Ubezpieczenie OC nie jest przypisane do kierowcy, ale do konkretnego samochodu, dlatego ochroną objęty jest każdy prowadzący pojazd, także osoba, której właściciel użyczył auto. Jeśli kierowca pożyczający pojazd doprowadzi do kolizji, szkody zostaną pokryte z OC właściciela. Niestety w takiej sytuacji zniżki OC tracą obie osoby – użyczający oraz kierowca odpowiedzialny za zdarzenie.

Najważniejsze informacje

  • W przypadku dłuższego lub regularnego użyczania pojazdu, warto stworzyć umowę użyczenia, która ureguluje warunki użyczenia.
  • Jeśli z auta korzysta młoda osoba lub niedoświadczony kierowca, należy powiadomić o tym ubezpieczyciela. Ten może dokonać rekalkulacji składki.
  • W razie spowodowania kolizji przez osobę korzystającą z auta, odszkodowanie zostanie wypłacone z polisy OC właściciela pojazdu.
  • Spowodowanie kolizji lub wypadku przez osobę biorącą pojazd w użyczenie, prowadzi do utraty zniżek przez właściciela auta oraz sprawcę zdarzenia.
  • Młodego, niedoświadczonego kierowcę lepiej uczynić współwłaścicielem auta niż osobą biorącą w użyczenie – w ten sposób może budować własną historię ubezpieczeniową.
Z tego artykułu dowiesz się:

Czym jest użyczenie samochodu?

Użyczeniem samochodu nazywamy sytuację, gdy pozwalamy skorzystać z naszego pojazdu innemu kierowcy – może być to członek rodziny lub znajomy. Gdy jest to odosobniony przypadek, nie musimy dopełniać żadnych formalności, jeśli jednak planujemy oddać samochód do dyspozycji osoby trzeciej na dłuższy czas, warto sporządzić umowę.

Dokument taki ma regulować zasady, na jakich samochód jest użyczany – umowa stanowi zabezpieczenia zarówno dla użyczającego, jak i biorącego w użyczenie.

Uwaga!

Pojęcie umowy użyczenia reguluje Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny. Przepisy nie precyzują jednak, jak taki dokument powinien wyglądać. Strony mogą więc skonstruować ją w dowolny sposób.

Jak sporządzić umowę użyczenia?

Umowę użyczenia dobrze jest przygotować na piśmie, zawierając w niej dane obu stron, a także informacje pozwalające na zidentyfikowanie użyczanego pojazdu. Ponadto należy w treści umowy:

  • wyszczególnić wszelkie wady pojazdu,
  • określić czas trwania umowy – użyczenia samochodu,
  • ustalić koszt – użyczenie następuje bezpłatnie,
  • ustalić, kto ponosi odpowiedzialność za samochód,
  • określić warunki zwrotu auta.

Naszym okiem

Osoba biorąca samochód w użyczenie, powinna zwrócić go w nienaruszonym stanie, nie musi jednak ponosić odpowiedzialności za naturalne zużycie, jeśli auto jest użytkowane prawidłowo. Jeżeli korzysta z samochodu niezgodnie z umową, będzie odpowiedzialna za uszkodzenie lub kradzież pojazdu. Użyczający może też w każdej chwili zażądać zwrotu samochodu, niezależnie od tego, na jaki okres zawarto umowę.
Katarzyna Gaweł, Specjalista ds. ubezpieczeń komunikacyjnych

Kto odpowiada za szkody spowodowane użyczonym samochodem?

Jeśli użyczysz samochód innej osobie, a ona spowoduje kolizję lub wypadek drogowy, to straty poniesione przez poszkodowanego pokryje towarzystwo ubezpieczeniowe z Twojej polisy. Dzieje się tak, ponieważ ochroną ubezpieczeniową objęta jest każda osoba prowadząca pojazd. Oznacza to, że właściciel pojazdu nie musi z własnej kieszeni płacić za likwidację szkody – niezależnie od tego, czy doprowadził do niej on sam, czy też kierowca, któremu użyczył samochód.

Przykład

Pan Jan, który jest właścicielem samochodu, użyczył go na weekendową przejażdżkę swojemu sąsiadowi, panu Mariuszowi. Niestety, okazjonalny użytkownik pojazdu spowodował kolizję. Koszty naprawy auta należącego do osoby poszkodowanej przez pana Mariusza zostaną pokryte z ubezpieczenia OC pana Jana. Pan Jan będzie jednak musiał z własnej kieszeni zapłacić za remont swojego samochodu, jeśli jego sąsiad odmówi pokrycia tych kosztów.

