Najdroższe kraje na wakacje - gdzie zapłacisz najwięcej?

Najdroższe kraje świata

Jeśli planujesz wakacje w Szwajcarii, Singapurze, Islandii albo Stanach Zjednoczonych, przygotuj większy budżet nie tylko na hotel, ale też na zwykłe wydatki na miejscu. Droższe są tu posiłki w restauracjach, transport, zakupy spożywcze i usługi, więc nawet przy rozsądnie wybranym noclegu dzienny koszt wyjazdu może szybko wzrosnąć.

Na wysokie ceny wpływają przede wszystkim koszty zakwaterowania, podatki oraz import wielu produktów spożywczych i konsumpcyjnych. Dla mieszkańców częściowo równoważą je wyższe zarobki, ale turysta płaci lokalne ceny bez tej przewagi. W praktyce oznacza to, że budżet, który wystarczyłby na komfortowy tydzień w tańszej części Europy, w jednym z najdroższych krajów może skończyć się znacznie szybciej.

Przed rezerwacją sprawdź więc nie tylko cenę lotu i hotelu. Porównaj też koszt obiadu, biletu komunikacji miejskiej, transferu z lotniska i podstawowych atrakcji. To właśnie te codzienne wydatki najczęściej przesądzają o tym, ile naprawdę zapłacisz za cały wyjazd.

Zestawienie powstało na podstawie globalnego indeksu kosztów życia Numbeo 2026 oraz uśrednionych wydatków turystycznych. Dzięki temu pokazuje nie tylko, gdzie drogo żyje się mieszkańcom, ale przede wszystkim gdzie turysta musi przygotować się na najwyższe ceny noclegów, jedzenia, transportu i codziennych usług.

Szwajcaria

Szwajcaria należy do najdroższych krajów na wakacje. Najwięcej zapłacisz za noclegi, restauracje, transport i atrakcje górskie, a dodatkowo koszt wyjazdu podnosi mocny frank szwajcarski.

Budżet na wyjazd do Szwajcarii

• cappuccino: 5,40–5,80 CHF,
• obiad dla dwóch osób: ok. 120 CHF,
• hotel 3*: 210–260 CHF za pokój,
• bilet komunikacji miejskiej: 3–4,60 CHF,
• atrakcje górskie: zwykle 40–90 CHF,
• lot z Polski w dwie strony: ok. 400–900 zł.

Ile kosztuje ubezpieczenie do Szwajcarii?

Naszym okiem

Ubezpieczenie turystyczne do Szwajcarii można kupić już za kilka złotych dziennie. Przy tak wysokich kosztach leczenia zwróć uwagę przede wszystkim na wysoką sumę kosztów leczenia i transportu medycznego.

Magdalena Kajzer, Specjalista ds. ubezpieczeń turystycznych

Polisa może pokryć koszty leczenia, hospitalizacji i transportu, których nie zapewnia w pełnym zakresie EKUZ.

Ubezpieczenie turystyczne do Szwajcarii

Ubezpieczyciel	Zakres ubezpieczenia	Cena
	Koszty leczenia 250 000 zł Ratownictwo 250 000 zł Bagaż 2 000 zł Dodatkowo: NNW: 30 000 złOC: 200 000 złZdarzenia pod wpływem alkoholuCOVID-19	38,50 zł 1 os. / 7 dni	38,50 zł 1 os. / 7 dni Kup ubezpieczenie
AXA	Koszty leczenia 300 000 zł Ratownictwo 300 000 zł Bagaż 500 zł Dodatkowo: NNW: 20 000 złOC: 200 000 złZdarzenia pod wpływem alkoholuCOVID-19	40,95 zł 1 os. / 7 dni	40,95 zł 1 os. / 7 dni Kup ubezpieczenie
	Koszty leczenia 850 743 zł Ratownictwo 29 777 zł Bagaż 2 000 zł Dodatkowo: NNW: 40 000 złOC: 425 372 złZdarzenia pod wpływem alkoholuCOVID-19	44,80 zł 1 os. / 7 dni	44,80 zł 1 os. / 7 dni Kup ubezpieczenie

Islandia

Islandia należy do najdroższych kierunków w Europie, głównie przez wysokie ceny żywności, paliwa, noclegów i usług. Duża część produktów jest importowana, więc codzienne wydatki szybko podnoszą koszt całej podróży.

