Planujesz sprzedać samochód lub motocykl? Po znalezieniu nabywcy może się okazać, że nie będzie on mógł od razu podpisać umowy kupna auta – choćby z uwagi na potrzebę zgromadzenia środków. W takiej sytuacji rozwiązaniem jest umowa przedwstępna sprzedaży pojazdu. Dowiedz się, jak ją sporządzić i kiedy warto to zrobić.

Najważniejsze informacje

  • Umowa przedwstępna sprzedaży samochodu ma zastosowanie, gdy strony z pewnych względów nie mogą od razu podpisać umowy kupna-sprzedaży pojazdu.
  • W przypadku transakcji kupna-sprzedaży umowa przedwstępna jest obustronnie zobowiązująca. Sprzedający zobowiązuje się przenieść prawo własności auta, a kupujący zapłacić za nie określoną kwotę.
  • Zadatek i zaliczka nie oznaczają tego samego. Zadatek pełni rolę rekompensaty, gdy nie dojdzie do zawarcia umowy kupna-sprzedaży. Zaliczka to kwota wpłacana na poczet ceny i zwracana, gdy umowa nie dojdzie do skutku.
  • Umowa przedwstępna kupna-sprzedaży samochodu powinna zostać zawarta w formie pisemnej. Możliwe jest też zawarcie umowy u notariusza.
  • Do momentu podpisania umowy kupna-sprzedaży za ubezpieczenie czy badanie techniczne pojazdu odpowiada jego właściciel.
Przejdź do sekcji:

Czym jest umowa przedwstępna kupna-sprzedaży pojazdu?

Umowa przedwstępna to umowa, w której jedna lub obie strony – Ty, nabywca albo Ty i nabywca – zobowiązują się do zawarcia ostatecznej umowy, na podstawie której dojdzie do przeniesienia własności rzeczy, czyli sprzedawca finalnie przestanie być właścicielem samochodu. Umowa przedwstępna ma zastosowanie, gdy strony z różnych powodów nie mogą od razu podpisać umowy kupna-sprzedaży.

W ramach przedwstępnej umowy kupna-sprzedaży pojazdu strony zobowiązują się do:

  • przeniesienia w przyszłości własności rzeczy (pojazdu) – w przypadku sprzedawcy,
  • zapłaty ustalonej kwoty za nabywany pojazd – gdy mowa o nabywcy.

Warto wiedzieć
Umowa przedwstępna najczęściej jest wspominana w kontekście zakupu nieruchomości, ale jej zastosowanie jest znacznie szersze. Taką umowę można zawrzeć również przed zakupem czy sprzedażą samochodu.

Czym umowa przedwstępna sprzedaży auta różni się od umowy sprzedaży auta?

Umowa przedwstępna – inaczej niż umowa sprzedaży – nie przenosi własności samochodu. Oznacza to, że strona wskazana jako kupujący po podpisaniu umowy przedwstępnej nie stanie się właścicielem pojazdu – auto wciąż będzie należeć do dotychczasowego właściciela. Zawarcie umowy przedwstępnej sprzedaży pojazdu stanowi jedynie potwierdzenie, że strony są rzeczywiście zainteresowane przeprowadzeniem transakcji we wskazanym w umowie terminie.

Kiedy zawiera się umowę przedwstępną sprzedaży samochodu?

Umowa przedwstępna kupna-sprzedaży samochodu najczęściej ma zastosowanie, gdy:

  • sprzedawca znalazł kupca na samochód, ale nie zdążył jeszcze usunąć drobnych usterek – np. auto jest w warsztacie,
  • sprzedawca musi zgromadzić niezbędne dokumenty, np. uzyskać zgodę współwłaściciela pojazdu na jego sprzedaż,
  • kupujący chce dokładnie zweryfikować stan techniczny i prawny pojazdu – zrobi to w perspektywie kilku tygodni,
  • kupujący potrzebuje czasu, aby zgromadzić środki finansowe lub uzyskać kredyt,
  • strony ustaliły niestandardowe warunki transakcji, np. sprzedający ma wprowadzić w pojeździe określone modyfikacje.

Dzięki umowie przedwstępnej sprzedaży pojazdu sprzedający zyskuje pewność, że potencjalny nabywca rzeczywiście jest zainteresowany zakupem auta, motocykla czy kampera i nie wycofa się z transakcji. Z kolei nabywca rezerwuje przedmiot i ma gwarancję, że w przyszłości podpisze umowę zakupu – może liczyć na to, że właściciel nie będzie kontynuował poszukiwań osób chętnych na zakup pojazdu.

Jaka powinna być forma umowy przedwstępnej sprzedaży auta?

