Największy wpływ na drogę hamowania samochodu ma prędkość. W razie zderzenia z autem, które porusza się 50 km/h, ryzyko śmierci pieszego wzrasta dziewięciokrotnie w porównaniu do pojazdu rozpędzonego do 30 km/h.

Jednak prędkość to nie jedyny czynnik, który wpływa na drogę hamowania samochodu. Duże znaczenie ma również stan i rodzaj nawierzchni. Na jezdni pokrytej śniegiem dystans potrzebny do całkowitego zatrzymania rozpędzonego auta zwiększa się dwukrotnie, a na oblodzonej czterokrotnie. Poza tym bardzo duże znaczenie ma czas reakcji kierowcy w razie konieczności nagłego i gwałtownego hamowania. 

Znajdź OC już od 348zł!
Bez wychodzenia z domu

  • Ceny OC w 5 minut
  • Oferty 14 towarzystw ubezpieczeniowych
  • Pomoc 200 agentów

Co to jest droga hamowania samochodu?

Droga hamowania to odległość przebyta przez samochód od momentu naciśnięcia przez kierowcę na hamulec do całkowitego zatrzymania auta. Wpływ na nią ma wiele czynników, jak prędkość jazdy pojazdu czy stan nawierzchni drogi. 

Należy pamiętać, że droga hamowania różni się od drogi zatrzymania samochodu. Jest ona jednym z trzech elementów wpływających na czas, jaki jadące auto potrzebuje na całkowite zatrzymanie. Aby obliczyć drogę zatrzymania pojazdu, trzeba dodać do siebie:

  • drogę przebytą przez samochód w czasie reakcji kierowcy, czyli od momentu spostrzeżenia przeszkody do naciśnięcia na hamulec (około 0,8-1 sekundy),
  • drogę przebytą przez samochód od momentu wciśnięcia hamulca do rozpoczęcia działania układu hamulcowego (około 0,3-0,4 sekundy),  
  • drogę hamowania samochodu.

Jak widać, o przebiegu drogi hamowania decydują ułamki sekund, które mogą być decydujące dla zdrowia kierowcy, pasażerów, czy innych uczestników ruchu drogowego. 

Jak prędkość wpływa na długość drogi hamowania samochodu?

Największy wpływ na drogę hamowania samochodu ma prędkość jazdy. Im wyższa, tym dłuższy upłynie czas od momentu naciśnięcia przez kierowcę na hamulec do całkowitego zatrzymania rozpędzonego auta. 

Droga hamowania na suchej i równej, asfaltowej nawierzchni wydłuża się w zależności od prędkości jazdy samochodu:

  • 30 km/h – o około 5 m,
  • 50 km/h – o około 13 m,
  • 70 km/h – o około 25 m,
  • 90 km/h – o około 42 m,
  • 110 km/h – o około 62 m,
  • 130 km/h – o około 87 m.

Oprócz drogi hamowania, do czasu całkowitego zatrzymania samochodu należy doliczyć czas reakcji kierowcy od momentu zauważenia przeszkody do naciśnięcia na hamulec (zwykle około 0,8-1 sekundy), a także na zadziałanie układu hamulcowego (około 0,3-0,4 sekundy). W efekcie dystans hamowania auta może się wydłużyć o kolejne:

  • przy 30 km/h – około 11-12 m,
  • przy 50 km/h – około 15-19 m,
  • przy 70 km/h – około 21-27 m,
  • przy 90 km/h – około 28-35 m,
  • przy 110 km/h – około 34-42 m,
  • przy 130 km/h – około 40-50 m.

Jak widać, droga całkowitego zatrzymania się samochodu może być bardzo zróżnicowana. Przy prędkości 30 km/h wyniesie około 17 m. Przy 70 km/h dystans zwiększy się do około 52 m, a przy 130 km/h podczas jazdy po autostradzie do około 137 m. Jednocześnie odległość może się jeszcze zwiększyć w zależności od innych czynników, jak np. poziom koncentracji lub zmęczenia kierowcy, czy stanu technicznego układu hamulcowego.

Uwaga! Droga hamowania samochodu rośnie do kwadratu prędkości. W efekcie np. dwukrotnie większa prędkość pojazdu wydłuży ją czterokrotnie. Natomiast trzykrotnie zwiększona prędkość wydłuży drogę hamowania auta dziewięciokrotnie.

Jak stan i rodzaj nawierzchni wpływa na drogę hamowania samochodu?

Poza prędkością, wpływ na drogę hamowania samochodu ma również stan i rodzaj nawierzchni. Jeśli jest mokra od opadów deszczu, pokryta liśćmi, śniegiem lub lodem, dystans całkowitego zatrzymania pojazdu może się wydłużyć. 

