100 zł i 5 punktów karnych – taka kara grozi kierowcy za jazdę bez zapiętych pasów. Jednak niekiedy grzywna wyniesie 200 zł i zostanie uzupełniona o 8 punktów karnych. Poznaj szczegóły – dowiedz się, jak wysoki może być mandat za niezapięte pasy.

Getty Images

Najważniejsze informacje

  • Mandat za niezapięte pasy wynosi 100 zł. Jest on nakładany na każdą osobę podróżującą w ten sposób – kierowcę i pasażera.
  • Jeżeli kierowca podróżuje sam i nie ma pasów bezpieczeństwa, kara wyniesie 100 zł i 5 punktów karnych.
  • Jeżeli kierowca przewozi pasażera bez pasów, każdy z nich otrzyma mandat w wysokości 100 zł, a kierowca dodatkowo 5 punktów karnych.
  • Przewożenie kilku pasażerów, którzy nie zapieli pasów bezpieczeństwa, oznacza więcej punktów karnych – 8.
  • Niekorzystanie z pasów w trakcie jazdy autem nie wyklucza prawa do odszkodowania z OC sprawcy, ale może spowodować, że będzie ono niższe.

Ile wynosi mandat za jazdę bez zapiętych pasów bezpieczeństwa?

Mandat za niezapięte pasy bezpieczeństwa podczas jazdy wynosi 100 zł – bez względu na to, czy bez pasów jedzie kierowca, czy pasażer. Jednak to, ile ostatecznie będzie wynosić mandat, zależy od tego, czy kierowca bez pasów podróżuje sam, czy też przewozi również lekceważących przepisy pasażerów. Możliwe są m.in. następujące scenariusze:

  1. kierowca podróżuje sam bez zapiętych pasów – kara to mandat w wysokości 100 zł i 5 punktów karnych;
  2. kierowca i pasażer jadą samochodem bez zapiętych pasów bezpieczeństwa – kierowca otrzyma mandat w wysokości 200 zł (100 zł za siebie i 100 zł za pasażera) oraz 5 punktów karnych, a pasażer mandat w wysokości 100 zł;
  3. kierowca i 2 lub więcej pasażerów jadą autem bez pasów – kierowca dostanie mandat w wysokości 100 zł za siebie i 100 zł łącznie za wszystkich pasażerów oraz 8 punktów karnych, a każdy z pasażerów mandat w wysokości 100 zł.

Jak łatwo policzyć, brak zapiętych pasów bezpieczeństwa podczas podróży kierowcy z 3 pasażerami, którzy również nie zapięli pasów, skończy się mandatami na łączną kwotę 500 zł. Grzywna dla kierowcy zostanie uzupełniona o 8 punktów karnych. Skąd tak wysokie kary?

Mandat

Punkty karne dla kierowcy

Kierowca podróżuje bez zapiętych pasów

100 zł

5 punktów karnych

Pasażer podróżuje bez zapiętych pasów

100 zł dla kierowcy, 100 zł dla pasażera

5 punktów karnych

Kierowca przewozi 2 lub więcej pasażerów bez pasów

100 zł dla kierowcy, 100 zł dla każdego z pasażerów bez pasów

8 punktów karnych

Kierowca bez pasów przewozi pasażera bez pasów

200 zł dla kierowcy, 100 zł dla pasażera

5 punktów karnych

Podróżowanie bez pasów bezpieczeństwa to duża nieodpowiedzialność. W razie gwałtownego hamowania, kolizji czy wypadku to właśnie one minimalizują obrażenia ciała. Z raportu opracowanego przez Departament Transportu Stanów Zjednoczonych wynika, że stosowanie pasów bezpieczeństwa przez kierowcę i pasażera siedzącego z przodu zmniejsza ryzyko ciężkich obrażeń o niemal 50% i zwiększa szansę na przeżycie wypadku samochodowego.

Zobacz też: Jak sprawdzić liczbę punktów karnych?

Kto płaci mandat za niezapięte pasy?

Za jazdę bez zapiętych pasów karany finansowo jest zarówno kierowca, jak i pasażer. Jednak kierowca odpowie również w sytuacji, gdy przewozi pasażerów bez pasów bezpieczeństwa, nawet jeżeli sam w momencie kontroli będzie miał zapięte pasy – zapłaci wówczas 100 zł za pasażerów. Jakie jest uzasadnienie takiego mandatu? Ustawodawca wychodzi z założenia, że to właśnie kierowca jest odpowiedzialny za to, co dzieje się w pojeździe.

Dodatkowo kierowca przewożący 2 lub więcej pasażerów, którzy nie zapieli pasów, otrzyma 8 punktów karnych. Jeżeli kierowca dostał już wcześniej punkty karne za inne przewinienia, istnieje ryzyko utraty prawa jazdy. Wszystko z powodu przepisu, który wyraźnie wskazuje, że obowiązek korzystania z pasów bezpieczeństwa podczas jazdy dotyczy zarówno kierowcy, jak i pasażerów.

Co mówi prawo?

Kierujący pojazdem samochodowym oraz osoba przewożona takim pojazdem wyposażonym w pasy bezpieczeństwa są obowiązani korzystać z tych pasów podczas jazdy (...).
Art. 39 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym

Kto nie dostanie mandatu za jazdę bez zapiętych pasów?

