Umowa najmu lokalu mieszkalnego to podstawowy dokument regulujący prawa i obowiązki wynajmującego oraz najemcy. W 2026 roku szczególne znaczenie ma jej precyzyjna treść, zgodna z aktualnymi przepisami i praktyką rynkową.

Prawidłowo sporządzona umowa najmu lokalu mieszkalnego chroni interesy obu stron i minimalizuje ryzyko sporów w trakcie trwania najmu oraz po jego zakończeniu. Dokument powinien jasno określać strony umowy, przedmiot najmu, wysokość czynszu, czas trwania umowy oraz zasady jej wypowiedzenia. 

Najważniejsze informacje

  • Umowa najmu lokalu mieszkalnego powinna jasno określać strony umowy, przedmiot najmu oraz zasady korzystania z lokalu.
  • Prawidłowe zapisy dotyczące czasu trwania umowy, czynszu i wypowiedzenia ograniczają ryzyko sporów między stronami.
  • Protokół zdawczo-odbiorczy ułatwia rozliczenie stanu lokalu po zakończeniu najmu.
  • Najem okazjonalny jest najskuteczniejszym zabezpieczeniem interesów właściciela lokalu.

Gotowy wzór umowy najmu 2026 do pobrania za darmo

Pobierz umowę najmu lokalu mieszkalnego na czas określony bez żadnych kosztów. Wystarczy, że klikniesz w poniższy link. Przy okazji bezpłatnie możesz też porównać ubezpieczenie nieruchomości w naszym kalkulatorze.

Pobierz wzór umowy

Brak

Co powinna zawierać umowa najmu lokalu mieszkalnego?

Prawidłowo sporządzona umowa najmu mieszkania powinna w sposób wyczerpujący opisywać trzy kluczowe zagadnienia:

  1. Jakie są strony umowy? – dane osobowe oraz kontaktowe wszystkich najemców oraz wynajmujących.
  2. Co jest przedmiotem najmu? – precyzyjne wskazanie, jakiej nieruchomości dotyczy umowa oraz opis tej nieruchomości. 
  3. Na jakich zasadach wynajmowany będzie lokal? – okres najmu, wysokość czynszu, terminarz wpłat, kwestie wypowiedzenia itd. 

Oczywiście, umowa najmu lokalu mieszkalnego powinna też zawierać datę oraz miejsce jej podpisania, a także odpowiedni nagłówek. Trzeba ją też sporządzić w co najmniej dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze stron. 

Pamiętaj, że jeśli dana kwestia nie zostanie należycie opisana w umowie najmu, będą ją regulowały odgórne przepisy, czyli np. Ustawa o ochronie praw lokatorów, Ustawa o zasobie gminy czy po prostu Kodeks cywilny.

Jakie dane muszą znaleźć się w umowie najmu lokalu mieszkalnego?

Zastanawiasz się, co powinna zawierać umowa najmu mieszkania? Przede wszystkim tytuł, datę oraz miejsce formalnego podpisania. Umowa najmu powinna jednoznacznie określać też terminy płatności czynszu oraz opłat dodatkowych, aby uniknąć wątpliwości co do momentu powstania zaległości. Dokument należy sporządzić w formie pisemnej w dwóch egzemplarzach (po jednym dla każdej ze stron).

W umowie należy wskazać strony umowy, podając:

  • imię i nazwisko,
  • adres zamieszkania,
  • numer PESEL lub nr dowodu tożsamości, umożliwiający jednoznaczną identyfikację strony umowy.

Kolejnym obowiązkowym elementem jest opis przedmiotu najmu, obejmujący:

  • adres lokalu mieszkalnego,
  • numer księgi wieczystej (jeśli jest prowadzona),
  • powierzchnię użytkową,
  • pomieszczenia wchodzące w skład lokalu,
  • tytuł prawny wynajmującego.

Warto również wskazać tytuł najmu, czyli podstawę prawną, na jakiej wynajmujący oddaje lokal mieszkalny do używania najemcy.

Uwaga!