Polisa OC nie pokrywa jednak kosztów naprawy samochodu sprawcy. W takiej sytuacji zadziała dodatkowe ubezpieczenie, np. autocasco. Jeśli kierowca nie ma AC, musi sam zapłacić za przywrócenie swojego samochodu do stanu sprzed zdarzenia. Chyba, że umówiono się inaczej lub sprawca dobrowolnie postanowi pokryć koszt naprawy.

Kiedy OC użyczonego samochodu nie zadziała?

Ubezpieczenie nie zadziała w przypadku szkody:

1) polegającej na uszkodzeniu, zniszczeniu lub utracie mienia, wyrządzonej przez kierującego posiadaczowi pojazdu mechanicznego; dotyczy to również sytuacji, w której posiadacz pojazdu mechanicznego, którym szkoda została wyrządzona, jest posiadaczem lub współposiadaczem pojazdu mechanicznego, w którym szkoda została wyrządzona;

To klasyczny przykład odnoszący się właśnie do pożyczania pojazdu innej osobie (także kierowania nim przez współwłaściciela).

Uwaga!

Jeśli z Twojego samochodu korzysta inny kierowca, licz się z tym, że może go uszkodzić, całkowicie zniszczyć lub nieodpowiednio zabezpieczyć i przyczynić się do kradzieży. Jeśli taka osoba nie będzie poczuwała się do odpowiedzialności za szkodę, będziesz zmuszony do naprawy auta z własnej kieszeni, a w najgorszym wypadku - do zakupu nowego samochodu. Wprawdzie możesz wystąpić przeciw niemu na drogę sądową, ale z pewnością domyślasz się, że jest to kosztowne i nie gwarantuje pozytywnego zakończenia sprawy.

2) wynikłej w przewożonych za opłatą ładunkach, przesyłkach lub bagażu, chyba że odpowiedzialność za powstałą szkodę ponosi posiadacz innego pojazdu mechanicznego niż pojazd przewożący te przedmioty;

3) polegającej na utracie gotówki, biżuterii, papierów wartościowych, wszelkiego rodzaju dokumentów oraz zbiorów filatelistycznych, numizmatycznych i podobnych;

4) polegającej na zanieczyszczeniu lub skażeniu środowiska.

Polisa nie zadziała w wymienionych sytuacjach niezależnie od tego, czy pojazdem kieruje właściciel czy inny kierowca. Zasady te reguluje art. 38 Ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK.

Kiedy kierowca użyczonego samochodu musi zapłacić za szkodę po kolizji?

Niekiedy za szkodę musi zapłacić kierowca użyczonego samochodu – stanie się tak, jeśli prowadził pojazd pod wpływem alkoholu, nie miał uprawnień lub zbiegł z miejsca zdarzenia.

W powyższych okolicznościach towarzystwo ubezpieczeniowe ma wprawdzie obowiązek zapłaty za powstałe straty z ubezpieczenia OC, ale jednocześnie może zwrócić się do sprawcy wypadku z regresem ubezpieczeniowym, czyli domagać się od niego zwrotu wypłaconego odszkodowania. Odpowiedzialności finansowej za szkodę nie ponosi natomiast właściciel auta, jeśli to nie on był jej sprawcą.

Kto płaci za kolizję, jeśli pożyczony samochód nie ma OC?

Jeżeli samochód nie miał ważnego OC, a kierowca biorący go w użyczenie, doprowadzi do kolizji, za szkodę zapłacą solidarnie właściciel pojazdu i wspomniany kierowca. Odszkodowanie wypłaci wprawdzie UFG, następnie zażąda od nich zwrotu wszystkich poniesionych kosztów.

Co mówi prawo?

Z chwilą wypłaty przez Fundusz odszkodowania (...) sprawca szkody i osoba, która nie dopełniła obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego (...) są obowiązani do zwrotu Funduszowi spełnionego świadczenia i poniesionych kosztów.
Art. 110. 1. ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych

Właściciel samochodu użyczający go osobie trzeciej, jest odpowiedzialny za ubezpieczenie pojazdu. Nawet w sytuacji, gdy w ogóle nie korzysta z auta. Obowiązkową polisę najszybciej i najtaniej kupi, porównując w rankomat.pl oferty kilkunastu firm.

Kto traci zniżki w ubezpieczeniu OC, gdy dojdzie do kolizji użyczonym samochodem?

Jeśli osoba biorąca w użyczenie samochód doprowadzi do zdarzenia, zniżki utraci nie tylko ona, ale także właściciel pojazdu. Jest to szczególnie istotne, gdy auto użytkuje osoba bez doświadczenia, młody kierowca, który dopiero uzyskał uprawnienia. W tym przypadku dużo łatwiej o kolizję, stłuczkę, szkodę parkingową. Zgłoszenie szkody z OC oznacza, że obie strony tracą zniżki za bezszkodową jazdę.

