzystasz z konta, nadal obowiązuje Cię umowa z bankiem. Rachunek formalnie jest aktywny, a to oznacza, że może zostać np. zajęty przez komornika, nawet gdy nie ma na nim pieniędzy.

Znacznie częściej problemem są jednak opłaty. Bank ma prawo pobierać opłaty za prowadzenie konta lub inne usługi zapisane w umowie. Jeśli masz środki na rachunku, opłaty je pomniejszą. Gdy saldo wynosi zero, pojawi się debet, który z czasem trzeba będzie spłacić.

Jakie opłaty bank naliczy za nieużywane konto bankowe?

Nieużywane konta generują opłaty za:

• prowadzenie rachunku,
• kartę płatniczą,
• wyciągi papierowe (jeżeli z nich korzystasz).

Możliwe, że zakładając konto w banku tych opłat nie było, czyli de facto, żadne opłaty się nie naliczały. Ale wystarczy, że bank zmienił cennik, poinformował Cię o tym e-mailem (na nieaktualny adres, na który nie zaglądasz od dłuższego czasu) i opłaty zaczęły funkcjonować. Możliwe też, że umowa przewiduje naliczanie opłat po jakimś czasie od założenia konta, ale Ty o tym nie pamiętasz.

Jak znaleźć nieużywane konto bankowe?

Nie musisz pamiętać o wszystkich założonych przez Ciebie rachunkach. Oczywiście zalecamy gromadzić umowy z banku i inną dokumentację, ale może się zdarzyć, że dokumenty się zgubią, a człowiek w natłoku obowiązków o czymś zapomni.

Na szczęście nie musisz składać oddzielnego wniosku w każdym banku, aby upewnić się, czy nie masz w nim ma w nim martwego rachunku. Jeżeli przypuszczasz, że masz w jakimś banku konto, ale nie pamiętasz dokładnie gdzie, możesz to sprawdzić. Zrobisz to składając wniosek w Centralnej Informacji o Rachunkach Bankowych (CIoRB) prowadzonej przez Krajową Izbę Rozliczeniową (KIR). W dalszej części naszego artykułu przeczytasz, w jaki sposób skorzystasz z bazy CIoRB.

Kiedy warto zamknąć konto bankowe?

Konto w banku warto zamknąć zawsze wtedy, kiedy z niego nie korzystasz. Nieużywane konto bankowe generuje tylko niepotrzebne opłaty. Nawet, jeżeli w tej chwili jest darmowe, to za pół roku czy za rok bank ma prawo zmienić cennik i zacząć naliczać opłaty. Jeżeli przegapisz ten moment i w porę nie zamkniesz konta, zapłacisz za coś, co w rzeczywistości było Ci zbędne.

Utrzymujesz konto „na zaś”, ponieważ uważasz, że kiedyś może być Ci potrzebne? Pamiętaj, że aktualnie otworzysz konto przez internet w ciągu kilku minut. Założenie rachunku online znajduje się w ofertach m.in. Alior Bank S.A., mBank S.A. i Santander Bank Polska S.A. Dlatego dodatkowy rachunek, który może się przydać, nie będzie Ci potrzebny.

Jak zamknąć nieużywane konto bankowe?

Nieużywane konto bankowe możesz zamknąć:

• osobiście w oddziale,
• listownie,
• telefoniczne,
• za pośrednictwem bankowości elektronicznej.

W każdym banku mogą obowiązywać inne metody i procedury związane z zamknięciem rachunku bankowego.

Jak złożyć wniosek o zamknięcie nieużywanego konta bankowego?

Zamknięcie konta w systemie bankowości elektronicznej jest najprostsze i najszybsze. Wniosek to tak naprawdę odklikanie kilku informacji. Poniżej instrukcja, jak wygląda złożenie wniosku o zamknięcie konta przez internet w Millenium Bank S.A.

1. Zaloguj się do serwisu Millenet, najedź kursorem myszki na swoje imię i nazwisko (prawy górny róg ekranu) i kliknij Wnioski i umowy.
2. W zakładce Wnioski wybierz Zamykanie konta.
3. Zaznacz, które konto ma zostać zamknięte.
4. Wpisz nazwę odbiorcy i numer rachunku, na który Millenium Bank S.A. przeleje środki z zamykanego konta i wybierz powód zamknięcie konta.
5. Potwierdź dyspozycję.

Pamiętaj, że do czasu realizacji dyspozycji, czyli do zamknięcia konta minie określony umową czas (najczęściej jest to 30 dni). W tym okresie bank będzie naliczał i pobierał opłaty, ale też przyjmował płatności skierowane do Ciebie.

Czy nieużywany zagraniczny rachunek bankowy trzeba zamknąć?

Co do zasady nie ma obowiązku zamknięcia konta zagranicznego, o ile konto założone jest w kraju należącym do:

• Unii Europejskiej,
• Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG),
• Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD).

Mówiąc krócej – jeżeli masz otwarty rachunek w którymś z państw unijnych, Islandii, Norwegii, Liechtenstein lub np. w Wielkiej Brytanii, USA, Kanadzie, Japonii (kraje zrzeszone w OECD) nie musisz zamykać martwego rachunku. Jednak dobrze, jeżeli to zrobisz, ponieważ instytucja może naliczać różnego rodzaju opłaty.

Inaczej sytuacja przedstawia się, kiedy masz konto osobiste w kraju niewymienionym wyżej i powrócisz do Polski. Niezależnie, czy jest to uśpione konto, czy takie, z którego aktywnie korzystasz, musisz mieć zezwolenie dewizowe na utrzymywanie rachunku po 2 miesiącach po powrocie do kraju. Kwestie te reguluje prawo dewizowe.

Jak sprawdzić czy konto bankowe zostało zamknięte?

