Erupcja wulkanu może oznaczać zamknięcie szlaków, opad popiołu, odwołane loty albo ewakuację, ale nie każda aktywność wulkaniczna prowadzi do katastrofy. Przed podróżą sprawdź komunikaty służb, zasady obowiązujące w rejonie wulkanu i warunki ubezpieczenia. Wyjaśniamy, jak przygotować się do wyjazdu w okolice Etny, Wezuwiusza, Teide, Fagradalsfjall i innych aktywnych wulkanów.

Najważniejsze informacje

  1. Erupcja wulkanu może przebiegać łagodnie jako wypływ lawy albo gwałtownie, z chmurą popiołu, gazami, odłamkami skalnymi i wstrząsami.
  2. W Europie aktywne systemy wulkaniczne znajdują się przede wszystkim we Włoszech, na Islandii, Azorach, Wyspach Kanaryjskich i w Grecji.
  3. Przed podróżą w rejon aktywnego wulkanu trzeba sprawdzić komunikaty służb, dostępność szlaków, stan lotnisk oraz lokalne zasady ewakuacji.
  4. Podczas erupcji wulkanu należy opuścić strefę zagrożenia wyznaczoną trasą, chronić oczy i drogi oddechowe oraz unikać dolin, rzek i strumieni.
  5. Ubezpieczenie turystyczne może pokryć skutki erupcji wulkanu, ale zakres ochrony zależy od OWU, komunikatów MSZ i tego, czy podróżny zastosował się do nakazu ewakuacji.

Erupcja wulkanu – co to jest i jak przebiega?

Erupcja zaczyna się wtedy, gdy magma, gazy i pył wydostają się z wnętrza Ziemi na powierzchnię. Czasem lawa wypływa powoli i tworzy kolejne warstwy skał, a czasem dochodzi do gwałtownego wybuchu z chmurą popiołu, odłamkami skalnymi i silnymi wstrząsami.

Przebieg erupcji zależy od rodzaju wulkanu i składu magmy. Łagodniejsze wybuchy bywają widowiskowe, ale gwałtowne mogą zamknąć drogi, zagrozić pobliskim miejscowościom i utrudnić ruch lotniczy. Dlatego sam widok dymu nad kraterem nie mówi jeszcze, jak poważna jest sytuacja. Najważniejsze są komunikaty lokalnych służb i wyznaczone strefy bezpieczeństwa.

Gdzie w Europie może dojść do erupcji? Aktywne wulkany, na które warto uważać

Do erupcji w Europie może dojść przede wszystkim we Włoszech, na Islandii, Wyspach Kanaryjskich i w Grecji, gdzie znajdują się aktywne systemy wulkaniczne. Nie oznacza to, że każdy wyjazd w te regiony jest niebezpieczny, ale sytuacja może zmieniać się szybko.

Do aktywnych wulkanów w Europie możemy zaliczyć między innymi:

  • Wezuwiusz, Włochy – to jeden z najbardziej znanych wulkanów, znajduje się w pobliżu Neapolu. Ostatni wybuch wulkanu miał miejsce w 1944 roku..

  • Reykjanes, Islandia - obejmuje kilka kraterów i pęknięć. Znany z niedawnej aktywności sejsmicznej i wulkanicznej, to właśnie tam, na półwyspie Reykjanes miała miejsce szósta już erupcja wulkanu na Islandii w ostatnim czasie.

  • Hekla, Islandia - często aktywny, znany jako "Brama do piekła". Kolejna erupcja wulkanu (ostatnia do tej pory) miała miejsce w 2000 roku.

  • Vatnajökull, Islandia - największy lodowiec Europy z aktywnymi wulkanami pod jego powierzchnią.

  • Stromboli, Włochy - często aktywny, położony na wyspie o tej samie nazwie. Do ostatniej erupcji doszło w październiku 2022 roku.

  • Furnas, Azory, Portugalia - aktywny krater na wyspie São Miguel.

  • Campi Flegrei, Włochy - obszar wulkaniczny w pobliżu Neapolu, znanego z fumaroli i gorących źródeł. Do ostatniej erupcji doszło bardzo dawno temu (w 1548 roku), aczkolwiek w o-ostatnich latach zauważana jest duża aktywność tego wulkanu.

  • Katla, Islandia – położony pod lodowcem Mýrdalsjökull, znany z potencjalnie potężnych erupcji. Na szczęście po raz ostatni ten wulkan wybuchł w 1918 roku.

  • Askja, Islandia - znajduje się w centralnej części Islandii, znany z dużego kalderowego jeziora. Ostatni wybuch wulkanu miał miejsce w 1961 roku.

Jak przygotować się do podróży w rejony aktywne wulkanicznie?