Wypowiedź eksperta

Jeśli w rodzinie jest kilku kierowców, a tylko jeden z nich jest właścicielem auta, to właśnie on poniesie konsekwencje nieostrożnej jazdy pozostałych użytkowników auta. Jeżeli któryś z nich spowoduje kolizję lub wypadek drogowy, to posiadacz pojazdu straci część wypracowanych przez lata zniżek.
Katarzyna Gaweł, Specjalista ds. ubezpieczeń komunikacyjnych

Z kolei przy bezszkodowej historii ubezpieczenia jedynie właściciel pojazdu gromadzi zniżki.

Czy trzeba zgłosić dodatkowego kierowcę firmie ubezpieczeniowej?

Ponieważ ubezpieczenie OC przypisane jest do danego pojazdu, a nie konkretnego kierowcy, nie ma potrzeby zgłaszania jednorazowego użyczenia auta dziecku czy też osobie znajomej. Jeśli spowoduje ona kolizję lub wypadek drogowy należącym do Ciebie samochodem, szkody zostaną pokryte z Twojej polisy. Inaczej wygląda kwestia systematycznego lub częstego korzystania z pojazdu przez młodą lub niedoświadczoną osobę, która nie jest ani jego właścicielem, ani współwłaścicielem.

Jeżeli nie zgłosisz towarzystwu ubezpieczeniowemu, że z auta będzie korzystać młoda lub niedoświadczona osoba (np. współmałżonek, który niedawno zdał prawo jazdy lub dziecko), może to być dla Ciebie dotkliwe finansowo. Jak to możliwe?

Uwaga!

Firma ubezpieczeniowa, chociaż zapłaci za szkody wyrządzone przez młodą lub niedoświadczoną osobę, to jednocześnie może dokonać rekalkulacji składki OC, czyli ponownego przeliczenia jej wysokości z uwzględnieniem danych dodatkowego kierowcy - taką możliwość przewidziano w ustawie o ubezpieczeniach obowiązkowych. Towarzystwo może (choć nie musi!) uznać, że celowo zataiłeś fakt, że z pojazdu będzie korzystał młody bądź niedoświadczony kierowca, niewymieniony wcześniej w umowie ubezpieczenia.

Jak zgłosić dodatkowego kierowcę w firmie ubezpieczeniowej?

O istnieniu dodatkowego, niedoświadczonego kierowcy można poinformować TU telefonicznie (dzwoniąc na infolinię) lub poprzez formularz internetowy. Można też to zrobić podczas zawierania umowy OC / AC.

Młodego lub niedoświadczonego kierowcę możesz także dopisać do ubezpieczenia OC jako współwłaściciela pojazdu. Dzięki temu współmałżonek czy dziecko będą mogli gromadzić zniżki z tytułu bezszkodowej jazdy. Pamiętaj, że dopisanie do OC danej osoby powinno być poprzedzone przekazaniem jej części pojazdu, np. w umowie darowizny. 

FAQ – najczęściej zadawane pytania o wpływie użyczenia samochodu na ubezpieczenie OC

  1. Czy dostanę odszkodowanie z AC, jeśli szkodę spowodowała osoba biorąca samochód w użyczenie?

    Zależy to od zapisów umowy. W OWU autocasco znajdziesz szczegółowe informacje. Może się zdarzyć, że odszkodowanie przysługuje jedynie w przypadkach, kiedy samochód prowadził właściciel lub inny kierowca zgłoszony z imienia i nazwiska.

  2. Kiedy współwłasność opłaca się bardziej niż użyczenie?

    Jeśli chcesz pożyczać samochód młodemu, niedoświadczonemu kierowcy (dziecku) bardziej opłacalnym rozwiązaniem jest ustanowienie go współwłaścicielem. W ten sposób młody kierowca może zacząć zbierać własne zniżki (budować historię ubezpieczeniową). Po dopisaniu współwłaściciela należy liczyć się z możliwością rekalkulacji składki – ubezpieczyciel może ponownie oszacować ryzyko i dostosować do niego wysokość składki.

  3. Czy mogę użyczyć samochód osobie, która nie jest wpisana w polisie OC?

    Tak, samochód możesz użyczyć osobie, która nie widnieje w polisie. Jeśli jednak robisz to regularnie lub udostępniasz auto na dłuższy czas, poinformuj swoje towarzystwo. Pozwoli Ci to uniknąć kłopotów i nieporozumień. Pamiętaj jednak, że jeśli korzystającym z pojazdu jest młody kierowca, TU może rekalkulować składkę.