Budżet na wyjazd do Islandii

• cappuccino: 600–780 ISK,

• obiad dla dwóch osób: ok. 15 000 ISK,

• hotel 3*: 25 000–35 000 ISK za pokój,

• bilet komunikacji miejskiej w Reykjaviku: ok. 670 ISK,

• większość atrakcji przyrodniczych: bezpłatnie, ale parkingi kosztują zwykle 800–1000 ISK,

• Blue Lagoon: ok. 90–140 USD,

• lot z Polski w dwie strony: ok. 800–1600 zł.

Ile kosztuje ubezpieczenie na Islandię?

Naszym okiem

Ubezpieczenie turystyczne na Islandię kosztuje zwykle kilka złotych dziennie. Przy wyjeździe objazdowym lub trekkingowym zwróć uwagę nie tylko na koszty leczenia, ale też ratownictwo i transport medyczny, które w trudno dostępnych miejscach mogą być bardzo drogie.

Magdalena Kajzer, Specjalista ds. ubezpieczeń turystycznych

Polisa może pokryć koszty leczenia, ratownictwa i transportu medycznego. To szczególnie ważne, jeśli planujesz wyjazd poza Reykjavik i dużo czasu spędzasz w terenie.

Ubezpieczenie turystyczne do Islandii

Ubezpieczyciel	Zakres ubezpieczenia	Cena
	Koszty leczenia 300 000 zł Ratownictwo 300 000 zł Bagaż 2 000 zł Dodatkowo: NNW: 30 000 złOC: 200 000 złzdarzenia pod wpływem alkoholuCOVID-19	39,78 zł 1 os. / 7 dni	39,78 zł 1 os. / 7 dni Porównaj ceny
	Koszty leczenia 300 000 zł Ratownictwo 300 000 zł Bagaż - Dodatkowo: NNW: 30 000 złOC: 50 000 złzdarzenia pod wpływem alkoholuCOVID-19	35,00 zł 1 os. / 7 dni	35,00 zł 1 os. / 7 dni Porównaj ceny
	Koszty leczenia 2 000 000 zł Ratownictwo 2 000 000 zł Bagaż 6 000 zł Dodatkowo: NNW: 200 000 złOC: 1 500 000 złzdarzenia pod wpływem alkoholuCOVID-19rehabilitacja po powrocie do Polski: (+28,00 zł)	68,04 zł 1 os. / 7 dni	68,04 zł 1 os. / 7 dni Porównaj ceny
	Koszty leczenia 10 000 000 eur Ratownictwo 10 000 000 eur Bagaż 1 500 eur Dodatkowo: NNW: 20 000 eurOC: 500 000 eurzdarzenia pod wpływem alkoholuCOVID-19	89,56 zł 1 os. / 7 dni	89,56 zł 1 os. / 7 dni Porównaj ceny

Norwegia

Norwegia należy do najdroższych krajów Europy, szczególnie jeśli chodzi o restauracje, noclegi i transport. Wysokie koszty życia oraz pracy przekładają się bezpośrednio na ceny, które odczuje także turysta.

Dużym plusem jest darmowy dostęp do przyrody. Wstęp do parków narodowych i na wiele szlaków nic nie kosztuje, ale dojazd do fiordów, rejsy i kolejki widokowe potrafią mocno podnieść budżet wyjazdu.

Budżet na wyjazd do Norwegii

• cappuccino: 50–55 NOK,

• obiad dla dwóch osób: 1000–1200 NOK,

• hotel 3*: 1400–1900 NOK za pokój,

• bilet komunikacji miejskiej: 40–50 NOK,

• rejs po fiordach lub kolej turystyczna: ok. 60–95 USD za osobę,

• lot z Polski w dwie strony: ok. 200–600 zł.

Ile kosztuje ubezpieczenie turystyczne do Norwegii?

Naszym okiem

W Norwegii możesz korzystać z EKUZ, ale karta nie pokrywa wszystkich wydatków. Przy aktywnym wyjeździe zwróć szczególną uwagę na koszty leczenia, ratownictwo i transport medyczny do Polski.

Magdalena Kajzer, Specjalista ds. ubezpieczeń turystycznych

EKUZ zapewnia dostęp do publicznej opieki zdrowotnej na zasadach obowiązujących mieszkańców, co może oznaczać współpłacenie za część świadczeń. Polisa turystyczna uzupełnia tę ochronę m.in. o transport medyczny i assistance.