Przede wszystkim zanim wyjedziesz, regularnie śledź aktualności dotyczące aktywności wulkanicznej w regionie. Jeśli pojawiają się prognozy informujące o ewentualnym wybuchu, lepiej przesuń termin wyjazdu. Zapoznaj się z lokalnymi procedurami bezpieczeństwa dotyczącymi wulkanów i trzęsień ziemi.

Spakuj ubrania i sprzęt odpowiednie do trudnych warunków pogodowych i terenowych. Na wypadek sytuacji kryzysowej i konieczności szybkiej ewakuacji przygotuj sobie torbę z najważniejszymi rzeczami. Co powinno się w niej znaleźć?

  • Latarka,

  • zapas wody pitnej,

  • apteczka z zestawem pierwszej pomocy,

  • suchy prowiant,

  • telefon, ładowarka i powerbank,

  • leki,

  • kopie dokumentów,

  • odzież na zmianę,

  • solidne buty,

  • gogle lub maseczka przeciwpyłowa,

  • radio na baterie z zapasem baterii,

  • mapa,

  • śpiwór.

Polskie MSZ zaleca również, by zgłosić swoją podróż w systemie Odyseusz. Nie możesz również zapomnieć o odpowiednim ubezpieczeniu obejmującym skutki katastrof naturalnych. Miej pod ręką zapisane numery do służb ratunkowych, ubezpieczyciela, polskiej placówki dyplomatycznej oraz najbliższych.

Erupcja wulkanu w trakcie podróży - co robić krok po kroku?

Po erupcji wulkanu najważniejsze jest szybkie opuszczenie strefy zagrożenia i bezwzględne wykonywanie poleceń lokalnych służb. Nie próbuj samodzielnie oceniać, czy lawa, popiół albo gazy są jeszcze daleko. Kierunek ich przemieszczania może zmienić się w krótkim czasie.

  1. Sprawdź oficjalne komunikaty. Śledź alerty władz, służb ratunkowych, lotniska i lokalnych mediów. Zwróć uwagę na informacje o ewakuacji, zamkniętych drogach, jakości powietrza oraz wodzie pitnej.

  2. Opuść zagrożony teren wyznaczoną trasą. Nie jedź w stronę wulkanu ani punktów widokowych. Unikaj dolin, rzek i strumieni, ponieważ po erupcji mogą nimi spływać błoto, popiół i woda.

  3. Chroń drogi oddechowe i oczy. Załóż maskę przeciwpyłową, gogle, długie spodnie i bluzę z długim rękawem. Jeśli nie masz maski, osłoń nos i usta wilgotnym materiałem.

  4. Podczas jazdy zamknij okna i nawiew z zewnątrz. Włącz obieg zamknięty i jedź powoli, ponieważ popiół ogranicza widoczność i może uszkodzić silnik. Jeśli służby odradzają podróż samochodem, nie próbuj opuszczać terenu na własną rękę.

  5. Nie korzystaj z wody bez potwierdzenia jej bezpieczeństwa. Popiół może zanieczyścić wodociągi i zbiorniki. Do czasu oficjalnego komunikatu korzystaj z wody butelkowanej.

  6. Zwróć uwagę na objawy podrażnienia. Pieczenie oczu, kaszel, duszność, ból gardła lub zawroty głowy mogą oznaczać kontakt z pyłem albo gazami. Opuść zagrożony teren, a jeśli objawy nie ustępują, skontaktuj się z lekarzem.

  7. Daj znać bliskim, że jesteś bezpieczny. Wysyłaj SMS-y lub wiadomości w komunikatorach zamiast wykonywać długie połączenia. Sieć telefoniczna może być przeciążona.

Przykład
W październiku 2021 roku wybuch wulkanu na La Palmie na kilka dni zamknął część przestrzeni powietrznej nad Wyspami Kanaryjskimi. Turyści przebywający wtedy na sąsiedniej Teneryfie nie musieli ewakuować się z hotelu - problemem były odwołane loty powrotne. Osoby z ubezpieczeniem obejmującym opóźnienia i przedłużony pobyt miały pokryte dodatkowe noclegi, ci bez takiej ochrony płacili za hotel z własnej kieszeni.

Po ustaniu erupcji nie wracaj do hotelu ani samochodu, dopóki służby nie potwierdzą, że teren jest bezpieczny. Przygotuj się też na kolejne wybuchy, opóźnienia lotów i czasowe zamknięcie dróg.

Ubezpieczenie turystyczne a wybuch wulkanu - co obejmuje ochrona i kiedy polisa nie zadziała?

Większość towarzystw gwarantuje ochronę w razie katastrof naturalnych. Musisz jednak sprawdzić szczegóły – najlepiej w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia towarzystwa, którego ofertą jesteś zainteresowany. Może się okazać, że wyłączenie ochrony jest ostrzeżenie MSZ przed wjazdem na dany teren, np. zagrożony wybuchem wulkanu.