Dla celów dowodowych umowa przedwstępna zawsze powinna przyjąć formę pisemną. Jako sprzedający lub kupujący możesz też zaproponować zawarcie tej umowy u notariusza. Umowa notarialna ma dodatkowe zalety:

  • jej strona może sądownie dochodzić zawarcia umowy kupna-sprzedaży pojazdu – gdyby potencjalny nabywca próbował się wycofać z transakcji, możesz dochodzić swoich praw na drodze sądowej,
  • lepiej chroni strony transakcji – nie ma też obaw o pominięcie w treści umowy istotnych elementów, gdyż o to zadba specjalista, czyli notariusz.

Niestety, notarialna umowa przedwstępna wiąże się z dodatkowymi kosztami – taksą notarialną, czyli wynagrodzeniem notariusza. To jeden z powodów, dla których umowa przedwstępna kupna-sprzedaży w formie notarialnej podpisywana jest głównie wówczas, gdy wartość przedmiotu transakcji jest wysoka.

Warto wiedzieć
Umowa przedwstępna w formie notarialnej ma zastosowanie najczęściej w przypadku nieruchomości lub przedmiotów o dużej wartości rynkowej. Forma ta jest rzadko wybierana, gdy przedmiotem transakcji jest używany pojazd.

Jakie informacje powinny znaleźć się w umowie przedwstępnej sprzedaży auta?

Umowa przedwstępna „powinna określać istotne postanowienia umowy przyrzeczonej”, czyli informacje, które znajdą się później w umowie kupna-sprzedaży. Należą do nich:

  • data i miejsce sporządzenia umowy,
  • dane osobowe i adresowe każdej ze stron – sprzedającego i kupującego (imię, nazwisko, numer PESEL, adres, dane kontaktowe, a jeżeli samochód nabywa lub sprzedaje firma, to odpowiednio: nazwa, numer REGON, numer NIP, adres firmy i dane kontaktowe jej przedstawiciela),
  • opis przedmiotu umowy – w tym przypadku samochodu (marka, model, rok produkcji, numer VIN, numer rejestracyjny),
  • kwota, jaką kupujący zapłaci za pojazd,
  • wysokość zadatku lub zaliczki,
  • oświadczenie sprzedającego, że jest właścicielem pojazdu, a pojazd nie jest np. zajęty przez komornika sądowego,
  • termin zawarcia umowy kupna-sprzedaży pojazdu,
  • kary za niewywiązanie się z umowy,
  • informacja o zastosowaniu przepisów kodeksu cywilnego.

Umowa powinna zostać podpisana przez każdą ze stron i sporządzona w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach.

Nie chcesz pominąć żadnej istotnej informacji w umowie sprzedaży samochodu? Skorzystaj z generatora umowy kupna-sprzedaży pojazdu Rankomat. Intuicyjny w obsłudze kreator przeprowadzi Cię przez proces tworzenia umowy – zajmie Ci to jedynie 5 minut.

Zadatek czy zaliczka – co powinna zawierać umowa przedwstępna?

Pojęcia zadatku i zaliczki – mimo że brzmią podobnie – różnią się w kwestii ewentualnego zwrotu środków.

Zadatek pełni funkcję rekompensaty po rezygnacji jednej ze stron z podpisania umowy kupna-sprzedaży pojazdu. Jeżeli z transakcji zrezygnuje:

  • sprzedający – kupujący ma prawo do kwoty dwukrotnie wyższej niż przekazał sprzedającemu tytułem zadatku,
  • kupujący – sprzedający ma prawo zachować otrzymany zadatek,
  • dowolna ze stron, gdy powodem będą przyczyny losowe – zadatek jest zwracany w całości.

Inaczej jest w przypadku zaliczki. Jak można przeczytać w Kodeksie cywilnym, zaliczka to „forma świadczenia pieniężnego na poczet ceny lub wynagrodzenia”. To powoduje, że zaliczka – bez względu na to, czy umowę przedwstępną zerwie sprzedawca, czy kupujący – jest zwracana osobie, która ją wpłaciła.

Zadatek i zaliczka – najważniejsze różnice

ZadatekZaliczka

Co się dzieje z zadatkiem/zaliczką, gdy dojdzie do zawarcia umowy kupna-sprzedaży?

Jest zaliczany na poczet ustalonej ceny

Jest zaliczana na poczet ustalonej ceny

Co się dzieje z zadatkiem/zaliczką, gdy jedna ze stron zerwie umowę przedwstępną?

  • Nie jest zwracany, gdy wycofa się kupujący

Jest w całości zwracana kupującemu

  • Jest zwracany w kwocie dwukrotnie wyższej, gdy zrezygnuje sprzedający

  • Jest zwracany, gdy do transakcji nie dochodzi z przyczyn losowych

O wysokości zadatku lub zaliczki decydują strony, które zawierają umowę przedwstępną. Chcesz zapewnić sobie możliwość wycofania się z transakcji? W tej sytuacji najlepiej będzie, gdy treść umowy będzie przewidywać zaliczkę. I przeciwnie – jeżeli chcesz zmotywować siebie lub drugą stronę do zawarcia umowy kupna-sprzedaży, zdecydowanie lepiej będzie, gdy w umowie przedwstępnej znajdzie się wzmianka o zadatku.

