Każdy kandydat na kierowcę musi przejść badanie lekarskie – ma ono potwierdzić brak przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdu. Badanie przeprowadza lekarz medycyny pracy, a jego koszt jest regulowany ustawą – przyszły kierowca zapłaci 200 zł. Pozytywny wynik badania potwierdzany jest orzeczeniem lekarskim. Wyjaśniamy, jak przygotować się na badanie i jak wygląda procedura.

Najważniejsze informacje

  • Badanie lekarskie na prawo jazdy to obowiązek każdego kandydata na kierowcę.
  • Podczas badania przeprowadzana jest ankieta medyczna, lekarz sprawdza wzrok, słuch, równowagę, ocenia ogólny stan fizyczny kierowcy.
  • Koszt badania lekarskiego na prawo jazdy to 200 zł.
  • Obecnie badanie lekarskie na prawo jazdy jest ważne przez 15 lat - po upływie tego czasu należy je powtórzyć.
  • Orzeczenie lekarskie dla osób z wadą wzroku, chorych przewlekle lub w starszym wieku wystawiane jest np. na 5 lub 10 lat.
Przejdź do sekcji:

Dlaczego badanie lekarskie na prawo jazdy jest niezbędne?

Badanie lekarskie na prawo jazdy jest konieczne, by wykluczyć przeciwwskazania zdrowotne do prowadzenia pojazdów, które mogłyby zagrażać bezpieczeństwu na drodze. Podczas lekarskiej kontroli sprawdzane są zdolności psychofizyczne kierowcy.

Badania kierowców pozwalają ocenić umiejętność szybkiego reagowania w nagłych sytuacjach, sprawdzić ostrość wzroku i zdolność widzenia po zmroku, koordynację, słuch, sprawność neurologiczną. Podczas badania lekarz orzecznik może zdiagnozować chorobę, która uniemożliwia lub utrudnia prowadzenie pojazdu. Przeciwwskazaniami do uzyskania prawa jazdy mogą być nieleczona epilepsja, choroby serca. Choroby te mogą też wymagać dodatkowych konsultacji.

Na podstawie pozytywnego orzeczenia lekarskiego można ubiegać się o uprawnienia do kierowania pojazdami i przystąpić do egzaminu prawa jazdy.

Kiedy należy wykonać badanie lekarskie na prawo jazdy?

Badanie lekarskie na prawo jazdy należy wykonać przed rozpoczęciem kursu na prawo jazdy. Ważne orzeczenie lekarskie jest niezbędne do utworzenia tzw. Profilu Kandydata na Kierowcę (PKK).

Kierowcy muszą też wykonywać badania okresowe (potrzebne do przedłużenia prawa jazdy), po upływie ważności poprzednich badań, np. kierowcy zawodowi co 5 lub 2,5 lat.

Celem badań okresowych jest wykrycie kierowców, którzy nie powinni już prowadzić pojazdów mechanicznych. Aby wykonać badanie lekarskie na prawo jazdy nie jest potrzebne skierowanie, jest ono przeprowadzane na wniosek osoby badanej.

Gdzie wykonuje się badanie lekarskie na prawo jazdy?

Badanie lekarskie na prawo jazdy wykonuje się w miejskich i wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy, przychodniach i centrach medycznych oferujących tego rodzaju badania, a także w prywatnych gabinetach lekarzy (wpisani do ewidencji lekarzy uprawnionych do wykonywania badań kierowców).

Kierowcy mają pełną dowolność w kwestii wyboru placówki przeprowadzającej badania. Badania lekarskie na prawo jazdy można też umówić za pośrednictwem szkoły jazdy, w której realizowany jest kurs. Szkoły często współpracują z placówkami, a koszt badania jest już wliczony w opłatę za kurs prawa jazdy.

Kto wykonuje badanie lekarskie na prawo jazdy?

Badanie lekarskie na prawo jazdy jest przeprowadzane przez uprawnionego lekarza. Kwestię uprawnień reguluje art. 77 Ustawy z dnia 15 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami.

Co mówi prawo?
Lekarzem uprawnionym do przeprowadzania badań lekarskich, zwanym dalej uprawnionym lekarzem, jest osoba łącznie spełniająca następujące wymagania: 1)posiadająca prawo wykonywania zawodu lekarza; 2) posiadająca co najmniej 5-letni staż w zawodzie lekarza; 3) posiadająca specjalizację w zakresie medycyny transportu lub medycyny pracy albo inną specjalizację i dodatkowe szkolenie określone w przepisach wydanych na podstawie art. 81 ust. 1; 4) która nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowych lub przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów; 5) wpisana do ewidencji uprawnionych lekarzy.
art. 77.1

Jak wyglądają badania lekarskie na prawo jazdy?

