Roczny rachunek za ogrzewanie domu 100 m2 pompą ciepła w gruncie za 2500 zł czy olejem opałowym za ponad 15 000 zł? A może chrust? Sprawdzamy, jak zmieniły się koszty ogrzewania w niecały rok między początkiem grudnia 2021 r. a końcem października 2022 r.

Wojna Rosji z Ukrainą, pandemia koronawirusa, inflacja, polityka krajowa, polityka klimatyczna UE – powody, przez które rosną koszty ogrzewania w Polsce, mogą być różne i każdy wybierze dla siebie ten najwygodniejszy. Faktem jest, że w niespełna 12 miesięcy koszt ogrzewania drastycznie wzrósł - nawet o 198 proc., jak w przypadku koksu.  

Na podstawie kalkulatora źródeł ciepła dostępnego na sanito.pl porównaliśmy przybliżony koszt ogrzania starego i nowego domu dla pompy ciepła gruntowej, pompy ciepła powietrze-woda, gazu ziemnego i płynnego, kotła olejowego, koksu, węgla i biomasy. Założyliśmy, że dom ma powierzchnię 100 mkw. i jest użytkowany przez 3 osoby.

Pierwsza kalkulacja dotyczy cen z początku grudnia 2021 r., a kolejna z końca października 2022 r.

Co wpływa na koszt ogrzewania domu?

Rosnące ceny ogrzewania bez względu na rodzaj pieca nie napawają optymizmem. Wielu lokatorów będzie szukało oszczędności przez zakręcanie kaloryfera w mieszkaniu czy brak regularnego ogrzewania domu. 

Już teraz 3% Polaków narzeka na niedogrzanie swoich nieruchomości, głównie przez zły stan techniczny budynku, jak wynika z danych Eurostatu. Pocieszające jest to, że na tle innych krajów Europy wypadamy całkiem przyzwoicie – na Węgrzech to 5%, w Hiszpanii 14%, a w Albanii aż 36% mieszkańców ma niedogrzaną nieruchomość. 

Co ciekawe, lepszy współczynnik od Polski mają kraje skandynawskie – Szwecja (2%), Finlandia, Islandia oraz Norwegia (po 1%). W krajach leżących na południu kontynentu niedogrzanie budynków rekompensuje łagodniejszy od polskiego klimat.

Tam, gdzie lato trwa dłużej, a upały dają się we znaki, buduje się nieco inaczej, bez termoizolacji i wydajnych instalacji grzewczych.

Lokatorzy w niedogrzanych domach i mieszkaniach

Albania

36%

Macedonia Północna
Bułgaria

24%

Litwa

23%

Turcja

20%

Cypr

19%

Grecja

18%

Portugalia

16%

Hiszpania

14%

Czarnogóra

13%

Rumunia
Serbia

10%

Włochy
Malta

8%

UE

7%

Francja
Słowacja
Chorwacja

6%

Węgry
Łotwa

5%

Belgia

4%

POLSKA
Irlandia
Niemcy
Dania
Luksemburg

3%

Holandia
Czechy
Estonia
Szwecja
Słowenia
Austria

2%

Finlandia
Islandia
Norwegia

1%

Szwajcaria

0%

Źródło: Eurostat.

Co wpływa na koszt ogrzewania domu?

Wysokość rachunku za ogrzewanie to suma kilku czynników. Liczy się przede wszystkim rodzaj budynku. Każdy dom będzie potrzebował innego czasu i innej ilości energii do osiągnięcia odpowiedniej temperatury, określanych w kilowatogodzinach (kWh).

Zapotrzebowanie względem powierzchni ogrzewanej budynku może wynosić maksymalnie:

  • 200 kWh/m² - starszy nieocieplony dom;
  • 160 kWh/m² - starszy, ale ocieplony dom;
  • 120 kWh/m² - dom budowany obecnie;
  • 70 kWh/m² - dom o podwyższonym standardzie energetycznym (energooszczędny);
  • 15 kWh/m² - dom pasywny.

