Co zjeść w Chorwacji? Potrawy, których musisz spróbować!

Kuchnia chorwacka – co zjeść nad Adriatykiem?

Nad Adriatykiem najlepiej zacząć od prostych dań z lokalnych składników: ryby z grilla, kalmarów, ośmiornicy, czarnego risotta, sera z wyspy Pag i dalmatyńskiego pršutu.

W Chorwacji nie ma jednej kuchni dla całego kraju, dlatego w menu szybko zauważysz różnice między wybrzeżem, Istrią, Dalmacją i kontynentalną częścią kraju. Warto zamawiać to, co pasuje do regionu, w którym jesteś, bo właśnie wtedy chorwacka kuchnia wypada najlepiej.

1. Przystawki (Predjela)

Choć istnieją różne sposoby, aby rozpocząć posiłek w Chorwacji, w większości restauracji turystom na przystawkę proponowane są dwie pozycje: pršut i paški sir.

Pršut to rodzaj suszonej szynki wieprzowej, przypominającej szynkę parmeńską. Co ciekawe, suszona jest na powietrzu i słońcu. Paški sir to natomiast ser wytarzany wyłącznie na wyspie Pag. Charakteryzuje go słony smak i twardość.

2. Zupy (Juhe)

Jako że kuchnia Chorwacji to przede wszystkim ryby, chętnie wybieraną zupą jest riblja juha. Zawiera różne rodzaje świeżych ryb i owoców morza, a także warzywa. Całości dopełniają aromatyczne przyprawy – do wywaru dodaje się też natkę pietruszki. Tym, co jednak stanowi o jej unikatowym smaku, są sok z cytryny, oliwa z oliwek i wino, będące zwieńczeniem tej lokalnej potrawy.

Inną popularną zupą jest manestra. To chorwacki gulasz z warzywami wywodzący się z Istrii. Przygotowuje się go z kukurydzy, soczewicy lub bobu, z dodatkiem innych warzyw, np. kapusty, ziemniaków i marchewki. Dostępny jest też w wersji mięsnej.

3. Dania główne (Glavna Jela)

Spośród chorwackich dań głównych na szczególną uwagę zasługują trzy potrawy: peka, čevapčići oraz pašticada.

Peka to jednogarnkowy posiłek składający się z mięsa (np. jagnięciny, ale też kałamarnicy i innych owoców morza) oraz warzyw. Składniki polewa się oliwą, doprawia białym winem i przyprawami oraz gotuje długo pod przykrywką – nad rozżarzonymi węglami.

Čevapčići, czyli pochodna tureckiego kebabu to potrawa spotykana w niemal całej Chorwacji i innych krajach bałkańskich. Przyrządza się ją z mięsa mielonego lub siekanego. Mięso formuje się w niewielkie ruloniki i grilluje. To danie podawane jest z pitą, ziemniakami lub frytkami.

Pašticada to pozycja obowiązkowa dla miłośników wołowiny. To chorwacki gulasz oparty o to właśnie mięso – wołowinę marynuje się wiele godzin, moczy w sosie z czerwonego wina i warzyw z czosnkiem, a następnie mięso jest powoli gotowane. Całości dopełniają liczne przyprawy.

4. Ryby i owoce morza (riba i plodovi mora)

Chorwacka kuchnia to raj dla wielbicieli ryb i zup rybnych. Słynny brudet jest jedną z nich. To danie to nic innego jak wywar rybny, jedzony chętnie w Dalmacji i Istrii. Do jego przygotowania niezbędne są świeże ryby, owoce morza (np. małże, kalmary) i warzywa, z uwzględnieniem czerwonej cebuli. Całość doprawia się sosem pomidorowym.

Inne popularne danie z owocami morza to lignje na žaru. To grillowane kalmary marynowane w oliwie z oliwek, z sokiem z cytryny, czosnkiem i ziołami. Innym popularnym sposobem podawania kalmarów, jaki uznaje chorwacka kuchnia, jest smażenie ich na głębokim tłuszczu.

5. Desery (Deserti)

Kuchnia Chorwacji to również wyborne desery. Jednym z najpopularniejszych są kroštule. To ciasto popularne zarówno w Dalmacji, jak Istrii, które do złudzenia przypomina – w smaku i wyglądzie – polskie faworki. Przygotowuje się je z ciasta smażonego na oleju.