Zalegający na jezdni śnieg może wydłużyć drogę hamowania dwukrotnie, a lód czterokrotnie. W efekcie na suchej i równej nawierzchni przy prędkości 90 km/h, samochód na całkowite zatrzymanie będzie potrzebował około 77 m. Jeśli asfalt będzie mokry dystans zwiększy się do około 154 m, a oblodzony do około 308 m.

Nie tylko warunki atmosferyczne, lecz także rodzaj nawierzchni ma wpływ na drogę hamowania samochodu. Największą przyczepność pojazd zachowa na suchym betonie i asfalcie. Natomiast będzie mniejsza na drodze gruntowej czy kostce bazaltowej.

Jak stan techniczny samochodu wpływa na drogę hamowania?

Na drogę hamowania duży wpływ ma również sprawność układu hamulcowego. Aby go nie przeciążać, warto stosować hamowanie pulsacyjne lub hamować silnikiem. Natomiast mocne i gwałtowne hamowanie oznacza szybsze zużycie hamulców.

Poza tym niesprawne amortyzatory nie tylko zmniejszają przyczepność auta, lecz także wydłużają drogę hamowania o około 2 m przy zużyciu na poziomie 50%. Najbardziej skuteczne w szybkim zatrzymaniu auta są twarde amortyzatory. Natomiast system ABS wspomaga hamowanie, ale na nierównej, mokrej oblodzonej lub pokrytej liśćmi jezdni, jego działanie może wydłużyć odległość potrzebną do unieruchomienia auta.

Duże znaczenie mają również rozwiązania techniczne zastosowane w układzie hamulcowym. Samochód wyposażony w stalowe tarcze hamulcowe o średnicy 280-300 mm, który porusza się z prędkością 100 km/h, powinien całkowicie się zatrzymać po pokonaniu 36-42 m, w zależności od modelu. Z kolei ten dystans zmniejszy się do 32-36 m, w przypadku aut posiadających ceramiczne, wentylowe lub nacinane tarcze o średnicy 330-420 mm. Istotny jest również stan okładzin hamulców oraz jakość płynu hamulcowego.

Jak stan opon wpływa na drogę hamowania samochodu?

Zużyty bieżnik opon może przyczynić się do powstania akwaplanacji, czyli utraty przyczepności przez samochód na mokrej nawierzchni. W efekcie nie tylko wydłuży się droga hamowania, lecz także kierowca może stracić kontrolę nad autem doprowadzając do poważnego wypadku drogowego.

Należy również unikać używania opon zimowych latem (w tym przypadku droga hamowania auta poruszającego się z prędkością 100 km/h wydłuży się o około 16 m), bądź na odwrót. Producenci ściśle dostosowują ogumienie do określonych warunków atmosferycznych i nawierzchni, a niestosowanie się do ich zaleceń również może wydłużyć drogę hamowania samochodu.

Uwaga! Im wyższa prędkość, tym wzrasta pęd pojazdu. W efekcie układ hamulcowy z większą siłą działa na opony. Dlatego powinniśmy dopasować prędkość jazdy do stanu ogumienia, rodzaju nawierzchni i stanu technicznego hamulców, aby samochód nie wpadł w poślizg i nie wydłużył drogi hamowania.

Jak masa samochodu wpływa na drogę hamowania?

Im cięższy pojazd, tym dłuższa droga hamowania. Samochody ciężarowe mają bardziej obciążony układ hamulcowy w porównaniu do aut osobowych. Oznacza to, że tarcze hamulcowe i klocki szybciej ulegają rozgrzaniu, co może przyczynić się do wolniejszej utraty prędkości (tzw. miękki pedał hamulca).

Czy kierowca może skrócić drogę hamowania?

Poza opisanymi powyżej w artykule czynnikami, bardzo duży wpływ na drogę hamowania ma też zachowanie kierowcy. Zwłaszcza powinien stosować się do obowiązujących ograniczeń prędkości oraz zachować szczególną ostrożność. Bardzo ważna jest bezpieczna jazda w terenie zabudowanym, po którym często poruszają się piesi. Często w przypadku zderzenia z autem mogą doznać poważnych obrażeń czy ponieść śmierć.

Uwaga! Limit prędkości na drodze w terenie zabudowanym wynosi 50 km/h. Jego przekroczenie zaledwie o 10 km/h może wydłużyć dystans potrzebny do całkowitego zatrzymania samochodu o około 10 metrów.

Krajowa Rada Ruchu Drogowego ostrzega, że w razie potrącenia pieszego przez samochód poruszający się z prędkością 50 km/h, prawdopodobieństwo śmierci wynosi 90%. Jest dziewięć razy większe niż przy 30 km/h. 

Natomiast często ślady hamowania w wypadkach drogowych z udziałem pieszych, zaczynają się około 30 m od miejsca zatrzymania się auta. Jeśli więc dopuszczalna prędkość w terenie zabudowanym zostanie przekroczona tylko o 10 km do 60 km/h, kierowca nie ma szans, aby wyhamować przed przejściem.