Okres wypowiedzenia to (najczęściej) 30 dni. Zatem składając dyspozycję zamknięcia konta, nie jest ono zamykane w czasie rzeczywistym czy tego samego dnia, ale przez 30 dni jeszcze działa i przez ten czas naliczane są opłaty.

Jeżeli chcesz się upewnić, czy po 30 dniach konto zostało rzeczywiście zamknięte, możesz:

• sprawdzić to w placówce lub na infolinii – pracownik banku udzieli Ci takiej odpowiedzi; możesz też poprosić o pisemne potwierdzenie zamknięcia rachunku, ale za to bank ma prawo pobrać opłatę,
• przelać na zlikwidowany rachunek symboliczny 1 gr – jeżeli konto nie istnieje, kwota wróci na rachunek, z którego została wysłana,
• sprawdzić to CIoRB – złożenie wniosku jest płatne. Jeżeli decydujesz się zamknąć konto, to wiesz której instytucji dotyczy wniosek, a zatem bezpośrednio w tym banku możesz sprawdzić, czy zostało ono zlikwidowane.

Czy bank może sam zamknąć nieużywane konto bankowe?

Bank na mocy prawa bankowego ma obowiązek zamknąć uśpiony rachunek. Nie dzieje się to jednak po roku czy dwóch nieużywania konta, lecz znacznie później.

Poniżej opis procedury.

1. Po 5 latach braku dyspozycji dotyczącej rachunku klienta, bank występuje o udostępnienie danych z rejestru PESEL i sprawdza, czy posiadacz rachunku żyje.
2. Jeżeli właściciel konta nie żyje – bank wszczyna procedurę rozwiązania umowy.
3. W przypadku, kiedy właściciel rachunku żyje – konto pozostaje otwarte przez kolejne 5 lat i dopiero po ich upływie (czyli po 10 latach od ostatniej dyspozycji) bank zamyka konto.

Zamknięcie konta musi zostać poprzedzone informacją do właściciela. Co najmniej 6 miesięcy przed faktyczną likwidacją konta, bank musi Cię o tym poinformować.

Wraz z zamknięciem konta musisz spłacić ewentualny debet, który się na nim wytworzył przez 10 lat naliczania różnych opłat. Jeżeli w systemach banku widnieje Twój nieaktualny adres, wiadomości mogą do Ciebie nie dochodzić. W razie braku spłaty, bank rozpoczyna procedurą windykacyjną. To oznacza naliczanie kolejnych opłat za windykację, a w skrajnych sytuacjach – sprawę sądową i komornika.

Co się dzieje z kontem bankowym po śmierci właściciela rachunku?

ZUS ani inna instytucja nie zawiadamia banku o śmierci jego klienta. Takiego obowiązku nie ma też rodzina zmarłego, choć zdarza się, że to robi przy uzgadnianiu spraw spadkowych.

Jednak, jeżeli bliscy nie powiadomią instytucji, bank dowie się o śmierci klienta dopiero po 5 latach od ostatniej jego dyspozycji. Kiedy bank otrzyma potwierdzenie, że właściciel rachunku zmarł, likwiduje konto, a zgromadzone na rachunku środki przekazuje spadkobiercom, a gdy nie jest możliwe ich ustalenie – przechodzą na własność gminy oraz Skarbu Państwa.

Jakie informacje o kontach można uzyskać w Centralnej Informacji o Rachunkach?

Centralna Informacja o Rachunkach Bankowych umożliwia dostęp do danych o kontach w bankach i SKOK-ach. Uzyskana informacja obejmuje:

• wskazanie instytucji prowadzących rachunek wraz z numerami kont bankowych,
• informację, czy rachunek jest wspólny z inną osobą,
• informację o umowach rachunku bankowego rozwiązanych lub wygasłych z przyczyn określonych w prawie bankowym.

Baza CIoRB służy pozyskiwaniu informacji na temat własnych rachunków i kont spadkodawców. Dowiesz się zatem z niej w jakim banku, Ty masz otwarte konto lub zmarła osoba, która zostawiła Ci spadek. Nie sprawdzisz w niej konta osoby trzeciej, a nawet bliskiego krewnego.

Aby uzyskać dane z bazy, musisz złożyć wniosek. Możesz to zrobić w każdym banku lub placówce SKOK-u. Jeżeli składasz wniosek o informacje na swój temat, wystarczy Twój dowód osobisty. Natomiast, jeżeli poszukujesz danych dotyczących kont osobistych spadkodawców, oprócz dowodu potrzebujesz prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia. Te dokumenty przedstawiasz pracownikowi banku, a on proceduje złożenie wniosku. Wniosek o wyszukanie informacji w CIoRB jest płatny. Przepisy nie przewidują sztywnego taryfikatora, mówią tylko, że opłata nie może być wyższa niż koszt wygenerowania takiej informacji. W praktyce wysokość opłaty zależy od banku i wynosi od kilku do kilkudziesięciu złotych.

Justyna Czerwińska

Redaktor

redakcja@rankomat.pl

Z szeroko pojętymi finansami jestem związana od początku pracy zawodowej. W latach 2009-2014 pracowałam w Polkomtel S.A. w dziale faktur. Później przez 3 lata zdobywałam doświadczenie w pionie zakupów RUCH S.A. Obecnie dzielę się wiedzą na tematy finansowe (także korporacyjne), księgowo-podatkowe i biznesowe.

Moje artykuły przeczytasz m.in. w serwisach Rankomat, mBank, inFakt, i BusinessInsider. Prywatnie lubię łamigłówki analityczno-liczbowe (Sudoku rozwiązuję codziennie!), słucham ciężkiej muzyki i staram się przynajmniej raz w miesiącu wyjechać na city break.

Zobacz inne wpisy tego autora »

Komentarze: