Dobrze dobrane ubezpieczenie budynków gospodarstwa rolnego pozwala uniknąć poważnych strat finansowych po pożarze, wichurze czy zalaniu. To nie tylko obowiązek, ale przede wszystkim realna ochrona dorobku rolnika.
Ubezpieczenie budynku gospodarczego
Wartość nieruchomości głównej i stałych elementów 600 000 zł.
Zakres i obowiązek ubezpieczenia budynków gospodarstwa rolnego zależą od jego wielkości i rodzaju zabudowań. Sprawdź, które budynki trzeba ubezpieczyć, co obejmuje polisa i ile kosztuje pełna ochrona mienia rolniczego.
Najważniejsze informacje
1. Ubezpieczenie budynków gospodarstwa rolnego jest obowiązkowe dla rolników posiadających gospodarstwo o powierzchni powyżej 1 hektara.
2. Polisa chroni budynki rolnicze i gospodarcze przed zdarzeniami losowymi, takimi jak pożar, powódź czy huragan.
3. Wysokość odszkodowania zależy od przyjętej wartości budynku oraz stopnia jego zużycia.
4. Ochronę można rozszerzyć o ruchomości, sprzęt, zwierzęta gospodarskie i dodatkowe ryzyka, takie jak kradzież czy przepięcie.
- Co to jest budynek gospodarstwa rolnego?
- CKiedy ubezpieczenie jest (lub nie jest) obowiązkowe – wyjątki z ustawy?
- Jakie budynki można (i warto) ubezpieczyć?
- Zakres ochrony – od jakich zdarzeń chroni polisa?
- Ile kosztuje ubezpieczenie budynków rolniczych i gospodarczych?
- Suma ubezpieczenia i sposób wyliczania odszkodowania
- Ochrona ruchomości w ubezpieczeniu rolnym – czy to możliwe?
- Gdzie kupię ubezpieczenie budynków gospodarczych?
Co to jest budynek gospodarstwa rolnego?
Budynek gospodarstwa rolnego, zwany też budynkiem rolniczym, to obiekt spełniający warunki określone w ustawie o ubezpieczeniach obowiązkowych i Prawie budowlanym. Musi być trwale związany z gruntem, posiadać fundamenty i dach, być wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz mieć powierzchnię użytkową co najmniej 20 m². Powinien też stanowić własność rolnika i znajdować się na terenie jego gospodarstwa rolnego.
W ubezpieczeniach rolnych warto jednak odróżnić budynek rolniczy od budynku gospodarczego. Pierwszy służy prowadzeniu działalności rolniczej – np. obora, stodoła, magazyn zboża czy garaż na maszyny. Drugi to obiekt pomocniczy, często przydomowy, wykorzystywany do celów prywatnych, takich jak składzik na narzędzia, warsztat czy garaż przy domu.
CKiedy ubezpieczenie jest (lub nie jest) obowiązkowe – wyjątki z ustawy?
Obowiązek ubezpieczenia budynków w gospodarstwie rolnym wynika z Ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych z 22 maja 2003 r. Dotyczy on rolników, którzy:
- posiadają gospodarstwo o powierzchni przekraczającej 1 hektar użytków rolnych;
- prowadzą dział specjalny produkcji rolnej (np. hodowlę drobiu, uprawy szklarniowe).
W takim przypadku rolnik ma obowiązek ubezpieczyć wszystkie budynki wchodzące w skład gospodarstwa, jeśli są pokryte dachem. Ochrona obejmuje 13 zdarzeń losowych (m.in. pożar, powódź, uderzenie pioruna, huragan czy grad).
Ubezpieczenie nie jest obowiązkowe, gdy:
- powierzchnia gospodarstwa nie przekracza 1 ha;
- budynki są tymczasowe, przeznaczone do rozbiórki lub niezakończone budową;
- nieruchomość nie spełnia definicji gospodarstwa rolnego (np. działka rekreacyjna).
Uwaga!
Jakie budynki można (i warto) ubezpieczyć?
Ochroną można objąć wszystkie budynki wchodzące w skład gospodarstwa, które są trwale związane z gruntem, posiadają dach i zostały wzniesione zgodnie z prawem. Ubezpieczenie dotyczy m.in. budynków mieszkalnych, gospodarczych, garaży wolnostojących (z wyłączeniem blaszanych), altan, ogrodzeń, instalacji fotowoltaicznych, basenów, murowanych grillów, wiat śmietnikowych czy utwardzonych podjazdów.
W przypadku gospodarstw powyżej 1 ha obowiązkowo ubezpiecza się budynki rolnicze, takie jak obory, stodoły czy magazyny. Z kolei mniejsze obiekty przydomowe można chronić dobrowolnie w ramach polisy mieszkaniowej. W wybranych towarzystwach możliwe jest też objęcie ochroną przydomowej pasieki czy roślinności ogrodowej.
Zakres ochrony – od jakich zdarzeń chroni polisa?
Podstawowa polisa dla domu chroni tylko przed pożarem i innymi zdarzeniami losowymi, takimi jak: upadek samolotu, uderzenie samochodu, zalanie, wybuch czy porywisty wiatr. W podstawie tych zdarzeń jest najczęściej od kilku do kilkunastu. Po wykupieniu odpowiednich rozszerzeń, takich ryzyk może być już jednak ponad 30.
Zakres ochrony może także obejmować innego typu zdarzenia, np. ryzyka kradzieżowe, czyli: kradzież z włamaniem, kradzież zwykłą oraz rabunek rzeczy osobistych poza miejscem ubezpieczenia. Polisa może też zabezpieczyć twój majątek przed dewastacją, wandalizmem i graffiti. W ubezpieczeniu nieruchomości dostępne są także rozszerzenie dedykowane lokatorom, czyli chociażby OC w życiu prywatnym, Home Assistance czy pomoc prawna.
Towarzystwa coraz częściej oferują swoim klientom unikatowe ryzyka. Chodzi tutaj np. o ubezpieczenie pasieki, ochronę rzeczy osobistych gości czy sprzętu medycznego. Nietypowe dodatki znajdziesz też często w pakietach OC (np. OC rowerzysty) czy Home Assistance (np. dodatkowe ubezpieczenie zwierząt domowych).
Warto tutaj również wspomnieć o nieco droższym wariancie polisy mieszkaniowej, czyli ubezpieczeniu od ryzyk wszystkich (All Risks). Jeśli wykupisz taką polisę, zabezpieczysz się finansowo również przed nietypowymi sytuacjami, których nie da się przewidzieć czy nazwać. Takie ubezpieczenia zawierają też większe limity odpowiedzialności oraz ryzyka niedostępne w tradycyjnym wariancie, czyli ubezpieczeniu od ryzyk nazwanych.
Pamiętaj, że każda polisa ma nieco inne zdarzenia w podstawie oraz dostępne rozszerzenia. Takie kwestie są zawsze szczegółowo opisane w OWU.
Ubezpieczenie gospodarstwa do 1 hektara powierzchni – możliwy zakres ochrony | |
Rodzaj zdarzenia | Przykładowe ryzyka |
Zdarzenia losowe | pożar, powódź, zalanie, uderzenie pioruna, przepięcie, porywisty wiatr, ulewny deszcz, śnieg, mróz, wybuch, implozja, grad, upadek samolotu, upadek drzew i masztów, uderzenie samochodu, lawina, trzęsienie ziemi, osuwanie i zapadanie się ziemi, dym i sadza, fala dźwiękowa. |
Ryzyka kradzieżowe
| kradzież z włamaniem, kradzież zwykła, rabunek rzeczy osobistych poza miejscem ubezpieczenia |
Dodatki dedykowane lokatorom
| pomoc prawna, Home Assistance, OC w życiu prywatnym, ubezpieczenie NNW |
Inne zdarzenia | dewastacja, wandalizm, graffiti, skutki akcji ratowniczej, stłuczenie przedmiotów szklanych. |
Unikatowe dodatki
| ubezpieczenie NNW psa i kota, ubezpieczenie przydomowej pasieki, ochrona rzeczy osobistych gości, OC rowerzysty, ubezpieczenie od kradzieży samochody znajdującego się w garażu. |
Tabela 1. Opracowanie własne na podstawie OWU
Ile kosztuje ubezpieczenie budynków rolniczych i gospodarczych?