W umowie należy rozdzielić odpowiedzialność za naprawy, wskazując, które z nich obciążają najemcę, a które właściciela lokalu.

Dla celów dowodowych zaleca się dołączenie protokołu zdawczo-odbiorczego, w którym opisuje się stan lokalu, jego wyposażenie oraz stany liczników. Protokół nie jest obowiązkowy, ale znacząco ułatwia rozliczenia po zakończeniu najmu.

Ciekawostka

Umowa najmu może zostać zawarta na czas oznaczony albo na czas nieoznaczony, przy czym brak wskazania terminu powoduje, że przyjmuje się najem na czas nieokreślony.

Umowa najmu a kwestia piwnicy

Piwnica może być również przedmiotem najmu. Nie zawsze jednak Wynajmujący decydują się udostępniać to pomieszczenie Najemcy, trzymając tam swoje rzeczy.

Jeśli piwnica jest częścią najmu mieszkania, warto uregulować w umowie kwestię opłat za jej użytkowanie. Rozwiązania są dwa – można wliczyć piwnicę do kwoty czynszu za mieszkanie lub stworzyć dodatkowy zapis z podaniem:

  • kwoty za użytkowanie piwnicy,
  • powierzchnią użytkową piwnicy,
  • charakterem użytkowania – jako powierzchnia współdzielona czy jako pomieszczenie przynależne do lokalu mieszkalnego.

Ulepszenia lokalu a umowa najmu – kiedy potrzebna jest zgoda właściciela?

Lokal będący przedmiotem najmu powinien zostać przekazany najemcy w stanie umożliwiającym jego użytkowanie. Najemca może wprowadzać w lokalu zmiany, jednak zakres dopuszczalnych ulepszeń zależy od ich charakteru.

Naszym okiem

Zgody właściciela lokalu wymagają istotne ulepszenia, które ingerują w substancję lokalu lub jego instalacje, takie jak remont kuchni lub łazienki czy montaż klimatyzacji. Zgoda powinna zostać wyrażona w formie pisemnej, najlepiej w treści umowy najmu lub w aneksie. Strony powinny również ustalić sposób rozliczenia ulepszeń, np. poprzez obniżenie czynszu lub zwrot poniesionych kosztów po zakończeniu najmu.
Ewelina Ratajczak, Specjalista ds. ubezpieczeń na życie i nieruchomości

Bez zgody wynajmującego najemca może wykonywać drobne prace konserwacyjne, w tym odświeżenie ścian lub montaż dodatkowego oświetlenia, o ile nie narusza to konstrukcji lokalu ani instalacji wymagających zgody właściciela.

Jeżeli najemca dokona ulepszeń bez wymaganej zgody, właściciel może żądać przywrócenia stanu poprzedniego albo zatrzymać ulepszenia za zwrotem ich wartości, z uwzględnieniem stopnia zużycia na dzień zdania lokalu.

Najem okazjonalny jako zabezpieczenie umowy najmu

W interesie właściciela lokalu leży odpowiednie zabezpieczenie umowy najmu. Podstawowym narzędziem ochrony jest szczegółowy protokół zdawczo-odbiorczy, najlepiej uzupełniony dokumentacją zdjęciową, który pozwala rozliczyć stan lokalu po zakończeniu najmu.

Najem okazjonalny stanowi najsilniejsze zabezpieczenie prawne umowy najmu lokalu mieszkalnego. Jego celem jest usprawnienie procedury opróżnienia lokalu w przypadku niewywiązywania się najemcy z obowiązków. Umowa najmu okazjonalnego musi zostać zawarta w formie pisemnej i spełniać ustawowe wymogi. Przede wszystkim wymaga:

  • oświadczenia najemcy w formie aktu notarialnego o poddaniu się egzekucji,
  • wskazania lokalu, do którego najemca zobowiązuje się wyprowadzić wraz ze zgodą właściciela tego lokalu,
  • zgłoszenia umowy do urzędu skarbowego w terminie 14 dni od jej zawarcia.

