Podpisując umowę z towarzystwem zobowiązujemy się przestrzegać zapisanych w polisie obowiązków, a niespełnienie tego wymogu może mieć poważne konsekwencje. Wyjaśniamy, jak postępować, żeby nie narazić się na utratę odszkodowania.

Każda polisa zawiera Ogólne Warunki Ubezpieczenia (OWU),gdzie wypunktowane są wszystkie obowiązki ubezpieczonego. Lektura tego dokumentu nie jest łatwa, więc postanowiliśmy wyjaśnić, na co zwrócić szczególną uwagę, żeby uzyskać gwarancję, że po szkodzie towarzystwo wypłaci nam pełne odszkodowanie. 

O czym musi pamiętać właściciel nieruchomości?

Każda polisa zawiera nieco inne zapisy, również odnośnie obowiązków ubezpieczonego. Można jednak znaleźć wiele cech wspólnych, czyli uniwersalnych wymogów stosowanych przez wszystkie towarzystwa. Pogrupowaliśmy je w kilka kategorii:

1. Zachowanie środków ostrożności – chodzi o proste i intuicyjne działania, które zwiększają bezpieczeństwo mienia, np. zamykanie drzwi i okien, żeby ochronić się przed złodziejami czy pilnowanie kluczy od nieruchomości i nie przekazywanie ich osobom, do których nie mamy pełnego zaufania.

2. Właściwa eksploatacja mienia – prawidłowe podłączanie wszystkich urządzeń, właściwe użytkowanie i konserwowanie sprzętu, itd..

3. Działanie zgodnie z prawem – w odniesieniu do nieruchomości chodzi głównie o prawo budowlane oraz obowiązkowe przeglądy, do czego wrócimy jeszcze w dalszej części artykułu.

4. Ograniczenie strat – przy zachowaniu wszystkich zasad bezpieczeństwo powinniśmy zadbać, żeby np. przy zalaniu szybko zakręcić odpowiedni zawór i zatrzymać wyciekającą wodę. 

Te dokumenty miej zawsze pod ręką

Obowiązkowe jest również pozyskiwanie i przechowywanie określonej dokumentacji, dzięki której będziemy w stanie potwierdzić odbyte przeglądy czy uwiarygodnić wartość zniszczonego czy skradzionego mienia. Chodzi głównie o:

  • pozwolenie na budowę oraz protokoły odbiorów (częściowych i końcowego);
  • inne protokoły budowlane wraz z aneksami;
  • zaświadczenia posiadania aktualnych przeglądów;
  • faktury, rachunki i paragony poświadczające wartość posiadanego mienia;
  • lista ubezpieczonego mienia z cennikiem – z reguły taki spis potrzebny jest dopiero po szkodzie, ale lepiej jest sporządzić ją na samym początku, dzięki czemu łatwiej ustalimy właściwe sumy ubezpieczenia;
  • protokoły od policji, straży pożarnej i innych służb, które pozyskaliśmy po szkodzie w miejscu ubezpieczenia;
  • wyceny rzeczoznawców oraz dokumenty potwierdzające autentyczność posiadanych dzieł sztuki i innych przedmiotów specjalnych (przedmiotów wartościowych). 

Czym grozi zaniedbanie obowiązków w ubezpieczonej nieruchomości?

Wymogi z OWU nie są wskazówkami czy luźnymi sugestiami. To precyzyjnie opisane obowiązki, których niedotrzymanie może pozbawić nas części lub nawet całości odszkodowania. Polisa chroni nasze mienie nie tylko przed konkretnymi zdarzeniami, ale też w sprecyzowanych sytuacjach.

Przykładowo, jeśli zapomnimy o przeglądzie kominiarskim, a w kominie zapalą się sadze, to żaden ubezpieczyciel nie zapłaci nam za straty wywołane przez pożar. Jeśli nie zamkniemy drzwi, a przez nie wtargnie złodziej, to rekompensata za skradzione przedmioty nie zostanie nam przyznana (wyjątkiem jest posiadanie ubezpieczenia od kradzieży zwykłej).

Które przeglądy nieruchomości są obowiązkowe?

Nie tylko towarzystwa ubezpieczeniowe wymagają od posiadaczy polis mieszkaniowych przeglądów poszczególnych instalacji i elementów nieruchomości. Takie wymogi stawia przed nami również polskie prawo, co jest motywowane względami bezpieczeństwa.

Więcej obowiązków w tej materii mają właściciele domów niż mieszkań, a wynika to np. z braku centralnego ogrzewania. Raz w roku niezbędna jest kontrola komina, przewodów wentylacyjnych i instalacji gazowej. Co 2 lub 4 lata – w zależności od zastosowanej technologii – trzeba natomiast zlecić sprawdzenie kotła. Instalację elektryczną i piorunochrony należy sprawdzać raz na 5 lat. 

