Prawidłowe użyczenie auta polega na ustaleniu, kto i na jakich warunkach będzie mógł z niego korzystać. W tym celu najlepiej sporządzić pisemną umowę użyczenia samochodu, która ograniczy ryzyko późniejszych sporów. Dokument powinien określać m.in. czas użyczenia, sposób korzystania z pojazdu, zasady ponoszenia kosztów oraz zwrotu auta.

Najważniejsze informacje

  • Użyczenie samochodu jest bezpłatne. Jeśli za korzystanie z auta ma być pobierane wynagrodzenie, nie jest to już użyczenie w rozumieniu Kodeksu cywilnego.
  • Umowę można zawrzeć na czas określony albo bez wskazywania daty końcowej. W obu przypadkach warto jasno ustalić moment rozpoczęcia i zasady zakończenia użyczenia.
  • Korzystający ponosi zwykłe koszty utrzymania samochodu, ale większe wydatki i naprawy nie zawsze obciążają go automatycznie.
  • Bez zgody użyczającego samochodu nie powinno się przekazywać kolejnemu kierowcy.
  • Użyczający może w określonych sytuacjach zażądać wcześniejszego zwrotu auta, np. gdy jest ono używane niezgodnie z ustaleniami.
Przejdź do sekcji:

Co to jest umowa użyczenia samochodu?

To porozumienie stron, na podstawie którego jedna osoba oddaje samochód drugiej do bezpłatnego używania. Taką formę udostępnienia rzeczy reguluje art. 710 Kodeksu cywilnego.

Co mówi prawo?
Przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy.
Art. 710 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Czy umowę użyczenia samochodu trzeba zawrzeć na piśmie?

Przepisy nie wymagają formy pisemnej dla umowy użyczenia. Mimo to warto przygotować odpowiedni dokument, zwłaszcza gdy auto ma być używane przez dłuższy czas. Dzięki temu wiadomo, na jakich zasadach samochód został przekazany innemu kierowcy.

Pisemne ustalenia mogą też pomóc, jeśli później pojawią się wątpliwości dotyczące korzystania z auta lub jego zwrotu.

Co powinna zawierać umowa użyczenia samochodu?

W dokumencie należy przede wszystkim wskazać, kto przekazuje samochód, kto będzie z niego korzystać i jakiego pojazdu dotyczy użyczenie. W przepisach nie określono zamkniętej listy elementów takiej umowy, dlatego jej treść można dopasować do konkretnych ustaleń.

Najczęściej w umowie użyczenia zapisuje się:

  • dane osób zawierających umowę,
  • dane samochodu, m.in. markę, model, numer rejestracyjny i numer VIN,
  • stan auta w chwili przekazania, np. przebieg i istniejące uszkodzenia,
  • okres użyczenia i zasady zwrotu samochodu,
  • ustalone zasady korzystania z samochodu,
  • zasady ponoszenia kosztów i odpowiedzialności za auto.

W razie potrzeby umowę można uzupełnić o dodatkowe informacje dopasowane do konkretnej sytuacji.

Wzór umowy użyczenia samochodu do pobrania – PDF i DOCX

Poniższy wzór umowy najlepiej potraktować jako punkt wyjścia i uzupełnić go zgodnie z rzeczywistymi ustaleniami dotyczącymi korzystania z auta. Im bardziej konkretne będą zapisy, tym łatwiej później ustalić, do czego zobowiązała się każda z osób.

Wzór umowy użyczenia samochodu możesz skopiować bezpośrednio z naszej strony lub pobrać w formacie PDF albo DOCX. W plikach znajdziesz także potwierdzenie zwrotu samochodu, które można uzupełnić po zakończeniu użyczenia.

Wzór umowy użyczenia samochodu DOCX

Wzór umowy użyczenia samochodu PDF

UMOWA UŻYCZENIA SAMOCHODU

zawarta dnia ......................... w ........................................ pomiędzy:

........................................................................................................