Ceny brutto 1 kWh ciepła (stan na 28.10.2022 r.) wahają się od 0,12 zł za 1kWh dla pompy ciepła powietrze do 0,69 zł 1kWh ogrzewania na olej opałowy  – podaje portal cena-pradu.pl.

Łatwo obliczyć, że 1m² ogrzewania budynku będzie kosztował rocznie maksymalnie w zależności od źródła ciepła:

  • 24 zł – 138 zł - starszy nieocieplony dom;
  • 19 zł – 110 zł - starszy, ale ocieplony dom;
  • 14 zł – 83 zł - dom budowany obecnie;
  • 8 zł – 48 zł - dom o podwyższonym standardzie energetycznym (energooszczędny);
  • 1,8 zł – 10 zł - dom pasywny.

Jak widać, o kosztach ogrzewania domu decyduje izolacja termiczna, ale też pochodzenie ciepła. Przykładowo, dla nowego domu o powierzchni ogrzewanej 100 m² i w miarę dobrej izolacji cieplnej, o zapotrzebowaniu na ciepło 90 kWh/m², koszty jego ogrzewania liczy się wg wzoru 100m² x 90 kWh/m²·rok = 9000 kWh/rok. To oznacza, że tyle ciepła muszą oddać grzejniki do pomieszczeń.

Ile kosztuje ogrzanie domu pompą ciepła?

Najtańsze okazuje się ogrzewanie domu za pomocą pompy ciepła. Tyle że inwestycja w takie źródło ogrzewania z montażem to 40-50 tys. zł. Co w zamian? Rachunki na poziomie 2500 zł w nowym i 3500 zł w starym budownictwie. Rocznie. Koszt instalacji pompy ciepła powietrze-woda wynosi do ok. 50 000 zł z montażem, a rocznie za ogrzewanie domu 100 m2 z 3 lokatorami zapłacimy średnio od 3000 zł do 4200 zł. 

Nie licząc kosztów inwestycji, tańszym wariantem pompy ciepła w późniejszym użytkowaniu jest pompa umieszczona w gruncie. Zasada jej działania jest bardzo prosta – urządzenie pobiera odnawialną energię cieplną z gruntu. Wadą takiego rozwiązania jest konieczność wygospodarowania części ogrodu, a zaletami niska emisja gazów cieplarnianych, stała dostawa ciepłej wody i oszczędność w dłuższej perspektywie czasu.

Pompa ciepła powietrze-woda to wariant nieco droższy. Do ogrzewania wykorzystuje energię skumulowaną w powietrzu i przekształcają ją w ciepło do ogrzewania wnętrz oraz przygotowywania ciepłej wody. Z drugiej strony taka instalacja nie wymaga wykonania żadnych prac w gruncie.

Pompa ciepła – porównanie kosztów ogrzewania w 2021 i 2022 r. 

Budynek

STARY DOM  
po termomodernizacji 
NOWY DOM

Rok

2021202220212022

Pompa ciepła, gruntowa 

2386 zł3500 zł1705 zł2500 zł

Pompa  ciepła, powietrze-woda

3088 zł4200 zł2206 zł3000 zł

Koszt roczny na podstawie kalkulacji sanito.pl 6.12.2021 i 28.10.2022 r. dla domu 100 m2 zamieszkanego przez 3 osoby.

Alternatywnym rozwiązaniem jest ogrzewanie domu pompą ciepła, do której prąd pozyskujemy z instalacji fotowoltaicznej. W porównaniu z piecem gazowym, pompa ciepła jest o wiele tańsza w użytkowaniu, a dodatkowo na zakup i montaż fotowoltaiki można uzyskać dofinansowanie. Przed tym można też sprawdzić w kalkulatorze przykładowe ceny instalacji fotowoltaicznej dla swojego domu czy firmy i samemu ocenić, czy taka forma ogrzewania będzie dla nas korzystna.

Oblicz koszt instalacji fotowoltaiki

Ile kosztuje ogrzanie domu węglem?

Rachunek za ogrzewanie domu paliwami kopalnianymi będzie znacznie wyższy od pompy ciepła. Przy wykorzystaniu węgla zapłacimy średnio 8333 zł (stare budownictwo) i 5952 zł (nowe budownictwo).

