Od 3 marca 2026 roku o prawo jazdy będą mogły starać się osoby, które ukończyły 17 lat. Uprawnienia będą obowiązywać jedynie na terenie Polski do momentu ukończenia przez kierowcę 18. roku życia. Do tego czasu młodzi kierowcy będą mogli prowadzić samochód tylko pod okiem doświadczonego pasażera.
Prezydent podpisał nowelizację ustawy, dzięki której możliwe będzie szybsze zdobycie uprawnień kategorii B. Chętni będą mogli zapisać się na kurs prawa jazdy jeszcze wcześniej niż do tej pory, nie będą musieli czekać do ukończenia 18 lat. Młodych kierowców będą jednak dotyczyły dodatkowe obostrzenia – okres próbny, zerowy limit alkoholu, nieco inne zasady dotyczące nakładania punktów karnych. Sprawdź, co musisz wiedzieć o zdobywaniu uprawnień przez 17-latków.
Najważniejsze informacje
- Od 3 marca 2026 roku o uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B będzie mogła starać się osoba, która ma 17 lat.
- 17-latkowie z uprawnieniami będą musieli do 18. roku życia prowadzić samochód w obecności doświadczonego pasażera, który prawo jazdy ma od co najmniej 5 lat i skończył 25 lat.
- Młodych kierowców będzie obowiązywał okres próbny (2 lub 3 lata, do ukończenia 20 lat).
- W okresie próbnym obowiązują surowsze ograniczenia – inne limity punktów karnych, zerowy limit alkoholu.
- Młody kierowca musi liczyć się z poważniejszymi konsekwencjami popełnienia wykroczeń drogowych.
Kto może zapisać się na kurs prawa jazdy?
Wprowadzone zmiany umożliwiają zapisanie się na kurs prawa jazdy osobom, które ukończą 17 lat. Wymagana jest jednak zgoda rodziców lub opiekunów prawnych.
Uwaga!
Młodzi kierowcy otrzymają dokument oznaczony kodem wskazującym ograniczony zakres uprawnień. Prawo jazdy 17-latka będzie ważne jedynie na terenie Polski aż do czasu, gdy kierowca osiągnie pełnoletność.
Na czym polega dwuletni okres próbny?
Każdego młodego kierowcę będzie obowiązywał okres próbny, w trakcie którego będzie on poddany surowym regulacjom. Okres próbny trwa:
- 2 lata w przypadku osób, które ukończyły 18 lat,
- 3 lata dla kierowców, którzy ukończyli 17 lat.
W tym czasie świeżo upieczony kierowca ma zdobywać doświadczenie, doskonalić swoje umiejętności. Będą obowiązywały go nieco inne zasady niż te, które dotyczą osób posiadających uprawnienia od lat.
Starosta będzie mógł wydłużyć okres próbny o kolejne 2 lata, jeśli kierowca w tym czasie popełni dwa wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w ruchu. Trzeci raz będzie skutkował cofnięciem uprawnień.
Prowadzenie pojazdu pod okiem doświadczonego pasażera
Osoba, która dopiero zdobyła uprawnienia, będzie mogła prowadzić samochód jedynie w towarzystwie doświadczonego pasażera. Zasada ta obowiązuje do momentu ukończenia przez kierowcę 18 lat.
Przepisy precyzują też wymagania względem osoby towarzyszącej młodemu kierowcy. Może nią być ten, kto:
- ukończył 25 lat,
- uprawnienia kategorii B ma przynajmniej od 5 lat,
- nie jest objęty zakazem prowadzenia pojazdów,
- nie znajduje się pod wpływem alkoholu czy innych środków odurzających.
Instruktorzy i egzaminatorzy stanowią wyjątek, ponieważ nie obowiązuje ich limit wieku i stażu.
Uwaga!
Zerowy limit alkoholu
W okresie próbnym młodego kierowcę obowiązuje zerowy limit alkoholu w wydychanym powietrzu i krwi. Wykrycie choćby śladowych ilości zostanie potraktowane jako wykroczenie. Limit dotyczy także innych środków odurzających.
Nowy limit punktów karnych – czym skutkuje jego przekroczenie?
Podczas okresu próbnego obowiązuje także inny limit punktów karnych. Początkujący kierowca nie może uzbierać ich więcej niż 12. Przekroczenie limitu będzie skutkowało koniecznością odbycia praktycznego szkolenia w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym.
Szkolenie ma trwać godzinę i obejmować ćwiczenia na płycie poślizgowej:
- jazdę w zakręcie z różnymi prędkościami (z włączonym i wyłączonym ESP),
- hamowanie awaryjne na wprost z różnymi prędkościami (30 km/h, 40 km/h, 50 km/h) z włączonym ABS,
- hamowanie awaryjne w zakręcie z różnymi prędkościami (30 km/h, 40 km/h, 50 km/h) z włączonym ABS.
