Na stoku obowiązuje kilka prostych zasad: kontroluj prędkość, zachowuj bezpieczny odstęp, ustępuj osobom jadącym niżej i nie zatrzymuj się w miejscach o ograniczonej widoczności. To podstawy kodeksu FIS, które pomagają uniknąć kolizji i niebezpiecznych sytuacji. Sprawdź, jak prawidłowo poruszać się po trasie, kto ma pierwszeństwo, jak bezpiecznie wyprzedzać i jakie ubezpieczenie przydaje się podczas wyjazdu na narty.
Najważniejsze informacje
Stok narciarski to wspólna przestrzeń wielu osób, dlatego obowiązuje na nim Dekalog FIS – narciarski kodeks drogowy określający zasady bezpiecznego poruszania się.
Twoim podstawowym obowiązkiem na stoku jest jazda w taki sposób, by nie zagrażać sobie ani innym, z dostosowaniem prędkości, trasy oraz manewrów (np. wyprzedzania) do własnych umiejętności i warunków.
Włączając się do ruchu na stoku, zatrzymując się, podchodząc lub schodząc pieszo, zawsze musisz kontrolować sytuację na trasie, unikać miejsc o słabej widoczności i jak najszybciej usuwać się z toru jazdy innych.
Znaki narciarskie oraz polecenia ratowników traktuje się tak jak znaki drogowe i kontrole policji – masz obowiązek ich przestrzegać, a w razie wypadku udzielić pomocy i podać swoje dane.
Dobrze dobrane ubezpieczenie narciarskie, kask, sprawny sprzęt, mała apteczka i zdrowy rozsądek są kluczowe, by w razie upadku, kontuzji lub akcji ratunkowej nie zostać samemu z kosztami i konsekwencjami.
- Czym jest kodeks FIS, czyli Dekalog Narciarza?
- Zasada 1 FIS - nie jesteś sam na stoku, szanuj innych i pomóż w razie wypadku
- Zasada 2 FIS - nie szarżuj, dostosuj prędkość, trasę i wyprzedzanie do warunków
- Zasada 3 FIS- włączanie się do ruchu, zatrzymywanie oraz chodzenie po stoku
- Zasada 4 FIS: przestrzegaj znaków i współpracuj z ratownikami
- Dodatkowa zasada: ubezpieczaj się na narty
- Znaki narciarskie w Polsce – co musisz wiedzieć?
- Jak jeszcze zadbać o bezpieczeństwo na stoku?
Czym jest kodeks FIS, czyli Dekalog Narciarza?
Dekalog Narciarza to popularna nazwa kodeksu opracowanego przez Międzynarodową Federację Narciarską i Snowboardową (FIS). To zbiór uniwersalnych zasad, które obowiązują na każdym stoku świata. Znajdują się w nim reguły, których powinni przestrzegać narciarze i snowboardziści.
Dotyczą następujących kwestii:
- Wzgląd na inne osoby
- Sposób jazdy na nartach i snowboardzie oraz panowanie nad prędkością
- Wybór kierunku jazdy
- Wyprzedzanie
- Ruszanie z miejsca i poruszanie się w górę stoku
- Zatrzymanie na trasie
- Podchodzenie i schodzenie na nogach
- Przestrzeganie znaków narciarskich
- Wypadki
- Obowiązek ujawnienia tożsamości
Na ich podstawie opracowaliśmy nasz poradnik. Zobacz, na co szczególnie powinieneś zwracać uwagę podczas przebywania na stoku.
Zasada 1 FIS - nie jesteś sam na stoku, szanuj innych i pomóż w razie wypadku
To najważniejsza zasada obowiązująca na stoku. Nie jesteś jedynym narciarzem, obok ciebie szusują wszyscy – od żółtodziobów, przed dzieciaki z mniejszą wyobraźnią aż po ekspertów. Nieważne na jakim poziomie jeździsz – musisz myśleć i patrzeć. Nie możesz zagrażać innym ani sobie.
To samo odnosi się do wypadków – jeśli zauważysz poszkodowanego narciarza masz obowiązek udzielić mu pomocy: najpierw ocenić jego stan, później zawiadomić odpowiednie służby ratownicze, oznakować miejsce wypadku i przystąpić do udzielania pomocy.
Zasada 2 FIS - nie szarżuj, dostosuj prędkość, trasę i wyprzedzanie do warunków
Prędkość jazdy musisz dostosować do swoich umiejętności, jak i do warunków panujących na stoku. Trzeba także pamiętać o zachowaniu odpowiedniego dystansu do innych narciarzy. To nie wszystko – wybierając trasę, dopasuj ją pod kątem swoich umiejętności.
Na stoku obowiązuje zasada: pierwszeństwo przysługuje temu kto znajduję się „przed lub niżej". Podobnie z wyprzedzaniem – manewr ten można wykonywać z prawej lub lewej strony – ale zawsze przy zachowaniu odpowiedniej odległości, żeby nikogo nie uszkodzić.