Cena ubezpieczenia gospodarstwa zależy od wartości majątku, zakresu ochrony oraz rodzaju zabudowy. W ramach przykładu poprosiliśmy o ofertę dotyczącą gospodarstwa o powierzchni 1 ha, w którego skład wchodzi dom mieszkalny (150 m² z 2013 roku) oraz budynek gospodarczy – chlewnia (60 m², rok budowy: 2020). Dodatkowo do ubezpieczenia zgłoszono instalację fotowoltaiczną o wartości 40 000 zł. Ochroną objęto mienie od zdarzeń losowych, w tym ruchomości domowe (100 000 zł), urządzenia (100 000 zł), produkty rolne (50 000 zł) oraz zwierzęta gospodarskie (70 000 zł). Polisa obejmuje również ochronę od kradzieży, w tym ruchomości (100 000 zł) i urządzenia (50 000 zł).
W poniższej tabeli przedstawiono szczegółowe warianty oferty przygotowane przez Wartę, uwzględniające różne konfiguracje ochrony dla wskazanego gospodarstwa.
| Zakres ochrony | Wariant 1 | Wariant 2 | Wariant 3 |
| Łączna składka (jednorazowa) | 2711 zł | 2476 zł | 2320 zł |
| OC Rolnika | 60 zł | 60 zł | 60 zł |
| Obowiązek | ✓ | ✓ | ✓ |
| Budynki rolnicze | 1257 zł | 1022 zł | 866 zł |
| Obowiązek | ✓ | ✓ | ✓ |
| Rozszerzenie | ✓ | ✓ | ✓ |
| Ruchomości domowe | 585 zł | 585 zł | 585 zł |
| Zdarzenia losowe | 100 000 zł | 100 000 zł | 100 000 zł |
| Ryzyka kradzieżowe (w tym stałe elementy) | 100 000 zł | 100 000 zł | 100 000 zł |
| Urządzenia | 473 zł | 473 zł | 473 zł |
| Zdarzenia losowe | 100 000 zł | 100 000 zł | 100 000 zł |
| Ryzyka kradzieżowe | 50 000 zł | 50 000 zł | 50 000 zł |
| Produkty rolne, materiały i zapasy | 195 zł | 195 zł | 195 zł |
| Suma ubezpieczenia | 50 000 zł | 50 000 zł | 50 000 zł |
| Zwierzęta gospodarskie | 141 zł | 141 zł | 141 zł |
| Suma ubezpieczenia | 70 000 zł | 70 000 zł | 70 000 zł |
Tabela 2. Źródło: Warta (stan na: 24.10.2025 r.).
Budynki rolnicze | ||||||
| Rodzaj | Palność | Rok | Powierzchnia | Suma ubezpieczenia (SU) | Zakres ubezpieczenia | Składka |
Mieszkalny ze stałymi elementami | Niepalny | 2013 | 150 m2 | 1 041 000 zł | Obowiązkowy | 690 zł |
Gospodarczy, chlewnia | Niepalny | 2020 | 60 m2 | 128 000 zł | Obowiązkowy | 176 zł |
Tabela 3. Źródło: Warta (stan na: 24.10.2025 r.).
Naszym okiem
Suma ubezpieczenia i sposób wyliczania odszkodowania
Suma ubezpieczenia (SU) to maksymalna kwota odszkodowania ustalana osobno dla każdego budynku. Może odpowiadać wartości odtworzeniowej (koszt odbudowy w stanie nowym) lub rzeczywistej (pomniejszonej o zużycie techniczne). Nowe i dobrze utrzymane budynki, także gospodarcze, ubezpiecza się zwykle według wartości odtworzeniowej, natomiast starsze – według rzeczywistej, co oznacza niższą wypłatę w razie szkody.
Odszkodowanie ustala się na podstawie kosztorysu naprawy lub odbudowy, z uwzględnieniem materiałów i konstrukcji. Wypłata może być pomniejszona o wartość pozostałości, a zwiększona o koszty uprzątnięcia miejsca zdarzenia. Ubezpieczenie nie obejmuje szkód powstałych z winy umyślnej, rażącego niedbalstwa, szkód górniczych czy braku konserwacji. W przypadku budynków gospodarczych, które są w złym stanie technicznym lub przeznaczone do rozbiórki, ubezpieczyciel może odmówić ochrony lub ograniczyć zakres wypłaty.
W obowiązkowej polisie dla rolników sumy ubezpieczenia (SU) ustala się osobno dla każdego obiektu. SU mogą być ustalone albo dla wartości odtworzeniowej, albo dla wartości rzeczywistej.