Ubezpieczenie na narty w Norwegii

Ubezpieczyciel	Zakres ubezpieczenia	Cena
	Koszty leczenia 150 000 zł Ratownictwo 100 000 zł Bagaż - Dodatkowo: NNW: 10 000 złOC: 150 000 złOC sportowe: 150 000 zł 11 sportów objętych ochronązdarzenia pod wpływem alkoholuCOVID-19	121,38 zł 2 os. / 5 dni	121,38 zł 2 os. / 5 dni Porównaj ceny
	Koszty leczenia 500 000 zł Ratownictwo 500 000 zł Bagaż 3 000 zł Dodatkowo: NNW: 50 000 złOC: 500 000 złOC sportowe: 500 000 zł 114 sportów objętych ochronąsprzęt sportowyzdarzenia pod wpływem alkoholu COVID-19 rehabilitacja po powrocie do Polski: (+56,00 zł)	154,98 zł 2 os. / 5 dni	154,98 zł 2 os. / 5 dni Porównaj ceny
	Koszty leczenia 500 000 zł Ratownictwo 500 000 zł Bagaż 1 000 zł Dodatkowo: NNW: 50 000 złOC: 250 000 złOC sportowe: 250 000 zł 2 sporty objęte ochronązdarzenia pod wpływem alkoholuCOVID-19	268,00 zł 2 os. / 5 dni	268,00 zł 2 os. / 5 dni Porównaj ceny
	Koszty leczenia 1 250 000 eur Ratownictwo 1 250 000 eur Bagaż 5 000 eur Dodatkowo: NNW: 75 000 eurOC: 500 000 eurOC sportowe: 500 000 zł52 sporty objęte ochronąsprzęt sportowy zdarzenia pod wpływem alkoholuCOVID-19	271,74 zł 2 os. / 5 dni	271,74 zł 2 os. / 5 dni Porównaj ceny

Singapur

Singapur należy do najdroższych kierunków w Azji, szczególnie pod względem noclegów i atrakcji. Da się jednak ograniczyć wydatki na miejscu, korzystając z taniego transportu publicznego i jedząc w popularnych hawker centres.

Budżet na wyjazd do Singapuru

• cappuccino: 6–6,80 SGD,

• posiłek w hawker centre: 6–12 SGD za osobę,

• obiad dla dwóch osób w restauracji: 80–110 SGD,

• hotel 3*: 150–220 SGD za pokój,

• przejazd metrem lub autobusem: 1,40–2,50 SGD,

• popularne atrakcje: 30–80 SGD,

• lot z Polski w dwie strony: ok. 2400–3800 zł.

Ile kosztuje ubezpieczenie do Singapuru?

Naszym okiem

W Singapurze EKUZ nie obowiązuje, a leczenie dla turystów jest odpłatne. Przy wyborze polisy zwróć uwagę przede wszystkim na wysoką sumę kosztów leczenia, hospitalizacji oraz transportu medycznego.

Magdalena Kajzer, Specjalista ds. ubezpieczeń turystycznych

Singapurska opieka medyczna stoi na wysokim poziomie, ale dla zagranicznych turystów może być kosztowna. Dlatego ubezpieczenie turystyczne powinno obejmować leczenie, assistance i transport medyczny.

Ubezpieczenie turystyczne do Singapuru

Ubezpieczyciel	Zakres ubezpieczenia	Cena
	Koszty leczenia 638 057 zł Ratownictwo 638 058 zł Bagaż 2 127 zł Dodatkowo: NNW: 29 776 złOC: 319 029 złZdarzenia pod wpływem alkoholuCOVID-19	75,00 zł 1 os. / 7 dni	75,00 zł 1 os. / 7 dni Kup ubezpieczenie
	Koszty leczenia 4 253 716 zł Ratownictwo 42 538 zł Bagaż 4 000 zł Dodatkowo: NNW: 50 000 złOC: 850 743 złZdarzenia pod wpływem alkoholuCOVID-19	97,30 zł 1 os. / 7 dni	97,30 zł 1 os. / 7 dni Kup ubezpieczenie
AXA	Koszty leczenia 2 000 000 zł Ratownictwo 2 000 000 zł Bagaż 6 000 zł Dodatkowo: NNW: 200 000 złOC: 1 500 000 złZdarzenia pod wpływem alkoholuCOVID-19	154,00 zł 1 os. / 7 dni	154,00 zł 1 os. / 7 dni Kup ubezpieczenie

