Wypadek przy pracy może przytrafić się każdemu, bez względu na miejsce zatrudnienia. Z raportu GUS wynika, że w pierwszym kwartale 2021 roku wypadkom w miejscu pracy uległo 10 891 Polaków, a najczęstszą przyczyną zdarzenia było nieprawidłowe zachowanie pracownika (60%). Sprawdzamy, kto wypłaca odszkodowanie w takiej sytuacji, jak wysokie świadczenie można uzyskać oraz jakie korzyści daje wykupienie polisy na życie.

Do wypadku przy pracy może dojść podczas przemieszczania się, przenoszenia przedmiotów czy złego użytkowania sprzętu. Konsekwencje mogą być niewielkie, ale zdarzają się również tragiczne. Bez względu na to, gdzie pracujemy - jesteśmy narażeni na ryzyko wypadku, które może prowadzić do poważnego uszczerbku na zdrowiu. Z tego powodu warto zastanowić się nad zakupem ochrony, która zapewni nam wsparcie finansowe, gdy dojdzie do wypadku. 

Czym jest wypadek przy pracy?

Dokładną definicję wypadku przy pracy można znaleźć w treści Ustawy z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Mówi ona, że wypadek to zdarzenie nagłe, skutkujące urazem lub śmiercią, które nastąpiło w związku z wykonywaną pracą, w wyniku zewnętrznej przyczyny. Do wypadku przy pracy dochodzi w biurze, w trakcie podroży służbowej lub w drodze do pracy. Jego skutkiem może być uraz lub śmierć. Definicja obejmuje zarówno sytuacje, w których pracownik wykonał zwykłe czynności, jak i kiedy do zdarzenia doszło podczas wypełniania poleceń przełożonego. 

PAMIĘTAJ!
Wypadek w pracy to zdarzenie, które miało charakter nagły, wywołany przyczyną zewnętrzną. Konsekwencją takiego zdarzenie jest uraz, trwałe kalectwo lub śmierć.

W jaki sposób zawód wpływa na koszt ubezpieczenia?

Istnieją zawody bardziej i mniej narażone na wypadki, jednak warto podkreślić, że nie ma grupy zawodowej, całkowicie pozbawionej ryzyka wypadku. Niebezpieczne może być zarówno upadek z rusztowania, jak i upadek z biurowych schodów. Każda profesja ma jednak inną specyfikę i innego wypadku doznać może taksówkarz, innego kucharz, lekarz, nauczyciel, a innego operator wózka widłowego.

Kupując dla siebie ubezpieczenie na życie warto pamiętać o ryzyku ubezpieczeniowym. Wyższe ryzyko to wyższa składka, ponieważ towarzystwa biorą pod uwagę m.in. zakres ochrony, wysokość odszkodowania, ale również wiek, hobby i wykonywany zawód. Dlatego osoba zatrudniona w przemyśle wydobywczym może zapłacić za taką samą polisę nieco więcej, niż pracownik administracyjny.

Podpierając się statystykami, niektóre branże można zakwalifikować jako mniej lub bardziej niebezpieczne. W pierwszej połowie 2021 roku najbardziej narażeni na wypadek byli górnicy (6,41 wypadków na 1000 pracujących), następnie zatrudnieni w dostawie wody oraz gospodarowaniu ściekami i odpadami (4,98 wypadków na 1000 pracujących) oraz w przetwórstwie przemysłowym (3,17 na 1000 pracowników). 

Wypadków śmiertelnych w przeliczeniu na 1000 osób pracujących najwięcej jest w przetwórstwie przemysłowym (20), w budownictwie (19), w transporcie i gospodarce magazynowej (15) oraz w sektorze związanym z handlem oraz naprawą pojazdów (10).

Kiedy dochodzi do wypadku przy pracy?

Wypadki w pracy mogą dotyczyć różnych sytuacji – upadku, uderzenia, zranienia się narzędziem, obsługą maszyn itd. Wiążą się one zazwyczaj z poruszaniem się (złamania i zwichnięcia), przenoszeniem rzeczy (urazy i uszkodzenie ciała) czy użyciem narzędzi (zranienie). 

Najczęściej do wypadków dochodzi w wyniku poruszania się – dotyczą one zarówno upadków ze schodów, jak i potknięcia się czy przewrócenia. Stanowią one aż 40,3% wszystkich wypadków. Kolejnym najczęstszym powodem jest niewłaściwe użytkowanie przedmiotów (16,7% wypadków). Spore zagrożenie wynika również z transportu rzeczy, czyli przenoszenia oraz dźwigania przedmiotów w nieodpowiedni sposób (14,4%).