Wartość odtworzeniową stosuje się do nowych budynków oraz takich, których stopień zużycia technicznego nie przekracza 10%.
Wartość rzeczywista to przelicznik stosowany przy budynkach, których stopień zużycia technicznego przekracza 10%. SU jest tutaj równa wartości nieruchomości w stanie nowości pomniejszonej o stopień zużycia technicznego. Mówiąc prościej, jeśli dany budynek zostanie całkowicie zniszczony, odszkodowanie nie pokryje w całości kosztów postawienia identycznego budynku od podstaw.
Ochrona ruchomości w ubezpieczeniu rolnym – czy to możliwe?
Ubezpieczenie budynków gospodarstwa rolnego można rozszerzyć o ruchomości domowe lub gospodarskie, czyli mienie znajdujące się wewnątrz budynków – np. narzędzia, sprzęt rolniczy, wyposażenie warsztatu czy urządzenia elektryczne. Zakres ochrony zależy od oferty TU i może obejmować szkody spowodowane pożarem, zalaniem, kradzieżą lub włamaniem. Z ochrony wyłączone są zazwyczaj zwierzęta gospodarskie, dane elektroniczne, dzieła sztuki, broń oraz przedmioty o dużej wartości jednostkowej, chyba że zostały ubezpieczone oddzielnie.
Jakie są dodatkowe ubezpieczenia w gospodarstwie rolnym?
Poza obowiązkowym ubezpieczeniem budynków rolniczych ochronę można rozszerzyć o inne elementy majątku – sprzęt i maszyny rolnicze, pojazdy wolnobieżne, zwierzęta gospodarskie, płody rolne czy zapasy. Popularnym dodatkiem jest także OC rolnika, chroniące przed skutkami szkód wyrządzonych osobom trzecim podczas prowadzenia gospodarstwa.
Wielu ubezpieczycieli oferuje pakiety dobrowolne, np. ochronę upraw, assistance rolniczy czy ubezpieczenie dochodu, które pomagają zabezpieczyć się przed skutkami nieprzewidzianych zdarzeń. Zakres takich polis można elastycznie dopasować do rodzaju prowadzonej działalności.
Gdzie kupię ubezpieczenie budynków gospodarczych?
Ubezpieczenie budynków gospodarstwa rolnego można kupić bezpośrednio u ubezpieczyciela, przez agenta lub online – w porównywarkach ofert takich jak Rankomat czy poprzez strony TU. Wystarczy podać podstawowe dane o gospodarstwie: jego powierzchnię, typ zabudowy, rok budowy i wartość mienia. Rolnicy posiadający gospodarstwa powyżej 1 ha wybierają polisę obowiązkową, której zakres określa ustawa. Dla mniejszych gospodarstw i zabudowań przydomowych dostępne są dobrowolne polisy mieszkaniowe z dodatkami dla budynków gospodarczych.
Uwaga!
FAQ - Najczęściej zadawane pytania o ubezpieczenie budynków gospodarstwa rolnego
Czy za brak ubezpieczenia budynków gospodarstwa rolnego grozi kara?
Jeśli rolnik posiada gospodarstwo o powierzchni powyżej 1 ha i nie wykupi obowiązkowego ubezpieczenia, może otrzymać karę finansową od Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. Jej wysokość wynosi 25% minimalnego wynagrodzenia, czyli około 1200 zł w 2025 roku.
Czy ubezpieczenie może obejmować budynki gospodarcze w budowie?
Towarzystwa oferują polisy dla budynków w trakcie budowy, rozbudowy lub remontu. Ochrona obejmuje zwykle zdarzenia losowe, takie jak pożar, zalanie czy uderzenie pioruna.
Czy ubezpieczenie budynków gospodarstwa rolnego poniżej 1 ha kupionego na kredyt jest obowiązkowe?
Tak, ale wynika to z wymogów banku, a nie z przepisów ustawy. Kredytodawca wymaga, aby nieruchomość była ubezpieczona co najmniej od ognia i innych zdarzeń losowych przed uruchomieniem kredytu.
Kiedy budynek wchodzi w skład gospodarstwa rolnego?
Budynek uznaje się za część gospodarstwa rolnego, jeśli ma co najmniej 20 m² powierzchni użytkowej, fundamenty, dach i jest trwale związany z gruntem znajdującym się na terenie użytków rolnych.