Godny uwagi jest też deser rodem z Dalmacji, czyli rožata. To pudding-krem, do którego przyrządzenia potrzebne są produkty takie jak mleko, jajka i cukier. Podaje się go z sosem karmelowym. Jego słodki, ale nie mdlący smak, zapada w pamięć na długo. Palce lizać!

6. Napoje (Pića)

Spośród lokalnych chorwackich napojów wyróżnia się rakija. To mocny alkohol – ok. 50%-60% – otrzymywany na skutek destylacji przefermentowanych owoców. W smaku przypomina bimber lub brandy. Popularny jest na całych Bałkanach i można go dostać w większości chorwackich restauracji.

Jak kuchnia Chorwacji, to oczywiście – wina! Białe wino i wino czerwone podkreślą smak niemal każdej z chorwackich potraw. Najpopularniejsze wina produkuje się z odmian winogron takich jak Grasevina, Malvazija, czy Plavac Mali.

7. Regionalne specjały

Na terenie Chorwacji dominuje głównie kuchnia dalmatyńska i istryjska.

Charakterystyczne elementy kuchni dalmatyńskiej to m.in. grillowane ryby i owoce morza, oliwa z oliwek, świeże warzywa, sery, baranina i dania jagnięciny. Kuchnia istryjska słynie natomiast m.in. z ryb, makaronu, trufli, szparagów, kiełbasek i licznych wyrobów mięsnych, dziczyzny oraz podobnie jak w rejonie Dalmacji – doskonałego wina, wykorzystywanego również przy przygotowaniu potraw.

Kuchnia dalmatyńska jest lżejsza i odrobinę mniej aromatyczna niż ta spotykana na terenach Istrii. Obie są równie pyszne!

8. Street food i jedzenie na wynos

Będąc w Chorwacji, turyści często zatrzymują się w hotelach. Mając do dyspozycji hotelowe restauracje, choć raz warto jednak spróbować chorwackiego streetfoodu.

Miłośnikom mięsa poleca się burek – to prosta potrawa z ciasta filo wypełniona mięsem, serem lub szpinakiem. Dzięki temu, że jest sycący, w trakcie bardziej leniwego dnia zastąpi danie główne.

Amatorzy słodyczy w chorwackiej kuchni ulicznej również znajdą coś dla siebie. Godne uwagi są zwłaszcza palačinke, czyli nic innego jak naleśniki. To przysmak na niemal całych Bałkanach, serwowany z różnymi dodatkami – w tym również na słodko.

9. Tradycyjne święta i potrawy sezonowe

Chorwacja ma również niejedno charakterystyczne danie świąteczne. W okresie Bożego Narodzenia Chorwaci poświęcają czas na przygotowanie potraw takich jak m.in. sarma – jest to kapusta z mięsem, ryżem i przyprawami w towarzystwie sosu pomidorowego. To odpowiednik polskich gołąbków. Inna popularna potrawa to bakalar – suszony dorsz.

Danie postne, które nadal można spotkać na wigilijnych stołach, to również słynne czarne risotto, czyli crni rižot. To ryż z owocami morza z dodatkiem atramentu kałamarnicy – stąd nietypowy kolor... i niezapomniany smak. Czarne risotto przez cały rok serwuje też wiele restauracji.

Na wielkanocnym stole Chorwatów można natomiast znaleźć – podobnie jak w Polsce – produkty z wielkanocnego koszyczka. Na wielkanocny obiad serwuje się głównie mięso – pieczeń jagnięcą oraz aromatyczną zupę na bulionie.

10. Restauracje i targi

Jakie są najlepsze restauracje w Chorwacji? Każdy, kto choć raz odwiedził ten malowniczy kraj, ma zapewne na to pytanie swoją odpowiedź, ale amatorzy gastronomii na najwyższym poziomie powinni odwiedzić miejsca wyróżnione gwiazdką Michelin.

To m.in. Monte w mieście Rovinju, Pelegrini w Szybeniku oraz restauracja 360 w Dubrowniku. Obecnie kuchnia Chorwacji może poszczycić się kilkunastoma restauracjami z tym prestiżowym wyróżnieniem.