Używanie narzędzi ręcznych to 11,6% wypadków przy pracy, nieco mniej (8,8%) stanowi obsługa maszyn, a 5,7% kierowanie i jazda środkami transportu. Tylko w wyniku obecności zatrudnionych w miejscu pracy 2,5% z nich odnosi obrażenia.

Jak należy zgłosić wypadek przy pracy?

Aby otrzymać odszkodowanie z tytułu wystąpienia wypadku przy pracy, należy zgłosić wystąpienie zdarzenia. Każdy pracownik ma obowiązek powiadomić o wypadku pracodawcę, odpowiednie zawiadomienie należy przesłać także do Państwowej Inspekcji Pracy. Zgłoszenia wypadku przy pracy dokonuje się najczęściej drogą telefoniczną.

Niektóre wypadki przy pracy mogą wymagać zgłoszenia u prokuratora. Należą do nich:

  • ciężki wypadek przy pracy – to wypadek, w wyniku którego nastąpiło ciężkie uszkodzenie ciała, np. utrata wzroku, słuchu lub mowy, a także inne uszkodzenie ciała naruszające podstawowe funkcje organizmu. Konsekwencje ciężkiego wypadku to także: wystąpienie choroby nieuleczalnej lub zagrażającej życiu, trwała choroba psychiczna, niezdolność do pracy w zawodzie oraz trwałe zniekształcenie ciała,
  • śmiertelny wypadek przy pracy – zdarzenie, w wyniku którego nastąpiła śmierć osoby poszkodowanej (na miejscu wypadku lub do sześciu miesięcy od momentu wystąpienia zdarzenia).

Do obowiązków pracodawcy względem pracownika należy:

  • przeprowadzenie postępowania powypadkowego lub zlecenie tego w ZUS/KRUS,
  • zabezpieczenie miejsca zdarzenia,
  • zapewnienie poszkodowanemu niezbędnej pomocy,
  • zawiadomienie o wypadku właściwego inspektora pracy i innych organów.

Kto płaci odszkodowanie za wypadek przy pracy?

Odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy wypłaca ZUS. Wysokość świadczenia jest obliczana na podstawie przeciętnego wynagrodzenia. Jeżeli poszkodowany miał wykupione dodatkowo ubezpieczenie na życie albo posiadał ubezpieczenie prywatne grupowe, jest mu także wypłacane odszkodowanie z towarzystwa ubezpieczeniowego, z którym podpisał umowę. Wiele osób decyduje się na taką opcję.

Jakie części ciała są narażone na uraz w wypadku przy pracy?

W statystykach GUS można znaleźć informacje także o tym, jakie części ciała najczęściej ulegają wypadkowi. Największe ryzyko dotyczy kończyn, w szczególności rąk (42,3% zgłoszonych wypadków), lecz nogi również narażone są w dużym stopniu (36,1% wszystkich zgłoszeń). W dalszej kolejności najczęściej zdarzają się urazy: głowy (10%), tułowia i organów wewnętrznych (4,1%), grzbietu z kręgosłupem (3,2%) oraz całego ciała i różnych jego części (2,8%). Najrzadziej wypadkom ulega szyja wraz z kręgosłupem szyjnym (1,5%).

Wypadek przy pracy – części ciała, które są najbardziej narażone na uraz

Część ciała

Częstotliwość występowania urazów (%)

kończyny górne

43

kończyny dolne

36,5

głowa

9,7

tułów, organy wewnętrzne

3,7

grzbiet i kręgosłup

3,1

całe ciało i różne jego części

2,8

szyja z odcinkiem szyjnym kręgosłupa

1,5

Tabela 1. Opracowanie własne na podstawie raportu GUS z 10.06.2021 r. 

Jak uzyskać odszkodowanie za wypadek przy pracy?

Aby uzyskać jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku w pracy, konieczne jest zgłoszenie roszczenia z tytułu skutków wypadku w ZUS (w przypadku rolników – w KRUS) oraz u płatnika składek. We wniosku sporządzonym przez pracodawcę należy podać okoliczności zdarzenia oraz dołączyć zaświadczenie od lekarza i dane osobowe świadków zdarzenia. Następnie należy w ciągu 14 dni od wypadku sporządzić protokół dotyczący wydarzenia. Wspomniane dokumenty są niezbędne, aby poszkodowany uzyskał zasiłek chorobowy, świadczenia rehabilitacyjne, zasiłek wyrównawczy bądź rentę, a także różne dodatki – np. pielęgnacyjny lub do renty rodzinnej. W razie jakichkolwiek wątpliwości warto zapytać pracownika ZUS o sposób wypełnienia wniosku wraz z protokołem powypadkowym.