Wszystkie ćwiczenia mają uświadomić kierowcy, jak niebezpieczna jest jazda z nadmierną prędkością na łuku czy przecenianie własnych możliwości.
Za kurs kierowca będzie musiał zapłacić 300 zł. Szkolenie przeprowadzane będzie w Ośrodku Doskonalenia Techniki Jazdy.
Zakaz zarobkowego przewozu osób
Kolejnym ograniczeniem dotyczącym młodych kierowców jest zakaz wykonywania zarobkowego przewozu osób.
Zakaz ten obowiązuje do momentu ukończenia 18 lat przez świeżo upieczonego kierowcę.
17-latek nie może więc zatrudnić się jako kierowca taksówki czy pracownik takich aplikacji jak Uber, Bolt, które zajmują się transportem pasażerów. Zakazana jest również praca w transporcie rzeczy, dlatego początkujący kierowca nie zatrudni się jako kurier korzystający z samochodu.
Naszym okiem
Jakie konsekwencje grożą za złamanie przepisów w trakcie okresu próbnego?
Okres próbny to czas, gdy kierowcy muszą liczyć się z wyjątkowo surowymi konsekwencjami:
- nie mają możliwości redukowania punktów karnych,
- jazda pod wpływem alkoholu lub środków odurzających, a także spowodowanie wypadku skutkują utratą prawa jazdy,
- jazda bez opiekuna skutkuje grzywną i zakazem prowadzenia pojazdów na 3 lata,
- niestawienie się na obowiązkowym kursie po przekroczeniu 12 punktów karnych będzie ukarane cofnięciem uprawnień,
- przekroczenie limitu 20 punktów karnych oznacza konieczność odbycia kursu jazdy od nowa,
- podjęcie pracy na stanowisku kuriera, przewoźnika, taksówkarza przed ukończeniem 18 lat zostanie ukarane cofnięciem uprawnień.
Wprowadzone obostrzenia dotyczące niedoświadczonych, początkujących kierowców mają zwiększyć bezpieczeństwo na drodze. Młodzi ludzie za kierownicą są często sprawcami kolizji i wypadków, co związane jest z brakiem doświadczenia, brawurą i większą skłonnością do ryzykownych zachowań. Wprowadzenie okresu próbnego, konieczność jazdy z opiekunem to rozwiązania, które pozwolą młodym ludziom lepiej przygotować się do bycia kierowcą.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy okres próbny jest tym samym co okres nadzoru opiekuna?
Nie. Pod nadzorem opiekuna muszą jeździć osoby, które otrzymały prawo jazdy, ale nie ukończyły jeszcze 18 lat. Natomiast okres próbny jest czasem, gdy młodego kierowcę obowiązują pewne obostrzenia, np. mniejsze limity prędkości, mniejszy limit punktów karnych, surowsze konsekwencje za łamanie przepisów drogowych. Okres próbny trwa 3 lata dla 17-latków, 2 lata dla 18-latków (czyli do 20. roku życia).
Czy młodzi kierowcy muszą naklejać na szybę zielony listek?
Nie, nie wprowadzono nakazu jazdy z zielonym liściem. Młody kierowca może jednak nakleić specjalną nalepkę, aby poinformować innych uczestników ruchu, że jest początkujący. Może to sprawić, że będzie traktowany przez innych z większą wyrozumiałością.
Czy istnieją jakieś ograniczenia co do samochodu, który może prowadzić 17-letni kierowca?
Nie ma ograniczeń co do pojemności, mocy silnika. 17-latek może prowadzić samochód osobowy o DMC do 3,5 tony.
Czy egzamin na prawo jazdy dla 17-latka jest taki sam jak dla starszych osób?
Tak, egzamin składa się z części teoretycznej i praktycznej i dla wszystkich kandydatów na kierowców jest taki sam.
Czy 17-latek może prowadzić samochód za granicą?
Do czasu ukończenia przez kierowcę 18 lat może on prowadzić pojazdy jedynie na terenie Polski.
Czy rzeczywiście świeżo upieczonego kierowcę będzie obowiązywał inny limit prędkości?
Początkowo planowano wprowadzenie innych limitów prędkości dla kierowców w okresie próbnym. Zapis, który znalazł się w art. 91 ustawy o kierujących pojazdami utrzyma swą ważność do 2 marca 2026 roku. Po tym czasie zacznie obowiązywać przepis w nowym brzmieniu (nowelizacja z dnia 17 października 2025 roku), gdzie nie ma już mowy o limitach prędkości.
W aktualnie obowiązującym przepisie znajdziemy informację, że kierowca w okresie próbnym miałby stosować się do ograniczeń:
- 50 km/h w obszarze zabudowanym,
- 80 km/h poza obszarem zabudowanym,
- 100 km/h na autostradach i drogach ekspresowych.
Ich przekroczenie miało grozić utratą uprawnień.
Młodzi kierowcy nie muszą się obawiać. Akurat te obostrzenia nie wejdą w życie.