Spełnienie tych warunków powoduje, że po zakończeniu umowy właściciel lokalu może dochodzić jego wydania bez konieczności zapewnienia najemcy lokalu socjalnego, co znacząco skraca postępowanie.

Wypowiedzenie umowy najmu – terminy i zasady według przepisów Kodeksu cywilnego

Wypowiedzenie umowy najmu powinno zostać złożone w formie pisemnej i doręczone drugiej stronie w sposób, który pozwala potwierdzić odbiór (np. osobiście za pokwitowaniem lub listem poleconym).

Możliwość wypowiedzenia zależy od czasu trwania umowy:

  • czas określony – umowę można wypowiedzieć tylko w przypadkach wskazanych w umowie,
  • czas nieokreślony – stosuje się terminy wynikające z Kodeksu cywilnego.

Jeżeli umowa najmu nie określa terminów wypowiedzenia, Kodeks cywilny przewiduje:

  • 3 miesiące naprzód na koniec kwartału kalendarzowego – gdy czynsz jest płatny w odstępach dłuższych niż miesiąc,
  • 1 miesiąc naprzód na koniec miesiąca kalendarzowego – gdy czynsz jest płatny miesięcznie,
  • 3 dni naprzód – gdy czynsz jest płatny w krótszych odstępach niż miesiąc,
  • 1 dzień naprzód – gdy czynsz jest płatny codziennie.

Ta zasada pozwala prawidłowo wypowiedzieć umowę najmu w ramach porozumienia – bez sporów o ustawowe terminy.

Dodatkowe zapisy w umowie najmu, które chronią właściciela i najemcę

Poza elementami wymaganymi przez prawo, umowa najmu lokalu mieszkalnego może – i powinna – zawierać dodatkowe zapisy, które precyzują zasady korzystania z lokalu i ograniczają ryzyko sporów między stronami.

Warto uregulować w umowie najmu w szczególności:

  • zasady posiadania zwierząt w lokalu,
  • palenie wyrobów tytoniowych,
  • zakres dopuszczalnych remontów i ulepszeń,
  • możliwość lub zakaz podnajmu lokalu,
  • korzystanie z lokalu niezgodnie z przeznaczeniem, np. prowadzenie działalności gospodarczej.

Uwaga!

W umowie warto jasno wskazać, że najemca zobowiązany jest do korzystania z lokalu zgodnie z przeznaczeniem oraz do wykonywania podstawowych obowiązków najemcy, w tym dbania o stan mieszkania i terminowego regulowania opłat.

Jednocześnie należy pamiętać, że umowa najmu nie może zawierać postanowień sprzecznych z przepisami prawa. Nieważne będą zapisy:

  • przewidujące dowolną podwyżkę czynszu z pominięciem zasad i terminów wynikających z ustawy o ochronie praw lokatorów,
  • ustalające kaucję w wysokości przekraczającej dwunastokrotność miesięcznego czynszu,
  • zakazujące najemcy przyjmowania gości,
  • pozwalające właścicielowi lokalu na swobodne wchodzenie do mieszkania bez zgody najemcy, z wyjątkiem sytuacji awaryjnych.

Im precyzyjniej określone są obowiązki stron umowy, tym większa pewność prawna po obu stronach. Postanowienia sprzeczne z ustawą nie wywołują skutków prawnych, nawet jeśli zostały podpisane przez strony.

Jak ubezpieczyć lokal mieszkalny na wynajem? 

Dla lokalu będącego przedmiotem najmu zaleca się wykupienie dwóch niezależnych polis mieszkaniowych – po jednej dla każdej ze stron, ponieważ dotyczą one innego rodzaju mienia:

  1. Polisa dla wynajmującego (właściciela): Chroni mury oraz elementy stałe (wbudowane) nieruchomości przed zdarzeniami losowymi. Warto rozszerzyć ją o OC w życiu prywatnym wynajmującego, które chroni przed roszczeniami najemców lub sąsiadów za szkody, np. zalanie. Składka jest wyższa ze względu na wartość nieruchomości (zwykle 200–400 zł rocznie).
  2. Polisa dla najemcy: Chroni mienie ruchome (ruchomości domowe), czyli wyposażenie należące do lokatora, a także ewentualne nakłady inwestycyjne (remonty wykonane na własny koszt). Najemca może również dokupić własne OC w życiu prywatnym. Koszt takiej polisy jest niższy (nawet poniżej 100 zł rocznie).