Obowiązkowe przeglądy w domach w Polsce

Przedmiot przegląduCzęstotliwość

Wykonawca

Zakres prac
Przewody kominowe w budynkach do 2 tys.mkw.raz na 12 miesięcyMistrz kominiarski; ewentualnie czeladnik (czyszczenie przewodów kominowych)

Sprawdzenie, czy przewody kominowe są drożne

Instalacja gazowa i wentylacyjna

raz na 12 miesięcy

Osoba posiadająca uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej lub odpowiednie świadectwa wymagane przy wykonywaniu dozoruBadanie wszystkich elementów instalacji, wraz z gazomierzem

Generalny przegląd stanu technicznego domu i poszczególnych instalacji

raz na 5 lat
Osoba posiadająca uprawnienia budowlane do projektowania lub kierowania robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno‑budowlanej
 

Sprawdzenie stanu technicznego:

  • zewnętrznych warstw fundamentów, ścian oraz dachu, loggi, balkonów i balustrad;
  • urządzeń przytwierdzonych do ścian i dachu;
  • elementów odwodnienia budynku oraz obróbek blacharskich;
  • pokrycia dachowego;
  • instalacji centralnego ogrzewania, kanalizacyjnej, ciepłej wody;
  • urządzeń przeciwpożarowych

Instalacja elektryczna wraz z piorunochronami

raz na 5 latOsoba posiadająca uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej lub świadectwa wymagane przy wykonywaniu dozoru

Sprawdzenie prawidłowego funkcjonowania instalacji – skuteczności zerowania

Kotły grzewcze 

raz na 2 lub 4 lata

Osoba posiadająca uprawnienia w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych

Sprawdzenie:

  • funkcjonowania zabezpieczeń gazowych, elektrycznych, hydraulicznych;
  • procesu spalania analizatorem spalin;

Usunięcie zanieczyszczeń

Tabela 1. Źródło: Poradnik PZU Mój dom jak z obrazka.

Nie możemy również zapominać o przeglądach technicznych po większych awariach i zniszczeniach. Jeśli w dom uderzy piorun, dojdzie do podtopienia czy wybuchu, to w trosce o bezpieczeństwo nasze i naszych bliskich powinniśmy zlecić odpowiednie kontrole, bez względu na to, czy wymaga tego prawo i warunki umowy ubezpieczeniowej.

Co grozi nieruchomości bez ważnych przeglądów?

Warto dbać o stan techniczny nieruchomości nie tylko ze względu na przepisy prawne i wymagania ubezpieczycieli, chociaż z ich strony również grożą nam dotkliwe konsekwencje w postaci wstrzymania odszkodowania lub grzywny od nadzoru budowlanego. Lekceważenie obowiązkowych przeglądów to jednak, przede wszystkim, podejmowanie niepotrzebnego ryzyka.

Przykładowo, jeśli nie będziemy systematycznie sprawdzać instalacji gazowej, to może pojawić się rozszczelnienie, a stąd już niedaleka droga do eksplozji, która może nie tylko pozbawić nas majątku, ale też zagrozić życiu domowników. 

O czym jeszcze musisz pamiętać jako ubezpieczony?

Wszystkie polisy zawierają pewne obostrzenia, na które trzeba zwrócić uwagę jeszcze przed podpisaniem umowy z towarzystwem. Na tym nie kończy się jednak lista informacji, których pozyskanie i właściwe wykorzystanie powinno być dla nas priorytetowe. Jeśli nie chcemy przepłacić za polisę i jednocześnie uzyskać gwarancję, że zaistniałe szkody zostaną w całości pokryte z ubezpieczenia, musimy pamiętać o kilku podstawowych zasadach:  

  • Podaj właściwą sumę ubezpieczenia (SU) – czyli ustal maksymalną wysokość odszkodowania, która będzie równa wartości mienia. Jeśli zaniżysz SU, możesz uzyskać niepełną rekompensatę, a jeśli ją zawyżysz, to przepłacisz za polisę i nic dzięki temu nie zyskasz.
     
  • Wybierz polisę w najlepszej cenie – żeby nie przepłacić za produkt ubezpieczeniowy, który cię interesuje, musisz porównać ze sobą jak największą liczbę ofert. Najlepszym narzędziem, które może ci w tym pomóc, jest internetowy kalkulator ubezpieczeń.
     
  • Sprawdź, jakie ograniczenia ma polisa – wszystkie ubezpieczenia posiadają ograniczenia, czyli wyłączenia odpowiedzialności, limity kwotowe i procentowe czy karencje. Przeczytaj dokładnie OWU, żeby to sprawdzić.
     
  • Nie musisz kupować polisy z kredytem – biorąc kredyt hipoteczny musisz wykupić do niego ubezpieczenie. Bank zapewne zaproponuje ci dwa produkty w pakiecie, ale pamiętaj, że nie jesteś zobligowany do korzystania z tej oferty. Jeśli znajdziesz lepszą polisę, wykup ją, a później sceduj na kredytodawcę.
     
  • Pamiętaj o terminach z polisy – musisz nie tylko terminowo opłacać składkę, ale również w określonym czasie zgłosić szkodę. Większość towarzystwa daje na to ubezpieczonemu 3 dni, ale zdarzają się sytuacje, w których jest to tylko 12 godzin. Po upływie tego terminu ubezpieczyciel może odmówić wypłacenia pieniędzy. 

Ważne informacje

1. Wszystkie obowiązki ubezpieczonego są szczegółowo opisane w OWU polisy mieszkaniowej

2. Jeśli nie spełnimy stawianych przez towarzystwo wymogów, grozi nam utrata odszkodowania

3. Ubezpieczony powinien przechowywać liczną dokumentację dotyczącą nieruchomości i znajdującego się na jej obszarze mienia

4. Kluczową kwestią są obowiązkowe przeglądy poszczególnych instalacji oraz całego budynku, również te po większych awariach i zniszczeniach