Turyści, którzy chcą spróbować jedzenia nie tylko smacznego, ale też prawdziwie lokalnego, powinni natomiast wybrać się na targ. Sprzedawcy handlują tam warzywami, serami, mięsem i częstują zainteresowanych czerwonym winem.

Takie miejsca znajdują się w niemal każdym turystycznym mieście i stanowią ciekawą atrakcję. Słynny jest m.in. Zagrzebski Dolac.

Co zjeść w Chorwacji? Lista potraw według regionów

To, co warto zjeść w Chorwacji, zależy od miejsca, w którym spędzasz urlop. Nad Adriatykiem szukaj ryb, kalmarów, ośmiornicy i dań z oliwą. W Istrii zamów makarony z truflami, lokalną oliwę i wino, a w głębi kraju postaw na mięsa, zupy, gulasze i potrawy bardziej sycące.

Chorwacja jest kulinarnie podzielona bardziej niż widać to z perspektywy wakacyjnego menu przy plaży. Dalmacja je inaczej niż Istria, wyspy mają swoje produkty, a Zagrzeb i północ kraju są bliżej kuchni środkowoeuropejskiej niż śródziemnomorskiej. Dlatego zamiast szukać jednej „narodowej potrawy”, lepiej dopasować zamówienie do regionu.

Najbezpieczniej wybierać potrawy, które pasują do miejsca. W Splicie, Zadarze czy Dubrowniku naturalnym wyborem będą ryby, kalmary i risotto z owocami morza. W Rovinj albo Motovunie lepiej szukać makaronu z truflami niż przypadkowej „mieszanki grillowej”. W Zagrzebiu możesz spokojnie odpuścić rybę z morskiego menu i zamówić štrukli albo coś bardziej domowego.

Ten szczegół łatwo pominąć, bo w turystycznych miejscach karty wyglądają podobnie. Pizza, burgery, makarony, steki i owoce morza często występują obok siebie, niezależnie od regionu. Krótsze menu, sezonowe dodatki i nazwy lokalnych produktów zwykle są lepszym znakiem niż kilkustronicowa karta ze zdjęciami każdej potrawy.

Jak czytać menu w chorwackiej restauracji?

W chorwackim menu najpierw zwróć uwagę nie na zdjęcia potraw, ale na nazwy dań, sposób podania i ceny przy rybach. Jeśli widzisz pozycję riba na žaru, sprawdź, czy cena jest za porcję, czy za 100 g. Przy owocach morza przydadzą Ci się też słowa lignje, hobotnica, školjke i crni rižot.

W miejscowościach turystycznych karty dań często są po angielsku, niemiecku i włosku, ale kilka chorwackich nazw warto znać. Dzięki temu łatwiej zamówisz lokalne jedzenie, a nie przypadkowe danie przygotowane głównie pod turystów.

Najwięcej uwagi poświęć rybom. W Chorwacji mogą być świetne, ale cena bywa liczona według wagi, a nie za gotową porcję. Jeśli w karcie widzisz np. 70 euro/kg, kelner powinien pokazać rybę albo podać orientacyjną wagę przed przygotowaniem. To drobiazg, ale pozwala uniknąć rachunku, który psuje wieczór.

Przy owocach morza możesz zapytać, czy są świeże, czy mrożone. Nie zawsze mrożone oznacza złe, szczególnie poza szczytem sezonu albo w miejscach oddalonych od portu. Problem zaczyna się wtedy, gdy restauracja udaje lokalną tawernę, a karta ma kilkadziesiąt pozycji z kuchni całego świata.

Dobrym znakiem jest krótsze menu, lokalne nazwy potraw, sezonowe dodatki i goście, którzy nie wyglądają wyłącznie jak turyści z głównej promenady. Jeśli lokal ma osobną kartę z daniami dnia, zapytaj o nią. W Chorwacji właśnie tam często trafisz na rybę, zupę, makaron albo mięso, których nie ma w standardowym menu.

Czego unikać w chorwackich restauracjach?

W Chorwacji możesz zjeść bardzo dobrze, ale w turystycznych miejscach łatwo przepłacić za przeciętne danie. Najwięcej uwagi poświęć cenom ryb, długości menu i dodatkom podawanym na start.