Posiadanie obu polis jest kluczowym zabezpieczeniem, które pomaga uniknąć kosztownych konfliktów i nieprzewidzianych wydatków po ustaniu najmu.

TU SPRAWDZISZ CENY

FAQ – najczęściej zadawane pytania o umowę najmu mieszkania

  1. Czy zapis o kaucji w umowie najmu mieszkania jest obowiązkowy?

    Zapis o kaucji nie jest obowiązkowy, ale stanowi standardowe zabezpieczenie umowy najmu lokalu mieszkalnego. Kaucja może zostać przeznaczona na pokrycie zaległości czynszowych, opłat lub szkód, a jej wysokość nie może przekraczać dwunastokrotności miesięcznego czynszu. Kaucja podlega rozliczeniu po zakończeniu najmu i powinna być zwracana najemcy w terminie miesiąca od dnia opróżnienia lokalu, po potrąceniu należnych kwot. Niewykorzystane środki powinny zostać zwrócone najemcy zgodnie z umową.

  2. Czy do umowy najmu trzeba sporządzić protokół zdawczo-odbiorczy?

    Nie, ale jest to w interesie obu stron najmu. W dokumencie tym powinny być zawarte informacje na temat stanu technicznego lokalu i jego wyposażenia. Protokół zdawczo-odbiorczy powinien zawierać również stany liczników, aktualne w dniu wydania lokalu. A jeśli do umowy dołączymy fotografie nieruchomości, będziemy mogli już czuć się bardzo bezpiecznie.

  3. Jak sporządzić umowę najmu mieszkaniu dla kilku lokatorów?

    Umowa najmu mieszkania dla kilku lokatorów może zostać zawarta jako jedna umowa z odpowiedzialnością solidarną wszystkich najemców albo jako kilka odrębnych umów. W praktyce jedna umowa z kilkoma najemcami ułatwia właścicielowi dochodzenie należności i egzekwowanie obowiązków wynikających z umowy.

  4. Czy mogę zmienić umowę w trakcie najmu?

    Zmiana umowy najmu w trakcie jej obowiązywania jest możliwa wyłącznie za zgodą obu stron. Zmiany powinny zostać wprowadzone w formie pisemnego aneksu, który staje się integralną częścią umowy najmu.

  5. Czy umowa najmu lokalu mieszkalnego musi być zawarta w formie pisemnej?

    Umowa najmu lokalu mieszkalnego może zostać zawarta ustnie, jednak forma pisemna jest zdecydowanie zalecana, ponieważ ułatwia dochodzenie praw w razie sporu. W przypadku najmu okazjonalnego forma pisemna oraz spełnienie dodatkowych wymogów ustawowych są obowiązkowe.

  6. Czy najem krótkoterminowy w 2026 r. wymaga osobnych formalności?

    W 2026 r. planowane są nowe przepisy regulujące najem krótkoterminowy, które przewidują obowiązek wpisu lokalu do centralnego rejestru oraz spełnienia dodatkowych wymogów formalnych, sanitarnych lub przeciwpożarowych. Za brak rejestracji oferty mogą grozić wysokie kary administracyjne, nawet do 50 000 zł.

  7. Czy zmiany w najmie krótkoterminowym wpływają na umowę najmu mieszkania?

    Nowe regulacje mogą wymusić dodatkowe zobowiązania po stronie właściciela – np. obowiązek wpisu do rejestru, numer identyfikacyjny w ogłoszeniach oraz spełnienie standardów bezpieczeństwa – co warto ująć w umowie lub aneksie, jeśli mieszkanie jest wynajmowane turystom lub krótkoterminowo.