Stany Zjednoczone

USA należą do najdroższych kierunków wakacyjnych, szczególnie jeśli wybierasz Nowy Jork, Kalifornię, Hawaje, Massachusetts lub Alaskę. Największym obciążeniem są noclegi, restauracje, atrakcje i leczenie. W popularnych miastach hotel potrafi kosztować kilkaset dolarów za noc, a do rachunku w restauracji trzeba doliczyć podatek i napiwek.

Budżet na wyjazd do USA

• cappuccino: 5–6 USD,

• obiad dla dwóch osób: ok. 110 USD,

• hotel 3*: 250–350 USD za pokój,

• komunikacja miejska: 2,90–3,50 USD za przejazd,

• popularne atrakcje: 35–50 USD, parki rozrywki 110–160 USD za dzień,

• lot z Polski w dwie strony: ok. 2000–4200 zł, zależnie od miasta docelowego.

Ile kosztuje ubezpieczenie turystyczne do USA?

Naszym okiem

W USA nawet podstawowa pomoc medyczna może kosztować bardzo dużo, dlatego przy wyborze polisy nie warto oszczędzać na sumie kosztów leczenia. Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest wariant z limitem sięgającym kilku milionów złotych albo bez limitu.

Magdalena Kajzer, Specjalista ds. ubezpieczeń turystycznych

W USA nie działa EKUZ, a leczenie jest w pełni odpłatne dla turysty. Polisa powinna obejmować wysokie koszty leczenia, hospitalizację, assistance i transport medyczny.

14-dniowy pobyt w USA

Ubezpieczyciel	Zakres ubezpieczenia	Cena
	Koszty leczenia 150 000 eur Ratownictwo 150 000 eur Bagaż 500 eur Dodatkowo: NNW: 7 000 eurOC: 75 000 eurzdarzenia pod wpływem alkoholuCOVID-19	191,00 zł 1 os. / 14 dni	191,00 zł 1 os. / 14 dni Porównaj ceny
	Koszty leczenia 800 000 zł Ratownictwo 800 000 zł Bagaż 4 000 zł Dodatkowo: NNW: 50 000 złOC: 300 000 złzdarzenia pod wpływem alkoholuCOVID-19	370,00 zł 1 os. / 14 dni	370,00 zł 1 os. / 14 dni Porównaj ceny
	Koszty leczenia 40 000 000 zł Ratownictwo 40 000 000 zł Bagaż 6 000 zł Dodatkowo: NNW: 200 000 złOC: 2 000 000 złzdarzenia pod wpływem alkoholuCOVID-19rehabilitacja po powrocie do Polski: (+56,00 zł)	539,00 zł 1 os. / 14 dni	539,00 zł 1 os. / 14 dni Porównaj ceny
	Koszty leczenia 10 000 000 eur Ratownictwo 10 000 000 eur Bagaż 1 500 eur Dodatkowo: NNW: 20 000 eurOC: 500 000 eurzdarzenia pod wpływem alkoholuCOVID-19	895,17 zł 1 os. / 14 dni	895,17 zł 1 os. / 14 dni Porównaj ceny

Ile kosztują wakacje w najdroższych krajach?

W najdroższych krajach świata największą część budżetu pochłaniają noclegi, restauracje i codzienne wydatki na miejscu. Różnice między kierunkami są spore, dlatego przed rezerwacją warto porównać nie tylko ceny hoteli, ale też koszt jedzenia, transportu i atrakcji.

🛏️ Nocleg w hotelu 3* za noc

1. USA: 250–350 USD

2. Szwajcaria: 230–290 USD

3. Singapur: 200–260 USD

4. Islandia: 180–250 USD

5. Norwegia: 150–210 USD

Najdrożej wypadają Stany Zjednoczone i Szwajcaria. W Islandii oraz Singapurze ceny podbijają m.in. ograniczona baza noclegowa i duży popyt w popularnych lokalizacjach.

