Strefa zamieszkania to miejsce, w którym obowiązuje m.in. ograniczenie prędkości pojazdu do 20 km/h. Piesi natomiast mogą korzystać z całej drogi i mają pierwszeństwo przed kierowcami. Zobacz, jak poruszać się w takiej strefie, gdzie wolno parkować i czego unikać, by nie narazić się na karę.

Dla wielu kierowców wjazd do strefy zamieszkania oznacza konieczność błyskawicznej zmiany stylu jazdy. Tu dzieci mogą wybiec na drogę, piesi pojawiają się w najmniej oczekiwanych miejscach, a układ ulic często wymusza wolne, kontrolowane przemieszczanie się pojazdem. Szczegóły poruszania się samochodem po strefie zamieszkania reguluje Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym.

Najważniejsze informacje

  1. W strefie zamieszkania pieszy ma pierwszeństwo przed pojazdem i może korzystać z całej szerokości drogi. 
  2. Maksymalna prędkość, z jaką może poruszać się samochód w strefie zamieszkania, wynosi 20 km/h.
  3. Parkowanie pojazdu w strefie zamieszkania jest możliwe w miejscach specjalnie do tego wyznaczonych.
  4. Wyjeżdżając ze strefy zamieszkania, mijając znak D-41, kierowca włącza się do ruchu i musi ustąpić pierwszeństwa ewentualnym pieszym czy rowerzystom znajdującym się na drodze.
  5. Za niestosowanie się do przepisów w strefie zamieszkania kierowca może otrzymać mandat oraz punkty karne (zgodnie z obowiązującym taryfikatorem).
Z tego artykułu dowiesz się:

Znak strefa zamieszkania - co oznacza?

Znak strefa zamieszkania oznacza, że wjeżdżasz na obszar obejmujący drogi publiczne lub inne drogi, gdzie obowiązują szczególne zasady ruchu drogowego. Znacznie spowolnienie pojazdów ma przyczyniać się do zapewnienia pieszym w strefie zamieszkania maksymalnego bezpieczeństwa. Co ważne, mowa tutaj również o dzieciach. W strefie zamieszkania dzieci mogą legalnie bawić się na jezdni, a kierowca ma obowiązek zachować szczególną ostrożność. Właśnie dlatego w strefie zamieszkania dopuszczalna prędkość pojazdu została tak mocno ograniczona.

Ile można jechać w strefie zamieszkania?

W strefie zamieszkania kierowca może poruszać się z prędkością nieprzekraczającą 20 km/h. Z racji tego, że piesi mają tu pełne pierwszeństwo,  to na kierowcy spoczywa odpowiedzialność za bezpieczne ominięcie ich i przewidywanie nagłych zachowań najmłodszych.

Znak strefa zamieszkania - jak wygląda?

Początek strefy zamieszkania określa znak D-40 z grupy znaków informacyjnych. Jest to znak w kształcie niebieskiej tablicy, na której widnieją sylwetki domu, pojazdu oraz dwóch postaci (dziecka i dorosłego) grających w piłkę.

Natomiast tam gdzie się kończy strefa zamieszkania, powinien znajdować się znak D-41. W praktyce jest to znak D-40 z przekreśleniem w kolorze czerwonym.

Uwaga!

Kierowca, który przekracza ten znak (D-41), automatycznie włącza się do ruchu drogowego i obowiązują go standardowe przepisy, m.in dotyczące pierwszeństwa przejazdu.

Strefa zamieszkania - jakie zasady w niej obowiązują?

W strefie zamieszkania obowiązują szczególne zasady, które dotyczą zarówno pieszych, jak i kierowców:

  • dziecko przed ukończeniem 7. roku życia nie musi przebywać na drodze pod opieką osoby starszej;
  • pieszy może poruszać się po całej drodze, a nie tylko po chodniku - co więcej, w strefie zamieszkania często chodniki nie są wydzielane;
  • maksymalna prędkość, z jaką może poruszać się samochód, wynosi 20 km/h;
  • dojeżdżając do skrzyżowania, kierowca musi ustąpić pierwszeństwa pojazdom, które nadjeżdżają właśnie z prawej strony;
  • samochody można parkować wyłącznie w przeznaczonych do tego miejscach;
  • przed progami zwalniającymi nie musi znajdować się znak informujący o ich występowaniu.

Znak D-41 oznaczający koniec strefy zamieszkania sygnalizuje kierowcy, że za chwile włączy się on o ruchu drogowego. Wyjeżdżając z takiego obszaru, należy więc zachować szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa pieszym, którzy ewentualnie znajdują się na drodze. Za znakiem D-41 nie obowiązuje już np. zasada prawej ręki.

Mandaty w strefie zamieszkania - ile wynoszą i kiedy grożą w 2026 r.?