[imię i nazwisko, adres, PESEL - opcjonalnie]

dalej „Użyczającym”,

a

........................................................................................................

[imię i nazwisko, adres, PESEL - opcjonalnie]

dalej „Biorącym do używania”.

1. Przedmiot umowy

Użyczający oddaje Biorącemu do bezpłatnego używania samochód:

  • marka i model: ........................................................,
  • rok produkcji: ........................................................,
  • numer rejestracyjny: ...............................................,
  • numer VIN: ................................................................,
  • przebieg w chwili przekazania: ................................ km.

Stan samochodu w chwili przekazania oraz zauważone uszkodzenia: ........................................................................................................

2. Czas użyczenia

Samochód zostaje użyczony od dnia ................................. do dnia ................................. / na czas nieoznaczony.

3. Sposób korzystania z samochodu

........................................................................................................

4. Koszty i odpowiedzialność

........................................................................................................

5. Zwrot samochodu

........................................................................................................

6. Dodatkowe ustalenia

........................................................................................................

........................................................                                                                  .....................................................

podpis Użyczającego                                                                                          podpis Biorącego do używania

Uwaga! Puste miejsca dotyczące sposobu korzystania z samochodu, kosztów, odpowiedzialności czy zwrotu powinny odzwierciedlać faktyczne ustalenia. Nie warto wpisywać do wzoru zapisów, których strony w rzeczywistości nie zamierzają stosować.

Na jaki czas można zawrzeć umowę użyczenia samochodu?

Samochód można użyczyć na z góry określony czas albo bez wskazywania daty końcowej. Kodeks cywilny dopuszcza oba rozwiązania.

W pierwszym przypadku warto wpisać do umowy datę rozpoczęcia i zakończenia użyczenia. Z kolei brak daty końcowej nie oznacza, że użyczenie trwa bezterminowo.

Warto wiedzieć
Zgodnie z art. 715 Kodeksu cywilnego przy umowie zawartej na czas nieoznaczony użyczenie auta kończy się, gdy osoba korzystająca zrobiła z niego użytek zgodny z umową albo upłynął czas, w którym mogła to zrobić.

Kto ponosi koszty utrzymania użyczonego samochodu?

Osoba, która korzysta z użyczonego samochodu, ponosi zwykłe koszty jego utrzymania. Wynika to z art. 713 Kodeksu cywilnego. Do takich wydatków można zaliczyć przede wszystkim koszty związane z bieżącym korzystaniem z auta, np. zakup paliwa.

Inaczej należy traktować większe wydatki lub nakłady na samochód. Nie są one tym samym co zwykłe koszty utrzymania, dlatego nie można automatycznie przyjąć, że każda naprawa lub inny wydatek związany z autem obciąża osobę korzystającą z pojazdu.

Warto więc ustalić w umowie, kto pokryje dodatkowe koszty, jeśli pojawią się one w czasie użyczenia samochodu.

Czy użyczony samochód można przekazać innej osobie?

Osoba korzystająca z użyczonego samochodu nie może przekazać go do używania komuś innemu bez zgody użyczającego.

Jeśli samochodem ma jeździć także dodatkowy kierowca, warto zapisać to w umowie i wskazać dokładnie taką osobę. Dzięki temu nie będzie wątpliwości, czy z pojazdu może korzystać np. małżonek czy inny członek rodziny.

Kto odpowiada za uszkodzenie użyczonego samochodu?

Osoba korzystająca z użyczonego auta może odpowiadać za jego uszkodzenie, jeśli używała samochodu niezgodnie z umową albo z jego przeznaczeniem. Dotyczy to również sytuacji, gdy bez upoważnienia przekazała pojazd innej osobie, a do szkody nie doszłoby, gdyby samochód pozostał w jej rękach.