🍽️ Obiad dla 2 osób w restauracji średniej klasy

1. Szwajcaria: ok. 120 USD

2. USA: ok. 110 USD

3. Islandia: ok. 108 USD

4. Norwegia: ok. 90 USD

5. Singapur: ok. 80 USD

W USA do ceny z menu trzeba dodatkowo doliczyć podatek i napiwek. Z kolei w Singapurze łatwiej ograniczyć koszty, wybierając tańsze hawker centres zamiast klasycznych restauracji.

🎟️ Dzienny budżet na osobę bez noclegu

1. Szwajcaria: 220–300 USD

2. USA: 210–320 USD

3. Singapur: 200–280 USD

4. Islandia: 190–260 USD

5. Norwegia: 160–230 USD

Kwoty obejmują m.in. transport lokalny, jedzenie, kawę, drobne zakupy i atrakcje. Norwegia wypada tu nieco korzystniej, ponieważ wiele szlaków i atrakcji przyrodniczych jest dostępnych bez opłat. W Szwajcarii i USA codzienny budżet szybciej rośnie przez drogie usługi i komercyjne atrakcje.

Ukryte koszty, o których milczą przewodnicy

Oficjalne cenniki i popularne kalkulatory podróżne rzadko pokazują pełen obraz tego, co naprawdę dzieje się z portfelem po opuszczeniu lotniska. Na miejscu okazuje się, że obok oczywistych wydatków istnieje cała masa drobnych, lokalnych opłat, niuansów prawnych i kulturowych nawyków, które potrafią błyskawicznie zdemolować nawet najbardziej skrupulatnie zaplanowany budżet.

• Płynna inflacja napiwkowa (tipflation) w USA.
  Przewodniki wciąż podają, że standardowy napiwek w amerykańskich restauracjach to 15%. Rzeczywistość na terminalach płatniczych w Nowym Jorku czy Kalifornii zaczyna się dziś od sugerowanych 20%, 22% a nawet 25%, a odmowa ich zapłaty jest traktowana jako ogromne faux pas. Co więcej, kultura tippingu przeniosła się do kawiarni samoobsługowych, piekarni, a nawet... bezobsługowych kiosków.

• „Darmowe” atrakcje z ukrytym cennikiem na Islandii.
  Choć wejścia pod wodospady czy gejzery są bezpłatne, to niemal każdy z nich został otoczony infrastrukturą komercyjną. Za wjazd na przywulkaniczny parking zapłacisz od 800 do 1000 ISK (ok. 6–7 USD), a brak uiszczenia opłaty w aplikacji skutkuje natychmiastowym mandatem przysyłanym do wypożyczalni aut, która doliczy do tego własną prowizję administracyjną.

• Restrykcje i podwójne taryfy w Singapurze.
  Miasto-państwo słynie z surowego prawa, w którym chwila nieuwagi kosztuje fortunę. Za żucie gumy, picie wody w metrze czy rzucenie niedopałka grożą mandaty zaczynające się od 300 do 1000 SGD. Dodatkowo nocne taryfy na taksówki (po godzinie 24:00) automatycznie podnoszą bazową stawkę o 50%, o czym rzadko wspominają standardowe poradniki.

• Zasada „strefowości” transportu w Szwajcarii.
  Kupując pojedynczy bilet na pociąg lub tramwaj, łatwo wpaść w pułapkę skomplikowanych stref aglomeracyjnych. Przejazd zaledwie o jeden przystanek za daleko poza wyznaczoną strefę, bez odpowiedniej dopłaty, podczas rygorystycznych kontroli kończy się mandatem w wysokości 100 CHF.

• Drogi „ostatni kilometr” w Norwegii.
  Dojazd pod słynne punkty startowe trekkingów (np. Trolltunga czy Preikestolen) często prowadzi przez prywatne drogi szutrowe z automatycznym systemem sczytywania tablic rejestracyjnych (AutoPASS). Każdy taki przejazd to koszt kilkudziesięciu koron, a dobowy parking na miejscu potrafi kosztować nawet 300–600 NOK (ok. 28–55 USD).

Nowe podatki turystyczne i opłaty serwisowe w 2026 roku

Globalna walka z overtourismem przyniosła w 2026 roku falę nowych opłat klimatycznych oraz podatków za sam wjazd do popularnych destynacji, drastycznie podnosząc koszt rezerwacji hotelowych zarówno w Europie, jak i poza nią.