Przykład
Tomasz znalazł ofertę sprzedaży Audi A7 z 2017 r. w okazyjnej cenie. Niestety, z racji tego, że nie posiadał on oszczędności, uzależnił zakup pojazdu od otrzymania kredytu. Tymczasem sprzedający zaproponował mu podpisanie umowy przedwstępnej z zadatkiem w wysokości 5 000 zł. Tomasz błędnie założył, że zadatek to inna nazwa zaliczki. Gdy okazało się, że nie otrzymał kredytu, nie odzyskał też wpłaconej kwoty – sprzedający miał prawo ją zatrzymać.

Kto ma obowiązek utrzymywać auto po podpisaniu umowy przedwstępnej?

Umowa przedwstępna nie powoduje przeniesienia własności pojazdu. Oznacza to, że koszty związane z utrzymaniem samochodu wciąż spoczywają na jego dotychczasowym właścicielu. To właśnie on musi wykonać badanie techniczne czy kupić ubezpieczenie OC na kolejny okres. Gdy jednak w planach jest sprzedaż pojazdu, to warto wiedzieć, jak zminimalizować wydatki na obowiązkową polisę.

Naszym okiem
Aby ograniczyć wydatki na utrzymanie pojazdu przed jego sprzedażą, właściciel powinien kupić ubezpieczenie OC na raty. Jeżeli sprzedaż auta będzie mieć miejsce np. przed płatnością drugiej raty OC, to obowiązek jej zapłaty będzie spoczywać już na nabywcy. Sprzedający musi jedynie pamiętać, aby poinformować o przeprowadzonej transakcji zarówno ubezpieczyciela, jak i wydział komunikacji.
Stefania Stuglik, Specjalista ds. ubezpieczeń komunikacyjnych

Nabywca staje się właścicielem samochodu i odpowiada za jego ubezpieczenie oraz stan techniczny dopiero po podpisaniu docelowej umowy (czyli umowy kupna-sprzedaży). Wówczas też – zamiast płacić drugą ratę za ubezpieczenie OC wybrane przez poprzedniego właściciela – może wypowiedzieć przejętą umowę i wykupić nową polisę na swoje dane.

Sprzedaż samochodu

Planujesz sprzedaż samochodu? Z naszych poradników dowiesz się, jak przygotować samochód do sprzedaży, o czym pamiętać podczas samej transakcji oraz jakich formalności musisz dopełnić po zbyciu pojazdu.

📸 Przygotowanie do sprzedaży
📝 Podczas sprzedaży
💰 Po sprzedaży samochodu

FAQ – najczęściej zadawane pytania

  1. Czy umowa przedwstępna sprzedaży pojazdu jest obowiązkowa?

    Nie ma obowiązku sporządzania umowy przedwstępnej kupna-sprzedaży – to możliwość, a nie obowiązek. Jeżeli strony transakcji są zgodne co do warunków, na jakich ma ona zostać przeprowadzona i nie ma innych przeszkód (np. nabywca auta nie dysponuje całą potrzebną kwotą), to mogą od razu podpisać umowę sprzedaży.

  2. Czy umowa przedwstępna kupna-sprzedaży pojazdu się przedawnia?

    Kwestię przedawnienia umowy przedwstępnej reguluje kodeks cywilny. Do przedawnienia tej umowy dochodzi po upływie roku, licząc od dnia, w którym miała zostać zawarta umowa przyrzeczona (umowa kupna-sprzedaży pojazdu).

  3. Kto płaci za sporządzenie umowy przedwstępnej u notariusza?

    Przyjęło się, że za umowę przedwstępną u notariusza płaci nabywca. Nie ma jednak przeszkód, aby strony wypracowały w tym zakresie własne rozwiązanie, np. dzieląc się kosztami po połowie.

  4. Kiedy umowa przedwstępna sprzedaży auta będzie nieważna?

    Umowa przedwstępna sprzedaży samochodu będzie nieważna, gdy nie będzie zawierać informacji o przedmiocie transakcji (w tym przypadku pojeździe) i jego cenie. Również zawarcie umowy przedwstępnej w formie ustnej spowoduje, że jej wyegzekwowanie będzie kłopotliwe – nie będzie dowodów na jej istnienie.

  5. Jakie są konsekwencje odstąpienia od zawarcia umowy przedwstępnej?

    Konsekwencje zależą od postanowień umowy przedwstępnej. Z reguły mają one wymiar finansowy, jeżeli w umowie znalazł się zapis o zadatku, a nie zaliczce. Jeżeli z transakcji sprzedaży zrezygnuje sprzedający, to kupujący ma prawo do zadatku w podwójnej kwocie. Gdy rozmyśli się kupujący, zadatek przepada na rzecz sprzedającego.