Samo uszkodzenie samochodu nie oznacza więc, że korzystający z niego zawsze poniesie odpowiedzialność. Znaczenie mają okoliczności zdarzenia oraz to, czy auto było używane zgodnie z ustalonymi zasadami.

Czy użyczający może zażądać zwrotu samochodu przed końcem umowy?

Użyczający może zażądać zwrotu samochodu przed ustalonym terminem, ale tylko w określonych sytuacjach. Dotyczy to przypadków, gdy:

  • auto jest używane niezgodnie z umową lub jego przeznaczeniem,
  • samochód został przekazany innej osobie bez upoważnienia, mimo że okoliczności tego nie wymagały,
  • pojazd stał się użyczającemu potrzebny z powodów, których nie można było przewidzieć przy zawieraniu umowy.

Po zakończeniu użyczenia samochód należy zwrócić w stanie niepogorszonym. Nie dotyczy to jednak normalnego zużycia, które wynika z prawidłowego korzystania z auta.

Jak użyczenie samochodu wpływa na OC i AC?

Użyczenie samochodu nie powoduje, że jego obowiązkowe OC przestaje działać. Jeśli kierowca spowoduje kolizję użyczonym autem, szkoda wyrządzona poszkodowanemu może zostać pokryta z OC tego pojazdu. W przypadku AC zakres ochrony zależy od warunków konkretnej polisy.

Naszym okiem
Przed przekazaniem auta warto sprawdzić w OWU AC ubezpieczyciela, czy ochrona obejmuje także sytuację, gdy z samochodu systematycznie korzysta inna osoba niż właściciel. Pozwoli to uniknąć wątpliwości co do zakresu ochrony w razie wystąpienia szkody.
Katarzyna Gaweł, Specjalista ds. ubezpieczeń komunikacyjnych

Więcej o tym, jak użyczenie samochodu wpływa na ubezpieczenie, przeczytasz w poradniku Użyczenie samochodu a ubezpieczenie OC. Czy polisa zadziała?

FAQ – najczęściej zadawane pytania

  1. Czy przy użyczeniu samochodu trzeba wykupić nowe OC?

    Samo użyczenie samochodu nie wymaga wykupienia nowej polisy OC, jeśli pojazd ma ważne ubezpieczenie. Warto jednak przed przekazaniem auta sprawdzić, do kiedy obowiązuje obecna polisa i czy ochrona będzie zachowana przez cały planowany okres użyczenia.

  2. Kto płaci mandat za wykroczenie popełnione użyczonym samochodem?

    Za wykroczenie popełnione podczas jazdy odpowiada co do zasady kierowca, który się go dopuścił, a nie właściciel samochodu. Jeśli np. wykroczenie zarejestruje fotoradar, właściciel lub posiadacz auta może zostać wezwany do wskazania osoby, której powierzył pojazd w danym czasie.

  3. Czy użyczonym samochodem można wyjechać za granicę?

    Tak, o ile pozwalają na to ustalenia z użyczającym. Przed podróżą trzeba sprawdzić wymagania państwa docelowego i krajów tranzytowych, ponieważ w niektórych z nich może być wymagane pisemne upoważnienie właściciela do korzystania z pojazdu.

  4. Czy umowa użyczenia samochodu podlega PCC?

    Umowa użyczenia samochodu co do zasady nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, ponieważ nie znajduje się w katalogu czynności objętych PCC. Wyjątek może dotyczyć szczególnych sytuacji, np. gdy wspólnik oddaje rzecz do nieodpłatnego używania spółce osobowej, a przepisy traktują to jako zmianę umowy spółki.

  5. Czy użyczający musi być właścicielem samochodu?

    Użyczający nie musi być właścicielem samochodu, ponieważ przepisy o użyczeniu nie stawiają takiego warunku. Powinien jednak mieć prawo do dalszego udostępnienia auta i upewnić się, że przekazanie go innej osobie nie narusza praw właściciela ani warunków, na jakich sam korzysta z pojazdu.