Oszczędzamy jednak na kosztach inwestycyjnych w porównaniu do pompy. Na taki piec wydamy ok. 10 000 zł i więcej. 
Wysoki koszt węgla dotyczy także właścicieli domów opalanych koksem i ekogroszkiem, ale w tym przypadku rachunki będą znacznie wyższe – 10 500 zł dla starego domu z termoizolacją i 7500 zł w nowym budownictwie za cały sezon grzewczy.

Do wysokich rachunków za ogrzewanie domu węglem trzeba doliczyć konieczność zakupu, magazynowania i gromadzenia odpadów. Koks to węgiel przetworzony i pozbawiony smolistych substancji lotnych, więc jest bezdymny, ale ma trudny zapłon. Ekogroszek cechuje niewielka emisja pyłów i tlenków węgla, nadaje się do wielu kotłów, w tym takich z palnikiem rynnowym, tłokowym i retortowym.

Węgiel – porównanie kosztów ogrzewania w 2021 i 2022 r.

Budynek

STARY DOM  
po termomodernizacji 
NOWY DOM

Rok

2021202220212022

Węgiel 

3360 zł8333 zł2400 zł5952 zł

Koks/ekogroszek

3519 zł10 500 zł2513 zł7500 zł

Koszt roczny na podstawie kalkulacji sanito.pl 6.12.2021 i 28.10.2022 r. dla domu 100 m2 zamieszkanego przez 3 osoby.

Ile kosztuje ogrzanie domu biomasą?

Droższa od pompy i węgla jest biomasa. Za roczne ogrzewanie domu 100 mkw. tym typem paliwa zapłacimy według stawek z października 2022 r. średnio 9333 zł w starym budownictwie i 6667 zł w nowym.

Biomasa to paliwo odnawialne pochodzenia roślinnego, np. z wierzby wiciowej, słomy czy ziaren zbóż. Może to być również drewno przetworzone, jak brykiet (sprasowane), pellet (granulkowane) czy pył drzewny (zmielone). 

Największą zaletą biomasy jest brak emisji dwutlenku węgla. Wadami – stosunkowo małą gęstość surowca, utrudniającą jego transport, magazynowanie i dozowanie oraz mniejsza niż w przypadku paliw kopalnych wartość energetyczna surowca.

Biomasa – porównanie kosztów ogrzewania w 2021 i 2022 r.

Budynek

STARY DOM  
po termomodernizacji 
NOWY DOM

Rok

2021202220212022

Biomasa/pellet 

4652 zł9333 zł3323 zł6667 zł

Koszt roczny na podstawie kalkulacji sanito.pl 6.12.2021 i 28.10.2022 r. dla domu 100 m2 zamieszkanego przez 3 osoby.

Ile kosztuje ogrzanie domu olejem opałowym?

Jeśli mamy kocioł olejowy, zapłacimy o wiele wyższy rachunek za ogrzewanie domu, niż w przypadku pompy ciepła, węgla czy biomasy. To średnio ponad 15 000 zł (w starym budownictwie) i nieco ponad 11 000 zł (w nowym budownictwie) za rok.

Ogrzewanie olejem jest wygodne, bo sterowane i automatycznie, oraz higieniczne – w porównaniu do węgla. Prawidłowo funkcjonujące kotły olejowe nie emitują toksycznych spalin, są mało awaryjne, ale nie zawsze mają wysoki współczynnik sprawności. Jeśli sprawność wynosi poniżej 80%, wtedy trzeba liczyć się z wyższym rachunkiem za domowe ciepło. Kotły olejowe to też niemała inwestycja. W zależności od wspomnianej sprawności, ale i wyglądu cena waha się do 4000 zł do 25 000 zł.

Olej opałowy – porównanie kosztów ogrzewania w 2021 i 2022 r.

Budynek

STARY DOM  
po termomodernizacji 
NOWY DOM

Rok

2021202220212022

Olej opałowy 

8727 zł15 556 zł6233 zł11 111 zł

Koszt roczny na podstawie kalkulacji sanito.pl 6.12.2021 i 28.10.2022 r. dla domu 100 m2 zamieszkanego przez 3 osoby.