Zasada 3 FIS- włączanie się do ruchu, zatrzymywanie oraz chodzenie po stoku
Jak należy włączać się do ruchu na stoku? To proste, wystarczy że spojrzysz w górę i dół oraz ocenisz, czy wjeżdżając na stok nie stworzysz zagrożenia. A co z zatrzymywaniem? Musisz wiedzieć, że nieuzasadnione postoje na stoku są niewskazane, zwłaszcza w wąskich lub słabo widocznych miejscach trasy zjazdowej. Jeśli trasy są szerokie można zatrzymać się na skraju.
Po upadku powinieneś jak najszybciej zejść z toru jazdy. Jeśli musisz schodzić lub podchodzić stokiem, rób to tylko na brzegach trasy zjazdowej. Idąc środkiem trasy ryzykujesz, że zostaniesz rozjechany.
Zasada 4 FIS: przestrzegaj znaków i współpracuj z ratownikami
Jak na drodze, tak i na stoku spotkasz się ze znakami: nakazującymi, zakazującymi, informacyjnymi oraz ostrzegawczymi (zapoznaj się z listą znaków oraz komentarzami do nich), dzięki którym można uniknąć niebezpieczeństwa podczas zjazdów.
TOPR, GOPR lub policja bądź też odpowiedniki tych instytucji za granicą przeprowadzają na stokach kontrole (np. stanu trzeźwości) i pojawiają się w razie wypadku. Masz obowiązek poddać się kontroli oraz podać swoje dane – jeśli byłeś świadkiem wypadku lub uczestnikiem zdarzenia.
Dodatkowa zasada: ubezpieczaj się na narty
To zasada dodana przeze nas. Uważamy, że jest tak samo ważna jak pozostałe. Przecież narciarstwo to sport podwyższonego ryzyka. Nietrudno o kontuzję czy nieszczęśliwe wypadki. I nie ma znaczenia czy szusujesz w Polsce czy za granicą – zawsze taką ochronę na wszelki wypadek trzeba mieć.
Co gwarantuje polisa narciarska?
- Koszty leczenia - pokryją pobyt w szpitalu, zakup leków, środków opatrunkowych, zabiegi operacje, a także powrót do kraju,
- koszty ratownictwa - zapewniają sfinansowanie akcji ratowniczych i poszukiwawczych na stoku,
- NNW- gwarantuje odszkodowanie w razie nieszczęśliwego wypadku,
- OC w życiu prywatnym - opłaci odszkodowanie w razie spowodowania wypadku innej osobie lub zniszczenia jej mienia,
- Assistance- to wsparcie informacyjne, finansowe lub prawne.
- ochrona sprzętu sportowego oraz bagażu - zapewni odszkodowanie w razie kradzieży, zgubienia lub zniszczenia.
Najtańsze ubezpieczenia narciarskie można znaleźć w naszym kalkulatorze – sprawdzisz tam i porównasz ponad 20 polis. Mało tego, możesz zakupić najbardziej optymalne ubezpieczenie online. Poniżej prezentujemy przykładowe oferty polisy na narty do Włoch:
| Ubezpieczyciel | Zakres ubezpieczenia | Cena | ||
|---|---|---|---|---|
Koszty leczenia 500 000 zł Ratownictwo 500 000 zł Bagaż 3 000 zł Dodatkowo: NNW: 50 000 złOC: 500 000 złOC sportowe: 500 000 złsporty objęte polisą: 114 zdarzenia pod wpływem alkoholusprzęt sportowyCOVID-19rehabilitacja po powrocie do Polski: (+28,00 zł) | 85,05 zł 1 os. / 7 dni | |||
Koszty leczenia 750 000 eur Ratownictwo 750 000 eur Bagaż 3 000 eur Dodatkowo: NNW: 50 000 eurOC: 500 000 eurOC sportowe: 500 000 eurosporty objęte polisą: 52sprzęt sportowyzdarzenia pod wpływem alkoholuCOVID-19 | 95,04 zł 1 os. / 7 dni | |||
Koszty leczenia 100 000 eur Ratownictwo 10 000 eur Bagaż 3 000 zł Dodatkowo: NNW: 60 000 złOC: 300 000 eurOC sportowe: 150 000 eurosporty objęte polisą: 7 zdarzenia pod wpływem alkoholusprzęt sportowyCOVID-19 | 119,05 zł 1 os. / 7 dni | |||
Koszty leczenia 800 000 zł Ratownictwo 800 000 zł Bagaż 3 000 zł Dodatkowo: NNW: 50 000 złOC: 300 000 złOC sportowe: 300 000 złsporty objęte polisą: 3 zdarzenia pod wpływem alkoholusprzęt sportowyCOVID-19 | 177,00 zł 1 os. / 7 dni | |||
Znaki narciarskie w Polsce – co musisz wiedzieć?