Często zdarza się też tak, że ubezpieczenie może nie zadziałać, jeśli zostałeś na zagrożonym terenie mimo komunikatów nawołujących do ewakuacji. Dlatego też zawsze należy dokładnie zapoznać się z generalnymi włączeniami ochrony, by wiedzieć, na co możesz liczyć.

Ubezpieczenie turystyczne na Sycylię
UbezpieczycielZakres ubezpieczeniaCena
Koszty leczenia
80 000 zł
Ratownictwo
50 000 zł
Bagaż
-
Dodatkowo: OC: 50 000 złsporty objęte polisą: 67zdarzenia pod wpływem alkoholuCOVID-19
42,00 zł
2 os. / 7 dni
42,00 zł
2 os. / 7 dni
Koszty leczenia
60 000 eur
Ratownictwo
-
Bagaż
1 200 eur
Dodatkowo: NNW: 30 000 eursporty objęte polisą: 85zdarzenia pod wpływem alkoholuCOVID-19
64,40 zł
2 os. / 7 dni
64,40 zł
2 os. / 7 dni
Koszty leczenia
80 000 eur
Ratownictwo
80 000 eur
Bagaż
500 eur
Dodatkowo: NNW: 5 000 eurOC: 100 000 eursporty objęte polisą: 100zdarzenia pod wpływem alkoholuCOVID-19
73,22 zł
2 os. / 7 dni
73,22 zł
2 os. / 7 dni
Koszty leczenia
500 000 zł
Ratownictwo
500 000 zł
Bagaż
3 000 zł
Dodatkowo: NNW: 50 000 złOC: 500 000 złsporty objęte polisą: 114zdarzenia pod wpływem alkoholuCOVID-19 rehabilitacja po powrocie do Polski: (+56,00 zł)
109,62 zł
2 os. / 7 dni
109,62 zł
2 os. / 7 dni

W przypadku ubezpieczenia od kosztów rezygnacji klęski żywiołowe są wyłączeniem ochrony. Nie możesz zrezygnować z podróży, jeśli na danym terenie, np. na Sycylii wybuchł wulkan.

Naszym okiem
Jeśli planujesz trekking w okolice wulkanu lub inne aktywności sportowe, sprawdź czy Twoje ubezpieczenie je obejmuje. Może się okazać, że towarzystwo wymaga dodatkowego rozszerzenia o sporty wysokiego ryzyka lub ekstremalne.
Patrycja Pałka, Specjalista ds. ubezpieczeń turystycznych

Taką polisę zakupisz za pomocą naszego kalkulatora ubezpieczeń turystycznych. Zajmie Ci to kilka minut, a dokumenty otrzymasz na maila. Zapisz je w telefonie lub wydrukuj, a w razie potrzeby skontaktujesz się z ubezpieczycielem i uzyskasz wsparcie.

Najczęściej zadawane pytania

  1. Czy erupcja wulkanu oznacza automatyczne odwołanie wyjazdu?

    Nie. Erupcja może dotyczyć tylko wyznaczonej strefy, podczas gdy hotele, drogi i lotniska w innych częściach regionu działają normalnie. Decyzję podejmij na podstawie komunikatów służb, przewoźnika i organizatora, a nie nagrań publikowanych w mediach społecznościowych.

  2. Co przysługuje pasażerowi, gdy lot zostanie odwołany przez pył wulkaniczny?

    W przypadku lotu objętego przepisami UE możesz wybrać zwrot ceny biletu albo zmianę trasy podróży. Podczas oczekiwania przewoźnik powinien zapewnić opiekę odpowiednią do sytuacji, w tym posiłki, a w razie konieczności także nocleg i transport między lotniskiem a hotelem.

  3. Czy za odwołany lot z powodu erupcji należy się odszkodowanie?

    Erupcja i chmura pyłu mogą zostać uznane za nadzwyczajne okoliczności, dlatego ryczałtowe odszkodowanie nie zawsze będzie należne. Nie odbiera to jednak prawa do zwrotu biletu, zmiany lotu ani opieki podczas oczekiwania.

  4. Czy można bezpłatnie zrezygnować z wycieczki z biurem podróży?

    Może to być możliwe, jeśli nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności w miejscu wyjazdu lub jego bezpośredniej okolicy poważnie wpływają na realizację imprezy albo transport do celu. Sama informacja o aktywności wulkanu nie wystarczy, jeśli wyjazd może odbyć się zgodnie z umową.

  5. Jak udokumentować wydatki poniesione po erupcji?

    Zachowaj rachunki za nocleg, posiłki, transport i nowe bilety, a także potwierdzenie odwołania lotu oraz korespondencję z przewoźnikiem. Zrób również zdjęcia uszkodzonego bagażu lub mienia i zapisz komunikaty o zamknięciu lotniska, drogi albo hotelu.