Wymiana licznika kilometrów w aucie – kiedy można, trzeba i nie wolno tego robić?

Kiedy można wymienić licznik w samochodzie?

Wymiana licznika kilometrów w samochodzie jest dopuszczalna w dwóch przypadkach:

1. gdy drogomierz nie odmierza przebiegu pojazdu – uległ awarii i nie spełnia swojej funkcji,
2. gdy wymiany wymaga element, z którym drogomierz jest nierozerwalnie związany.

Jeżeli nie zachodzi żadna z powyższych przesłanek, to legalna wymiana licznika kilometrów w samochodzie nie jest możliwa. Ingerencja w tym zakresie zostanie potraktowana surowo, a to dlatego, że zgodnie z aktualnymi przepisami licznik (drogomierz) jest elementem pojazdu, który jest objęty ochroną prawną.

Jak zalegalizować nowy licznik w samochodzie?

Legalizacja zamontowanego w aucie drogomierza odbywa się na stacji kontroli pojazdów, gdzie fachowiec dokonuje odczytu wskazania urządzenia i następnie wprowadza liczbę przejechanych kilometrów do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK). Z przepisów wynika, że właściciel pojazdu powinien zgłosić się na stację kontroli pojazdów w ciągu 14 dni od momentu montażu nowego drogomierza.

Aby zalegalizować nowy drogomierz, na stację kontroli pojazdów należy zabrać:

• dowód rejestracyjny pojazdu,
• kartę płatniczą lub gotówkę – legalizacja drogomierza kosztuje 50 zł,
• oświadczenie właściciela lub posiadacza pojazdu o wymianie drogomierza, które można pobrać pod adresem: https://piskp.pl/wp-content/uploads/2019/12/O%C5%9Bwiadczenie-o-wymianie-drogomierza.pdf.

Proces legalizacji drogomierza kończy się wydaniem dokumentu, który potwierdza przeprowadzenie odczytu drogomierza. Dokument ten zawiera datę odczytu, wartość wskazania drogomierza, numer identyfikacyjny pojazdu, dane identyfikacyjne stacji kontroli pojazdów i wynik odczytu, np. „Odczyt wskazania drogomierza z wynikiem pozytywnym”.

Jakie informacje zawiera oświadczenie o wymianie drogomierza?

Zanim diagnosta przejdzie do odczytania wskazania drogomierza, musi otrzymać oświadczenie właściciela lub posiadacza pojazdów o wymianie drogomierza. To oświadczenie powinno zostać sporządzone na urzędowym formularzu i zawierać:

• dane właściciela lub posiadacza pojazdu – imię i nazwisko, numer PESEL i adres zamieszkania,
• dane identyfikujące pojazd – marka, typ, model, rok produkcji, numer VIN i numer rejestracyjny,
• informacje o dacie i przyczynie wymiany drogomierza – wystarczy zaznaczyć odpowiednie pole,
• miejsce i datę złożenia oświadczenia,
• klauzulę, z której będzie wynikać, że składający oświadczenie jest świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia,
• czytelny podpis właściciela lub posiadacza pojazdu.

Jakie konsekwencje grożą za nieterminową legalizację drogomierza?

Chociaż za sam brak legalizacji licznika kilometrów w terminie 14 dni od jego wymiany nie została przewidziana odrębna kara, to właściciel samochodu musi spodziewać się konsekwencji. W tej sytuacji zastosowanie ma art. 97 Kodeksu wykroczeń – na kierowcę może zostać nałożona kara grzywny do 3000 zł albo kara nagany.

Aby uniknąć problemów, należy jak najszybciej przeprowadzić legalizację drogomierza. Po upływie wspomnianego terminu 14 dni od wymiany drogomierza pracownik stacji kontroli pojazdów nie może też odmówić dokonania odczytu jego wskazania. 

Co grozi za przekręcenie licznika w samochodzie?

W aktualnym stanie prawnym cofnięcie licznika jest przestępstwem (a nie wykroczeniem), a osoba, która manipuluje wskazaniem drogomierza, musi się liczyć z karą w postaci pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat, z możliwością zmniejszenia do 2 lat. Takie konsekwencje zostały przewidziane w Kodeksie karnym. Karze podlegają trzy czyny:

1. zmiana wskazania drogomierza pojazdu,
2. ingerencja w prawidłowość pomiaru licznika kilometrów,
3. zlecenie innej osobie zmiany wskazania licznika kilometrów lub ingerencji w prawidłowość jego pomiaru.