Podobnie jak na drogach również i na stokach narciarskich możesz spotkać się ze znakami. Te, które obowiązują narciarzy w Polsce zostały określone w Załączniku nr 2 do Rozporządzenia Rady Ministrów z 6 maja 1997 r. w sprawie określenia warunków bezpieczeństwa osób przebywających w górach, pływających, kąpiących się i uprawiających sporty wodne (Dz.U. z 1997 r. nr 57, poz. 358) i dzielą się na trzy grupy:
- znaki informacyjne,
- znaki ostrzegawcze,
- znaki zakazu,
- znaki nakazu.
Oprócz tego narciarzy obowiązują znaki określone w specjalnej instrukcji wydanej przez Zarząd Główny PTTK. Znajdują się tam znaki informujące o:
- odcinku szlaku jednokierunkowego (nartostrady) o ruchu dwukierunkowym,
- zakręcie w prawo lub lewo,
- nierównościach terenu,
- rozwidleniach szlaku,
- trudniejszych odcinkach tras szlaku, które wymagają zmniejszenia prędkości,
- przeszkodach na szlaku,
- obowiązku zatrzymania się.
Jak jeszcze zadbać o bezpieczeństwo na stoku?
Poza przestrzeganiem zasad wynikających z Dekalogu FIS oraz znaków na trasie, warto pamiętać o kilku uniwersalnych regułach, które zwiększą Twoje bezpieczeństwo.
Przede wszystkim zadbaj o odpowiedni kask – to podstawowy element ochrony, który może uratować życie w przypadku upadku lub kolizji. Upewnij się też, że Twój sprzęt narciarski lub snowboardowy jest sprawny i dostosowany do Twojego poziomu umiejętności.
W Twoim plecaku powinien znaleźć się telefon z naładowaną baterią – a najlepiej dodatkowy powerbank, szczególnie jeśli planujesz spędzić na stoku cały dzień. Warto również zaopatrzyć się w niewielką apteczkę z podstawowym wyposażeniem, w tym bandażami, opaskami elastycznymi i folią NRC, które mogą być nieocenione w razie urazów czy wychłodzenia.
Pamiętaj, by na stok wychodzić wypoczętym i w dobrej formie fizycznej. Jazda na nartach wymaga koncentracji i refleksu, dlatego unikaj alkoholu i innych używek przed rozpoczęciem szusowania – nawet mała ilość może obniżyć Twoją zdolność reakcji i ocenę sytuacji.
Zawsze dostosowuj tempo jazdy oraz wybór tras do swoich umiejętności i warunków pogodowych. Przestrzegaj wskazówek służb ratunkowych oraz komunikatów na stoku – to one dbają o Twoje bezpieczeństwo.
Stosując się do tych zasad, nie tylko zmniejszasz ryzyko wypadków, ale także sprawiasz, że pobyt na stoku staje się czystą przyjemnością i okazją do czerpania radości z zimowego szaleństwa!
Najczęściej zadawane pytania
Czy dorosły narciarz musi mieć kask w Polsce?
Obecnie obowiązek jazdy w kasku na zorganizowanym terenie narciarskim dotyczy osób, które nie ukończyły 16 lat. Dla dorosłych kask nie jest obowiązkowy ustawowo, choć ze względów bezpieczeństwa zdecydowanie warto go używać. W Sejmie trwają prace nad projektem przewidującym rozszerzenie tego obowiązku na wszystkich narciarzy i snowboardzistów.
Czy w Polsce można jeździć na nartach po alkoholu?
Nie. Na zorganizowanym terenie narciarskim zabroniona jest jazda na nartach lub snowboardzie w stanie nietrzeźwości albo pod wpływem środków odurzających. Za złamanie tego zakazu grozi grzywna, a zarządzający stokiem może odmówić wstępu lub nakazać opuszczenie terenu.
Czy regulamin konkretnego stoku może wprowadzać dodatkowe zasady?
Tak. Przed rozpoczęciem jazdy powinieneś zapoznać się z zasadami obowiązującymi na danym terenie narciarskim i ich przestrzegać. Dotyczy to m.in. organizacji ruchu, zamkniętych odcinków tras czy zasad korzystania z wyciągów.
Gdzie sprawdzić, czy trasa narciarska jest otwarta?
Informacji szukaj na stronie lub tablicach informacyjnych konkretnego ośrodka. Zarządzający terenem powinien podawać m.in. informacje o zamkniętych trasach, warunkach śniegowych, widoczności, temperaturze i sposobach wezwania pomocy.
Czy kodeks FIS i polskie przepisy to to samo?
Nie. Kodeks FIS jest zbiorem międzynarodowych zasad bezpiecznego zachowania na stoku, natomiast w Polsce obowiązują dodatkowo przepisy ustawy dotyczącej bezpieczeństwa na zorganizowanych terenach narciarskich. Określają one m.in. obowiązek używania sprawnego sprzętu, zasady dotyczące kasków i zakaz jazdy w stanie nietrzeźwości.