Mandatem za brak pasów bezpieczeństwa podczas podróży autem nie zostanie ukarana osoba wskazana jako zwolniona z tego obowiązku. Z art. 39 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym wynika, że pasów bezpieczeństwa zapinać nie musi:

  • osoba, która ma zaświadczenie lekarskie o przeciwwskazaniu do używania pasów bezpieczeństwa, 
  • kobieta o widocznej ciąży,
  • kierujący taksówką podczas przewożenia pasażera,
  • instruktor lub egzaminator podczas szkolenia lub egzaminowania,
  • funkcjonariusz różnych służb (np. Policji), ale tylko podczas przewożenia osoby zatrzymanej,
  • funkcjonariusz Służby Ochrony Państwa podczas wykonywania czynności służbowych,
  • żołnierz Żandarmerii Wojskowej podczas wykonywania czynności obronnych,
  • zespół medyczny w czasie udzielania pomocy medycznej,
  • konwojent podczas przewożenia wartości pieniężnych,
  • osoba chora lub niepełnosprawna przewożona na noszach lub na wózku inwalidzkim,
  • dziecko w wieku poniżej 3 lat podróżujące autobusem lub autokarem.

Czy jazda bez zapiętych pasów wpływa na wysokość odszkodowania?

Kara w postaci mandatu i punktów karnych to nie wszystkie konsekwencje jazdy bez pasów bezpieczeństwa – ubezpieczyciel może obniżyć wysokość odszkodowania z ubezpieczenia OC. Stanie się tak, gdy dowiedzie on, że poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody. Takie sprawy często mają swój finał w sądach – ubezpieczyciele są pozywani po wypłaceniu niższego odszkodowania.

Przykład

W jednej ze spraw Sąd Okręgowy w Szczecinie uznał, że osoba poszkodowana w wypadku komunikacyjnym przyczyniła się do powstania szkody w 25%. W konsekwencji zadośćuczynienie uznane za zasadne w wysokości 800 000 zł zostało wypłacone w kwocie 600 000 zł.

Problem może pojawić się też podczas wypłaty odszkodowania z ubezpieczenia NNW –  ubezpieczyciel może zastrzec w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia (OWU), że nie odpowiada za następstwa nieszczęśliwych wypadków u podróżujących pojazdem osób, które nie korzystały z pasów bezpieczeństwa. Wyjątki są dwa:

  • nie zachodzi związek przyczynowy z powstaniem następstw nieszczęśliwego wypadku,
  • poszkodowany był zwolniony z obowiązku posiadania pasów bezpieczeństwa.

W praktyce może się okazać, że posiadane ubezpieczenie NNW wcale nie będzie wsparciem po wypadku – ubezpieczyciel nie wypłaci świadczenia, gdy poszkodowany w momencie wypadku nie miał zapiętych pasów bezpieczeństwa. W tym kontekście o pasach warto pamiętać, gdyż leczenie po wypadku może okazać się bardzo kosztowne.

Naszym okiem

W przypadku nieobowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych firmy ubezpieczeniowe muszą informować o wyłączeniach odpowiedzialności w dokumentach OWU dotyczących poszczególnych produktów. Jeżeli chcesz sprawdzić, czy z wybranego ubezpieczenia NNW otrzymasz środki mimo braku korzystania z pasów bezpieczeństwa w momencie wypadku, zajrzyj do OWU.
Stefania Stuglik, Specjalista ds. ubezpieczeń komunikacyjnych

Jeździsz ostrożnie i zgodnie z przepisami? W tej sytuacji ubezpieczenie NNW może Ci się przydać – zapewnisz sobie dodatkowe środki na leczenie i rehabilitację w razie wypadku. Jeżeli chcesz sprawdzić, ile zapłacisz za polisę, skorzystaj z naszego kalkulatora OC/AC. Otrzymasz realne oferty pakietów OC i NNW, a wybrany produkt ubezpieczeniowy zakupisz bez wychodzenia z domu.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

  1. Jak prawidłowo zapinać pasy bezpieczeństwa w samochodzie?

    Prawidłowo zapięty pas piersiowy nie powinien zsuwać się z ramienia. Z kolei pas biodrowy powinien opinać biodra – przebiegać na kolcach biodrowych, a nie na brzuchu. Zimą rekomendowane jest zdjęcie odzienia wierzchniego przed podróżą.

  2. Od kiedy pasy bezpieczeństwa są obowiązkowe?

    Obowiązek korzystania z pasów bezpieczeństwa został wprowadzony w Polsce w 1983 r. Początkowo jednak objął jedynie kierowcę i pasażera siedzącego z przodu. Dopiero w kolejnych latach wymóg ten został rozszerzony na pasażerów siedzących na tylnej kanapie.

  3. Dlaczego jazda bez pasów bezpieczeństwa jest niebezpieczna?

    To kwestia fizyki. Zderzenie przy prędkości np. 50 km/h jest bardzo groźne dla osób podróżujących samochodem – kierowca może zostać wyrzucony przez przednią szybę, a pasażerowie na tylnym siedzeniu mogą doznać poważnych obrażeń. Rezultaty wypadku przy tej prędkości są porównywalne do upadku z 3-4 pięter.

  4. Co z pojazdami historycznymi, które nie mają pasów bezpieczeństwa?

    Jeżeli pojazd historyczny nie został fabrycznie wyposażony w pasy bezpieczeństwa, to osoby nim podróżujące nie zostaną ukarane mandatem. Jednak pojawiają się ograniczenia – w pojeździe nie będą mogły być przewożone dzieci.