Chociaż przepis 306a Kodeksu karnego został wprowadzony pod koniec maja 2019 r. i kierowcy są świadomi tego, że przekręcenie drogomierza wiąże się z poważnymi konsekwencjami, kontrolującym przebiegi pojazdów funkcjonariuszom wciąż zdarza się ujawniać nieprawidłowości w tej kwestii. W 2020 roku rekordzista cofnął stan licznika o ponad 1 mln km. 

Jak upewnić się, że auto nie ma przekręconego licznika?

Jeżeli nie chcesz się naciąć na nieuczciwego sprzedawcę i kupić samochodu z cofniętym drogomierzem, możesz sprawdzić historię stanu licznika poprzez stronę gov.pl (usługa Historia Pojazdu). W tym celu wystarczy podać 3 informacje, które można uzyskać od sprzedawcy:

1. numer rejestracyjny pojazdu,
2. datę pierwszej rejestracji pojazdu,
3. numer VIN pojazdu.

Stan licznika jest cyklicznie odnotowywany w Centralnej Ewidencji Pojazdów (CEP) od 1 stycznia 2014 r. Z kolei służby uprawnione do kontroli kierowców mają obowiązek przekazywać wskazanie drogomierza do bazy CEP od 1 stycznia 2020 r. Jeżeli chcesz kupić kilkuletni pojazd, to masz możliwość sprawdzenia, czy wskazanie drogomierza uległo zmniejszeniu, zamiast każdego roku się zwiększać.

W sprawdzeniu autentyczności wskazania drogomierza może pomóc również konsultacja z rzeczoznawcą lub firmą wyspecjalizowaną w ocenie stanu technicznego pojazdów. Takie podmioty są w stanie ocenić prawdziwość odczytu licznika, biorąc pod uwagę wiek i stan zużycia samochodu.

O czym warto pamiętać, kupując auto z wymienionym licznikiem?

Jeżeli zauważysz nielegalną ingerencję w stan drogomierza już po zakupie pojazdu, najlepiej jak najszybciej zgłoś podejrzenie popełnienia przestępstwa przez nieuczciwego sprzedawcę. W takiej sytuacji funkcjonariusze sprawdzą, czy licznik został cofnięty przez poprzedniego właściciela, a ewentualnymi konsekwencjami prawnymi zostanie obarczony właśnie on, a nie Ty.

Gdyby policji udało się potwierdzić cofnięcie licznika, to:

• nieuczciwy sprzedawca używanego samochodu za wprowadzenie Cię w błąd może zostać pociągnięty do odpowiedzialności za oszustwo zgodnie z art. 286 Kodeksu karnego,
• możesz powołać się na prawo do zwrotu towaru z powodu jego niezgodności z umową – w przypadku zakupu samochodu od profesjonalnego sprzedawcy (np. komisu lub salonu) i gdy odkryjesz ten fakt w okresie do 2 lat od dnia zawarcia transakcji

Czy przebieg pojazdu wpływa na wysokość składki OC?

Duży przebieg może – ale nie musi – oznaczać wyższą cenę ubezpieczenia OC. W teorii powód jest prosty – im większy przebieg ma pojazd, tym z reguły jest starszy. To z kolei oznacza większe zużycie części, co przekłada się na zwiększone ryzyko awarii i wystąpienia szkód, które będzie musiał pokryć ubezpieczyciel. Ale w praktyce nie każda firma ubezpieczeniowa wykazuje się tak bezpośrednim podejściem.

Naszym okiem

Wiek auta i liczba dotychczas przejechanych kilometrów to bardzo istotne czynniki brane pod uwagę przez towarzystwa ubezpieczeniowe przy wyliczaniu składki OC. Zwykle właściciele samochodów z wyższym przebiegiem płacą więcej za obowiązkowe ubezpieczenie. Jednocześnie nie jest to regułą, ponieważ każdy ubezpieczyciel indywidualnie określa ceny polis.

Stefania Stuglik, Specjalista ds. ubezpieczeń komunikacyjnych

Korzystasz z pojazdu o dużym przebiegu? Nie musisz płacić więcej. Kluczem do taniego ubezpieczenia OC jest porównanie ofert co najmniej kilku firm ubezpieczeniowych. W ten sposób sprawdzisz, który ubezpieczyciel ma najkorzystniejszą propozycję i jest w stanie zaoferować polisę w przystępnej cenie.