Celem badania lekarskiego na prawo jazdy jest ocena ogólnego stanu zdrowia oraz sprawdzenie funkcjonowania poszczególnych narządów. Lekarz musi ustalić, czy stan zdrowia kandydata na kierowcę pozwala na bezpieczne prowadzenie pojazdu. Badanie lekarskie na prawo jazdy trwa zazwyczaj nie dłużej niż 15-20 minut.

Jak przebiega wizyta krok po kroku? Co sprawdza lekarz?

  1. Lekarz przeprowadza z pacjentem wywiad lekarski, zbierając informacje o przebytych chorobach, chorobach przewlekłych, przyjmowanych na stałe lekach, uzależnieniach, stanie zdrowia psychicznego.
  2. Kolejnym etapem jest badanie wzroku i słuchu – weryfikowana jest umiejętność odróżniania kolorów i odbierania dźwięków o różnym natężeniu. Przyszły kierowca powinien poinformować o noszeniu soczewek kontaktowych, okularów czy aparatu słuchowego (należy zabrać je ze sobą na badanie).
  3. Lekarz sprawdza wydolność układu oddechowego, narządu ruchu, równowagę.
  4. Jeśli istnieją wskazania, lekarz może wykonać pomiar poziomu cukru lub zlecić dodatkowe badania.
  5. Po zakończeniu badania lekarz wydaje orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami (to potwierdzenie, że stan zdrowia kandydata pozwala mu na prowadzenie pojazdów).

Jak przygotować się do badania na prawo jazdy?

Badania kierowców nie wymagają specjalnych przygotowań. Kierowca musi jednak przygotować i zabrać ze sobą komplet dokumentów:

  • dokument tożsamości ze zdjęciem,
  • ewentualną dokumentację medyczną jak aktualne wyniki badań lub karty informacyjne ze szpitala,
  • kartę konsultacji z neurologiem w przypadku epilepsji, kartę konsultacji z diabetologiem w przypadku cukrzycy,
  • aktualne oświadczenie o stanie zdrowia lub stopniu niepełnosprawności, jeśli dotyczy,
  • stare prawo jazdy w przypadku przedłużania uprawnień.

Na badanie lekarskie na prawo jazdy należy również zabrać okulary, soczewki kontaktowe, aparat słuchowy, jeśli kierowca ich używa.

Uwaga!
Przed stawieniem się u lekarza orzecznika konieczne może być wykonanie dodatkowych badań u lekarza specjalisty, jeśli np. leczysz się na choroby przewlekłe. Kierowcy mogą zostać skierowania także na badania psychologiczne.

Kto musi wykonać psychologiczne badanie lekarskie na prawo jazdy?

Przepisy prawa jasno wskazują, kto musi wykonać badanie psychologiczne na prawo jazdy – jest ono wymagane w przypadku:

  • kierowców zawodowych pracujących w transporcie drogowym (kat. C, C+E, D, D+E),
  • kierowców pojazdów uprzywilejowanych,
  • instruktorów i egzaminatorów nauki jazdy,
  • operatorów wózków widłowych i maszyn budowlanych,
  • taksówkarzy, kierowców wykonujących przewóz osób.

Na tego rodzaju badania może zostać skierowany kierowca:

  • po przekroczeniu limitu 24 punktów karnych,
  • po spowodowaniu wypadku, w wyniku którego doszło do śmierci osoby poszkodowanej lub doznała ona poważnych obrażeń ciała,
  • któremu zatrzymano prawo jazdy za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (pod wpływem alkoholu lub innych substancji działających podobnie).

Ile kosztuje badanie lekarskie na prawo jazdy?

Informacja o tym, ile kosztują badania kierowców zapisana została w Ustawie z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami.

Co mówi prawo?
Za badanie lekarskie przeprowadzone przez uprawnionego lekarza, o którym mowa w art. 79 ust. 1, oraz za przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego, o którym mowa w art. 79 ust. 4, pobiera się opłatę, której wysokość nie może przekroczyć 200 zł za każde z tych badań.

Koszt badania lekarskiego jest niezależny od kategorii prawa jazdy.

Stawka za badania psychologiczne kierowców wynosi 150 zł. Kandydaci na kierowców kategorii B płacą za badania sami, w przypadku kierowców zawodowych zatrudnionych na umowę o pracę, koszt pokrywa pracodawca.

Jak długo ważne jest orzeczenie lekarskie?