Maksymalne dopuszczalne limity prędkości dla samochodów osobowych do 3,5 t w zależności od rodzaju drogi, wynoszą w Polsce:

  • 20 km/h w strefie zamieszkania,
  • 50 km/h w terenie zabudowanym,
  • 90 km/h na drodze zwykłej,
  • 100 km/h na drodze ekspresowej jezdniowej oraz drodze dwujezdniowej o 2 pasach w każdą stronę,
  • 120 km/h na drodze ekspresowej dwujezdniowej,
  • 140 km/h na autostradzie.

Ponadto zachowanie koncentracji podczas jazdy pozwoli kierowcy na szybszą reakcję w razie wystąpienia nagłego zdarzenia na drodze, co może skrócić dystans hamowania samochodu o kilka bardzo istotnych metrów. Warto również zachowywać bezpieczne odstępy od innych aut, aby w razie potrzeby mieć większą szansę na zatrzymanie rozpędzonego pojazdu.

Jak awaryjnie wyhamować samochód?

Może się zdarzyć, że nawet najbardziej ostrożnie jeżdżący kierowca zostanie zmuszony do wykonania nagłego i gwałtownego manewru, jeśli np. ktoś wybiegnie mu przed maskę auta. Wówczas należy wykonać awaryjne hamowanie. Jak to zrobić?

Podczas awaryjnego hamowania kierowca powinien z pełną siłą kopnąć w sprzęgło i hamulec, dzięki czemu rozpędzony samochód zacznie zwalniać z maksymalną mocą. Pedały należy dociskać, aż auto całkowicie wyhamuje. 

Jak ubezpieczenie OC chroni sprawcę kolizji lub wypadku drogowego?

Zgodnie z prawem, każdy pojazd mechaniczny zarejestrowany w Polsce musi obowiązkowo posiadać wykupione ważne ubezpieczenieOC. Polisa chroni zarówno sprawcę kolizji lub wypadku drogowego, jak i poszkodowanych. 

Jeśli kierowca nieznacznie przekroczy dopuszczalną prędkość i spowoduje stłuczkę, powstałe szkody pokryje ubezpieczyciel z jego polisy OC. Ich wysokość może być znacznie niższa, niż kara za brak obowiązkowego ubezpieczenia pojazdu. W 2021 r. maksymalna grzywna nałożona przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny może sięgnąć 5600 zł – wyjaśnia Stefania Stuglik, ekspert ds. ubezpieczeń komunikacyjnych w rankomat.pl.

Źródła:

  1. Ustawa Prawo o ruchu drogowym: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970980602/U/D19970602Lj.pdf
  2. https://www.autobaza.pl/page/portal/auto-ekspert/droga-hamowania-samochodu-w-praktyce/
  3. https://www.smartdriver.pl/droga-hamowania-samochodu-a-predkosc
     

Co warto wiedzieć?

  1. Największy wpływ na drogę hamowania samochodu ma prędkość jazdy.
  2. Samochód najszybciej wyhamuje na suchym betonie oraz drodze asfaltowej.
  3. Na drodze pokrytej śniegiem droga hamowania wydłuża się dwukrotnie, a na oblodzonej czterokrotnie.
  4. Przekroczenie maksymalnej dopuszczalnej prędkości w terenie zabudowanym o 10 km/h, dziewięciokrotnie zwiększa ryzyko śmierci pieszego podczas zderzenia z autem.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o drogę hamowania samochodu

  1. Jaki odstęp trzeba zachować między innymi pojazdami w czasie jazdy?

    Przepisy w Polsce nie określają odległości, jaką musi zachować kierowca od innych pojazdów na drodze. Wyjątkiem są tunele, w których samochody osobowe do 3,5 t muszą utrzymać odstęp 50 m od znajdującego się przed nimi auta.
  2. Czy w godzinach nocnych można poruszać się w terenie zabudowanym z prędkością 60 km/h?

    Już nie. Od 1 czerwca 2021 r. maksymalna dopuszczalna prędkość w terenie zabudowanym wynosi 50 km/h bez względu na porę dnia. Przed zmianą przepisów w godzinach 23:00-5:00, kierowcy mogli poruszać się z prędkością 60 km/h.
  3. Czy zmiana opon letnich na zimowe jest obowiązkowa?

    Nie. W Polsce zmiana opon letnich na zimowe jest jedynie zalecana, a nie obowiązkowa. Jednak jazda z ogumieniem niedostosowanym do warunków atmosferycznych i stanu nawierzchni jezdni znacznie wydłuża drogę hamowania auta.
  4. Czy stan opon jest sprawdzany podczas badania technicznego pojazdu?

    Tak. Diagnosta sprawdza, czy opony są dopasowane do typu pojazdu, a także kontroluje głębokość i zużycie bieżnika ogumienia.