Ile kosztuje ogrzanie domu gazem?

Gaz płynny był najdroższy w grudniu 2021 r. ze wszystkich analizowanych źródeł ciepła, ale już niecały rok później stawki oscylowały na poziomie 6908 zł dla starego domu i 4934 zł. Dla gazu ziemnego to odpowiednio 7368 zł i 5263 zł rocznych kosztów w przypadku domu 100 m2 i 3 lokatorów.

Skąd tak duża różnica w cenie gazu ziemnego i płynnego? Jednym z powodów jest koszt wytworzenia każdego z paliw i cena u dystrybutora. Instalacja grzewcza na gaz płynny (LPG) wymaga postawienia przydomowego zbiornika. Koszt takiej instalacji wynosi ok. 20 000 zł. Koszt instalacji grzewczej na gaz ziemny stanowi mniej więcej połowę tej kwoty.

Gaz – porównanie kosztów ogrzewania w 2021 i 2022 r.

Budynek

STARY DOM  
po termomodernizacji 
NOWY DOM

Rok

2021202220212022

Gaz ziemny

5219 zł7368 zł3728 zł5263 zł

Gaz płynny

10 349 zł6908 zł7392 zł4934 zł

Koszt roczny na podstawie kalkulacji sanito.pl 6.12.2021 i 28.10.2022 r. dla domu 100 m2 zamieszkanego przez 3 osoby.

Ogrzewanie a polisa mieszkaniowa – na co uważać? 

Kiedy chcemy ubezpieczyć dom, posiadane źródło ciepła nie ma znaczenia dla towarzystwa, ale może mieć znaczenie dla wysokości płaconej składki. Łatwo to wyjaśnić na poniższym przykładzie: 

W domu wycenianym na 500 000 zł zakup pompy ciepła z montażem to koszt nawet 50 000 zł, co podnosi wartość całej nieruchomości do poziomu 550 000 zł. To z kolei wyższa kwota maksymalne odszkodowania, jakie może wypłacić TU, przez co składka może wzrosnąć, ale symbolicznie – o kilka do kilkunastu złotych rocznie. 

Znaczenie dla właścicieli ubezpieczonych domów powinien mieć za to rodzaj kotła, a właściwie rodzaj opału. Zwykle za kradzież węgla towarzystwa nie wypłacają odszkodowania. Materiał opałowy jest jednym z wyłączeń odpowiedzialności. 

W polisie mieszkaniowej warto zwrócić uwagę na dostępne ryzyka. W przypadku domów i urządzeń grzewczych kluczowy jest zakres ochrony, który powinien zawierać pożar, zalanie czy wybuch, ale także obejmować wszystkie elementy budynku (mury i stałe elementy są w podstawie, wyposażenie wymaga dokupienia umowy dodatkowej).

Ważne informacje

1. Pompa ciepła gruntowa jest najtańszym sposobem ogrzewania domu, ale zarazem najdroższym w instalacji 

2. Ogrzewanie węglowe jest względnie tanie w instalacji i użytkowaniu, ale mało komfortowe i nieekologicznie 

3. Piec i instalację grzewczą można chronić w ramach ubezpieczenia całej nieruchomości 

4. Ubezpieczenie domu nie chroni materiału opałowego w razie kradzieży 

FAQ – najczęściej zadawane pytania o ogrzewanie i ubezpieczenie domu

  1. Czy mogę ubezpieczyć piec i instalację grzewczą?

    Tak, ale w ramach całej nieruchomości. Przy kosztownych wydatkach na instalacje warto zmienić wysokość sumy ubezpieczenia w polisie. W tym celu wystarczy skontaktować się z TU.

  2. Piec to ruchomość domowa czy element stały?

    Element stały, bo nie dość że jest ciężki, to wymaga użycia narzędzi do demontażu i transportu. 

  3. Czy pakiet home assistance obejmuje awarie pieca?

    Tak, o ile pakiet zawiera pomoc odpowiedniego fachowca typu technik instalacji grzewczych. Warto pamiętać, że home assistance ma zastosowanie dopiero po okresie gwarancji udzielonej przez producenta pieca czy instalacji.