Ważność badań lekarskich na prawo jazdy zależy od kategorii prawa jazdy, wieku kierowcy i stanu jego zdrowia. W przypadku osób ubiegających się o prawo jazdy w celach prywatnych orzeczenie lekarskie jest ważne maksymalnie 15 lat. Lekarz może jednak skrócić ich ważność do 1, 3, 5, 10 lat, jeśli uzna to za zasadne. Dzieje się tak w przypadku kłopotów ze zdrowiem jak cukrzyca, epilepsja, choroby serca, wady wzroku.

Kierowcy zawodowi muszą powtarzać badania co 5 lat, jeśli nie ukończyli 60. roku życia. Częściej, co 30 miesięcy na badania powinni stawiać się kierowcy, którzy skończyli 60 lat.

Czym grozi brak ważnego badania lekarskiego?

Jeśli wraz z upływem terminu określonego w orzeczeniu wygasły również uprawnienie do kierowania pojazdami, a kierowca mimo tego prowadzi samochód, może zostać ukarany aresztem, ograniczeniem wolności albo grzywną nie niższą niż 1500 zł. Dodatkowo sąd obowiązkowo orzeka zakaz prowadzenia pojazdów.

Inaczej wygląda sytuacja kierowcy zawodowego wykonującego przewóz drogowy. Jeżeli nie ma on orzeczenia wystawionego przez uprawnionego lekarza, naraża się na karę pieniężną w wysokości 1000 zł.

Prawo jazdy

Zastanawiasz się, jak zdobyć prawo jazdy i ile to kosztuje? A może chcesz wiedzieć, co zrobić po jego utracie lub jak wygląda wymiana dokumentu? W naszym cyklu poradników znajdziesz wszystkie praktyczne informacje dla osób ubiegających się o uprawnienia do prowadzenia pojazdów oraz przepisy dla doświadczonych kierowców.

🪪 Kategorie i oznaczenia praw jazdy
🚗 Kurs na prawo jazdy, egzamin i odbiór dokumentu
👮 Utrata prawa jazdy

FAQ- najczęściej zadawane pytania

  1. Czy można odwołać się od decyzji lekarza, który nie dopuścił do prowadzenia pojazdów?

    Tak, zgodnie z przepisami (art. 79 Ustawy o kierujących pojazdami) od decyzji można się odwołać, składając wniosek o przeprowadzenie kolejnego badania lekarskiego. Wniosek składa się za pośrednictwem lekarza, który wydał decyzję negatywną. Kolejne badanie przeprowadza jednostka o wyższym poziomie referencyjnym. Wydane na jego podstawie orzeczenie lekarskie jest ostateczne.

  2. Czy przy wymianie prawa jazdy trzeba wykonać badanie lekarskie?

    Nie zawsze. Trzeba rozróżnić dwie sytuacje, czyli wymianę dokumentu spowodowaną np. zmianą nazwiska oraz upływ terminu ważności prawa jazdy. W pierwszym przypadku nie ma konieczności ponownego wykonywania badań. Jeśli natomiast upłynął okres ważności uprawnienia do kierowania pojazdami, osoba przedłużająca ważność prawa jazdy określonej kategorii podlega badaniu lekarskiemu, np. w sytuacji, gdy ważność uprawnienia została wcześniej ograniczona ze względów zdrowotnych. W przypadku kategorii prawa jazdy C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E przedłużenie ważności wymaga również aktualnego orzeczenia lekarskiego oraz psychologicznego.

  3. Czym jest oświadczenie o stanie zdrowia, które składa badany?

    Jest to urzędowa ankieta wypełniana podczas badania lekarskiego na prawo jazdy. Jej wzór stanowi załącznik do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 5 grudnia 2022 roku. Umieszczono tam pytania na temat przyjmowanych leków, przebytych chorób, uzależnień, problemów ze słuchem i wzrokiem. Oświadczenie o stanie zdrowia kierowca składa pod rygorem odpowiedzialności karnej.

  4. Czy do badania potrzebne jest skierowanie?

    W większości przypadków nie. W typowej sytuacji, gdy osoba sama zgłasza się na badanie lekarskie w związku z uzyskaniem prawa jazdy albo przedłużeniem jego ważności, skierowanie nie jest potrzebne. . gdy Kierowca może jednak zostać skierowany na badanie przez starostę z powodu uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń dotyczących jego stanu zdrowia albo po prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości lub po użyciu alkoholu. Badanie przeprowadzane na podstawie skierowania starosty ma charakter obowiązkowy i wynika z decyzji administracyjnej.