• Nie zamawiaj ryby bez sprawdzenia ceny.
  W wielu restauracjach cena ryby jest podana za 100 g albo za 1 kg, a nie za porcję. Przed zamówieniem zapytaj o wagę i końcową kwotę.
• Uważaj na bardzo długie menu.
  Jeśli jedna restauracja ma pizzę, sushi, burgery, steki, owoce morza i dania tradycyjne, trudno oczekiwać, że wszystko będzie świeże. Krótsza karta zwykle jest lepszym znakiem.
• Nie sugeruj się samymi zdjęciami potraw.
  Menu z dużą liczbą zdjęć często jest przygotowane pod turystów. Lepiej sprawdzić dania dnia, lokalne nazwy potraw i opinie gości.
• Zachowaj ostrożność przy naganiaczach.
  Jeśli ktoś bardzo mocno namawia Cię do wejścia, obiecuje „najlepszą rybę w mieście” i od razu pokazuje menu po polsku, przejdź kawałek dalej i porównaj ceny.
• Sprawdź, czy dodatki są płatne.
  Pieczywo, oliwki, sosy albo małe przystawki podane przed posiłkiem nie zawsze są darmowe. Zapytaj, czy są w cenie, zanim je zjesz.
• Nie zakładaj, że lokal przy promenadzie będzie najlepszy.
  Widok na morze często podnosi cenę bardziej niż jakość jedzenia. Czasem wystarczy odejść dwie uliczki od głównego deptaka, żeby zjeść spokojniej i taniej.

Naszym okiem

Chorwacja kojarzy się z bezproblemowym kierunkiem na wakacje, zwłaszcza jeśli jedziesz własnym autem i zostajesz w Europie. Jednakże nawet taki wyjazd warto zabezpieczyć polisą turystyczną. Wystarczy zatrucie po kolacji, uraz podczas zejścia do kamienistej zatoki, oparzenie słoneczne u dziecka albo nagła wizyta u lekarza, żeby urlop przestał być tylko kulinarną przyjemnością. EKUZ w Chorwacji pomoże w publicznej placówce, ale nie pokryje wszystkiego, np. transportu medycznego do Polski, części usług prywatnych czy assistance. Dlatego przed wyjazdem sprawdź polisę z kosztami leczenia, NNW, OC w życiu prywatnym i ochroną bagażu.

Magdalena Kajzer, Specjalista ds. ubezpieczeń turystycznych

Tygodniowe wakacje w Chorwacji dla 2 osób

Ubezpieczyciel	Zakres ubezpieczenia	Cena
	Koszty leczenia 30 000 zł Ratownictwo 30 000 eur Bagaż 300 eur Dodatkowo: NNW: 3 000 złzdarzenia pod wpływem alkoholuCOVID-19	59,00 zł 2 os. / 7 dni	59,00 zł 2 os. / 7 dni Porównaj ceny
	Koszty leczenia 80 000 eur Ratownictwo 80 000 eur Bagaż 500 eur Dodatkowo: NNW: 5 000 eurOC: 100 000 eurzdarzenia pod wpływem alkoholu COVID-19	73,22 zł 2 os. / 7 dni	73,22 zł 2 os. / 7 dni Porównaj ceny
	Koszty leczenia 200 000 eur Ratownictwo 7 000 eur Bagaż 2 000 zł Dodatkowo: NNW: 40 000 złOC: 100 000 eurzdarzenia pod wpływem alkoholuCOVID-19	89,60 zł 2 os. / 7 dni	89,60 zł 2 os. / 7 dni Porównaj ceny
	Koszty leczenia 500 000 zł Ratownictwo 500 000 zł Bagaż 3 000 zł Dodatkowo: NNW: 50 000 złOC: 500 000 złzdarzenia pod wpływem alkoholuCOVID-19rehabilitacja po powrocie do Polski: (+56,00 zł)	121,80 zł 2 os. / 7 dni	121,80 zł 2 os. / 7 dni Porównaj ceny

Sprawdź ubezpieczenie turystyczne do Chorwacji i dopasuj ochronę do swojego wyjazdu. Porównaj w naszym kalkulatorze zakres, sumy kosztów leczenia i dodatki, które mogą przydać się podczas wakacji nad Adriatykiem.