Po złożeniu dokumentacji w ZUS należy oczekiwać na decyzję instytucji, nie każde zdarzenie będzie bowiem kwalifikowane jako wypadek przy pracy uprawniający do odebrania odszkodowania. Jego kwota jest ustalana przez ZUS na podstawie oszacowanego w procentach uszczerbku na zdrowiu. Poszkodowany ma zawsze prawo do odwołania się od decyzji, jednak znacznie wydłuża to proces otrzymania odszkodowania.

Gdy doszło do wypadku przy pracy, dużą rolę odgrywa czas. Im szybciej zostanie rozpoczęte leczenie, rehabilitacja itp., tym większe szanse na to, że poszkodowany odzyska formę sprzed wypadku i będzie mógł powrócić do pracy. Ze względu na mnogość formalności w ZUS, liczne niezgodności w wyliczeniach, a także rozległe w czasie procedury, wiele osób sięga dodatkowo po polisę na życie. Ubezpieczenie zapewniające ochronę w sytuacji, gdy doszło do wypadku przy pracy, gwarantuje szybką wypłatę odszkodowania przy minimum formalności. Ile wynosi przykładowa kwota odszkodowania? W przypadku ubezpieczenia grupowego oferowanego przez towarzystwo Ergo Hestia są to sumy w przedziale od 75 000 do nawet 195 000 złotych (w zależności od wybranego wariantu polisy).

Ile kosztuje ubezpieczenie od wypadków przy pracy?

Każda profesja ma inną specyfikę i wiąże się z różnym ryzykiem zawodowym. Z tego powodu towarzystwa ubezpieczeniowe ustalają indywidualnie ceny polis opiewających na wypadki przy pracy. Im wyższe jest potencjalne ryzyko, tym większa składka miesięczna, dlatego osoba zatrudniona w kopalni lub w opiece zdrowotnej może zapłacić za tę samą polisę więcej niż informatyk czy też marketingowiec. Inne czynniki, które mają wpływ na ostateczną cenę ubezpieczenia od wypadku przy pracy to wiek zainteresowanego oraz jego stan zdrowia.

Ubezpieczenie od wypadku przy pracy – cena polisy na przykładzie grupowego ubezpieczenia na życie Ergo Hestia

Wariant

Wysokość składki miesięcznej

Podstawowy

30 zł

Podstawowy+

65 zł

Rozszerzony

85 zł

Rozszerzony+

100 zł

Tabela 2. Opracowanie własne na podstawie oferty Ergo Hestia z dnia 27.04.2021 r.

Innym rozwiązaniem może być również otwarte ubezpieczeniowe grupowe, które oferuje towarzystwo Signal Iduna. Oprócz ochrony od wypadku przy pracy, ubezpieczony może również liczyć na ochronę od uszczerbku na zdrowiu, pobytu w szpitalu czy niezdolności do pracy. Każda z tych sytuacji będzie podstawą do otrzymania odszkodowania, ponieważ polisa oferuje ochronę do 35 różnych ryzyk.

Signal Iduna – Grupa Otwarta SIGO

Co oferuje

Świadczenie

Suma ubezpieczenia

d0 100 000 zł

Składka miesięczna

od 25 zł

Wiek przystąpienia

0d 16 do 69 roku życia

Warianty ochrony

do 35 ryzyk

Narodziny dziecka

do 2 000 zł
Świadczenie za 1% uszczerbku na zdrowiu

do 1 000 zł

Tabela 3. Opracowanie własne.na podstawie oferty Signal Iduna z dnia 27.04.2021 r.

Kiedy ochrona z polisy na życie nie działa?

Również polisa, która ma chronić od wypadków przy pracy, posiada określone wyłączenia odpowiedzialności. Oznacza to, że istnieją sytuacje, w których ubezpieczyciel może odmówić wypłaty świadczenia. Odszkodowanie z tytułu wystąpienia wypadku przy pracy jest wypłacane tylko w sytuacji, gdy do zdarzenia nie doszło z winy pracownika..