Sytuację finansową turystów dodatkowo komplikują restauracyjne mechanizmy, takie jak kultura Coperto czy automatyczny Service Charge – w przeciwieństwie do dobrowolnego napiwku, te sztywne opłaty serwisowe są bezwzględnie doliczane do rachunku w krajach takich jak USA czy Singapur, podnosząc finalną cenę posiłku o dodatkowe 10% do nawet 20%.

Jak obniżyć koszty w najdroższych krajach? Sprawdzone lifehacki

• Zasada „Chopstick Lock” w Singapurze i rządowa mapa tańszego jedzenia: Zamiast przepłacać w restauracjach przy Marina Bay, ruszaj do hawker centres (np. Hong Lim lub Old Airport Road). W porze lunchu panuje tam zasada chopo – rezerwujesz stolik, kładąc na nim paczkę chusteczek, a genialne, nagradzane gwiazdkami Michelin dania (jak Hainanese Chicken Rice) kupujesz za 3–5 SGD. Ponadto, szukaj w państwowych blokowiskach (HDB) tradycyjnych coffee shops – od 2026 roku wprowadzono zaktualizowany program dotacji rządowych, dzięki czemu na specjalnych stoiskach bez problemu znajdziesz pełny, pożywny obiad (np. economy rice) ze sztywną ceną maksymalną do 3,50 SGD, a tradycyjną kawę kopi za 1,20 SGD.

• Aplikacja Entur i nocne pociągi zamiast hoteli w Norwegii: Komunikacja miejska i dalekobieżna w Norwegii jest podzielona na dziesiątki regionalnych przewoźników. Zamiast instalować aplikację dla każdego fiordu, pobierz Entur – to państwowy, zintegrowany agregator, który pozwala kupić jeden bilet na trasę łączącą pociąg, lokalny autobus i prom (często z ukrytą zniżką przesiadkową). Co więcej, podróżując między Oslo a Bergen lub Stavanger, zarezerwuj nocny pociąg linii Vy z wyprzedzeniem w taryfie Minipris. Zaoszczędzisz równowartość 200 USD na jednym noclegu, a rano obudzisz się w sercu fiordów.

• Darmowy bilet sieciowy na start w Szwajcarii (Swiss Guest Cards): Mało kto wie, że rezerwując choćby jeden nocleg w hostelu, hotelu czy na oficjalnym kempingu w większości szwajcarskich kantonów (np. w Lucernie, Interlaken, Bernie czy Bazylei), automatycznie przysługuje Ci tzw. Guest Card. Otrzymujesz ją bezpłatnie od ręki przy zameldowaniu (często w formie cyfrowej). Karta ta gwarantuje całkowicie darmowy transport publiczny w obrębie całego miasta i stref aglomeracyjnych przez cały pobyt, a także ogromne, sięgające 50% zniżki na wejścia do lokalnych muzeów i niektóre kolejki linowe.

• Karta SimplyGo w Singapurze i omijanie automatów: Zapomnij o staniu w kolejkach po tradycyjne, plastikowe karty turystyczne typu EZ-Link, które wymagają kaucji i blokują niewykorzystane środki. Singapurski system transportu w pełni zintegrował technologię SimplyGo. Oznacza to, że po prostu podchodzisz do bramki w metrze (MRT) lub w autobusie i zbliżasz swoją zwykłą, europejską kartę płatniczą (np. Revolut) lub telefon z Apple Pay / Google Pay. System automatycznie nalicza najniższe taryfy za przejechany dystans (ok. 1–2 SGD) i sumuje je na koniec dnia bez żadnych dodatkowych opłat i prowizji za wydanie fizycznego plastiku.

Wydatek zaledwie kilku złotych dziennie na ubezpieczenie turystyczne chroni Cię przed pokrywaniem rachunków medycznych, które w najdroższych krajach świata mogą błyskawicznie urosnąć do kwot rzędu kilkudziesięciu tysięcy euro czy dolarów. W praktyce koszt polisy na cały wyjazd jest niższy niż cena jednego obiadu w szwajcarskiej czy amerykańskiej restauracji, a daje pewność, że w razie nagłego wypadku koszty leczenia, transportu czy ratownictwa pokryje ubezpieczyciel, a nie Ty z własnych oszczędności.