Świadczenie nie przysługuje, jeżeli:

  • pracownik działał pod wpływem alkoholu lub środków odurzających,
  • pracownik obsługiwał sprzęt bez wymaganych uprawnień,
  • pracownik wykonywał swoje obowiązki w ustalonym czasie pracy,
  • pracownik naruszył przepisy bezpieczeństwa.

To znaczy, że w sytuacji, gdy dojdzie do wypadku podczas prowadzenia np. wózka widłowego - ubezpieczyciel może nie wypłacić odszkodowania w sytuacji, gdy nie posiadamy uprawnień do jego obsługi. Również, jeśli zamienimy się zmianami z innym z pracownikiem - przez co nasza ewidencja czasu pracy nie będzie zgodna z ustalonym harmonogramem, świadczenie może nie zostać wypłacone. 

Ważne informacje

1. Najczęściej do wypadków dochodzi wśród pracowników fizycznych

2. Najwięcej wypadków dotyczy poruszania się, w związku z czym na uraz najbardziej narażone są ręce i nogi

3. Wypadek przy pracy może stanowić podstawę do otrzymania odszkodowania z polisy na życie

4. Koszt polisy od wypadków przy pracy może wynosić od kilkudziesięciu złotych miesięcznie

FAQ - najczęściej zadawane pytania o ubezpieczenie od wypadku przy pracy

  1. Kto powinien pomyśleć o wykupieniu dodatkowej polisy z ochroną z tytułu wypadku w pracy?

    O wykupieniu polisy od wypadku przy pracy powinien pomyśleć każdy zatrudniony. W ramach ubezpieczenia można bowiem liczyć na dodatkowe świadczenia, np. z tytułu niezdolności do pracy czy też pobytu w szpitalu. Tego typu odszkodowania stanowią ogromne wsparcie w trudnej sytuacji. Dodatkowe ubezpieczenie przyda się także tym osobom, które są jedynymi żywicielami rodziny. Dzięki uzyskaniu wysokiego odszkodowania ich najbliżsi będą mogli otrzymać środki na przeżycie. Aby poznać zakres ochrony, należy dokładnie zapoznać się z ogólnymi warunkami ubezpieczenia.

  2. Ile czasu ubezpieczyciel ma na wypłatę odszkodowania za wypadek przy pracy?

    Po zgłoszeniu roszczenia z tytułu skutków wypadku ubezpieczyciel ma 30 dni na wypłatę należnego odszkodowania. Natomiast jeśli chodzi o ZUS, decyzja o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia jest wydawana w ciągu 14 dni od momentu otrzymania orzeczenia lekarza, a także wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do jej wydania. Jeżeli wniosek zostanie rozpatrzony pozytywnie, ZUS dokonuje wypłaty odszkodowania w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji.

  3. Czy ubezpieczyciel może zapewnić rehabilitację?

    Tak, istnieje taka możliwość, w zależności od wybranego wariantu polisy i jej zakresu. Niektóre towarzystwa ubezpieczeniowe oferują atrakcyjne pakiety assistance, w skład których wchodzi także organizacja i pokrycie kosztów rehabilitacji po wypadku.

  4. Czy można dostać dwa odszkodowania za wypadek przy pracy?

    Tak, pod warunkiem, że oba posiadane ubezpieczenia uwzględniają zdarzenie polisowe, jakim jest wypadek przy pracy. Taka sytuacja ma miejsce np. wtedy, gdy poszkodowany jest ubezpieczony indywidualnie, a dodatkowo ma także wykupiony pakiet polisy grupowej u pracodawcy.  

  5. Co się dzieje w sytuacji, gdy do wypadku doszło w czasie pracy, ale poza biurem?

    Polisa od wypadku przy pracy działa przez całą dobę, na całym świecie. Ubezpieczenie chroni także w delegacjach służbowych oraz podczas drogi z domu do pracy.

  6. Kto otrzyma pieniądze z polisy, jeśli ubezpieczony zmarł podczas wypadku przy pracy, ale nie wskazał uposażonych?

    Jeśli poszkodowany zmarł w wyniku wypadku przy pracy i nie wskazał uposażonych, pieniądze z polisy trafiają do jego bliskich, zgodnie z kolejnością prawa do dziedziczenia. Najpierw przysługują one współmałżonkowi, a następnie: dzieciom, wnukom, rodzicom, rodzeństwu, dzieciom rodzeństwa. Suma ubezpieczenia nie stanowi spadku, dlatego świadczenie jest wypłacane niezależnie od postępowania spadkowego. Otrzymane przez uposażonych odszkodowanie nie jest również objęte podatkiem od spadku.