W strefie zamieszkania można dostać mandat np. za zbyt szybką jazdę lub nieprawidłowe parkowanie. Zgodnie z obowiązującym taryfikatorem mandatów, za przekroczenie prędkości grożą następujące stawki mandatów:

  • do 10 km/h – 50 zł;
  • 11-15 km/h – 100 zł;
  • 16-20 km/h – 200 zł;
  • 21-25 km/h – 300 zł;
  • 26-30 km/h – 400 zł;
  • 31-40 km/h – 800 zł (1600 zł przy ponownym popełnieniu tego samego wykroczenia, tzw. recydywa);
  • 41-50 km/h – 1000 zł (2000 zł przy ponownym popełnieniu tego samego wykroczenia, tzw. recydywa);
  • 51-60 km/h – 1500 zł (3000 zł przy ponownym popełnieniu tego samego wykroczenia, tzw. recydywa);
  • 61-70 km/h – 2000 zł; (4000 zł przy ponownym popełnieniu tego samego wykroczenia, tzw. recydywa);
  • ponad 70 km/h – 2500 zł (5000 zł przy ponownym popełnieniu tego samego wykroczenia, tzw. recydywa).

Pozostałe wykroczenia wraz z obowiązującymi za nie kwotami mandatów przedstawiamy w poniższej tabeli:

Mandaty za złamanie przepisów w strefie zamieszkania

Nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu przez kierującego pojazdem w strefie zamieszkania

1 500 zł/3 000 zł

Naruszenie zakazu postoju w strefie zamieszkania w miejscach innych niż wyznaczone100 zł
Kierowanie pojazdem innym niż mechaniczny na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu przez osobę niemającą do tego uprawnienia200 zł
Kierowanie na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu pojazdem innym niż mechaniczny przez osobę znajdującą się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka działającego podobnie do alkoholu2 500 zł
Kierowanie na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu pojazdem innym niż mechaniczny przez osobę znajdującą się w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka1 000 zł
Dopuszczenie przez właściciela, posiadacza, użytkownika lub prowadzącego pojazd do prowadzenia pojazdu na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu przez osobę niemającą wymaganych uprawnień300 zł

Jak uniknąć mandatu za parkowanie w strefie zamieszkania?

Aby uniknąć mandatu za parkowanie w strefie zamieszkania, parkuj wyłącznie w miejscach do tego przeznaczonych.

  • Zawsze zwracaj uwagę na wymalowane linie na jezdni, które wyznaczają miejsce postojowe. 
  • Nie parkuj na trawniku, chodniku itp. - nawet częściowo!
  • Nie blokuj ruchu - nie parkuj na drogach przeciwpożarowych, miejscach zaopatrzenia itp.

Jeśli wszystkie miejsca są zajęte, poszukaj parkingu poza strefą zamieszkania!

Strefa zamieszkania a ubezpieczenie samochodu – tam też musisz mieć OC!

Wśród wypadków zgłaszanych do Policji zdarzają się również te, do których doszło na terenie strefy zamieszkania czy strefy ruchu. W takich sytuacjach kierowcy niezbędne jest oczywiście ubezpieczenie OC, które chroni go przed finansowymi skutkami szkody wyrządzonej osobie trzeciej.

Naszym okiem

Przypomnijmy, że jest to polisa obowiązkowa, a kwestia ta regulowana jest szczegółowo w Ustawie o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Nawet przy zachowaniu dużej ostrożności w strefie zamieszkania, warto być ubezpieczonym pod każdym względem.
Stefania Stuglik, Specjalista ds. ubezpieczeń komunikacyjnych

Dotyczy to także pilnowania ciągłości polisy OC - nie tylko ze względu na skutki finansowe ewentualnych zdarzeń drogowych, ale także kary nakładane za brak OC przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny. 

Kara za brak OC. Co grozi za brak ubezpieczenia OC w 2026 r.?
Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny nakłada kary za brak obowiązkowego OC nawet wtedy, gdy przerwa w ubezpieczeniu trwa tylko jeden dzień.

Kalkulator OC i AC rankomat.pl pozwala na znalezienie atrakcyjnej oferty ubezpieczeniowej i to bez wychodzenia z domu. Zachowanie ciągłości obowiązkowej ochrony jest dzięki temu znacznie łatwiejsze, a oferty z kilkunastu towarzystw ubezpieczeniowych to możliwość wyboru tej, najbardziej dopasowanej do indywidualnych potrzeb i możliwości finansowych.

FAQ - najczęściej zadawane pytania

  1. Kto ustępuje pierwszeństwa w strefie zamieszkania?

    Pierwszeństwo na drodze to przywilej pieszych, do którego każdy kierowca w strefie zamieszkania musi się dostosować. Piesi (zarówno osoby dorosłe, jak i dzieci) mogą swobodnie poruszać się po całej szerokości drogi zakładając, że kierujący pojazdem zachowa szczególną ostrożność na tym obszarze.

  2. Gdzie można parkować w strefie zamieszkania?

    W strefie zamieszkania można parkować wyłącznie w miejscach specjalnie wyznaczonych w tym celu. Mogą to być miejsca parkingowe czy zatoczki, przy których postawiono znak zezwalający na parkowanie. Co ważne, pozostawienie pojazdu w miejscu niedozwolonym w strefie zamieszkania grozi mandatem i punktami karnymi (100 zł i 1 punkt).

  3. Czy policja może interweniować w strefie zamieszkania?

    Tak, policja może interweniować w strefie zamieszkania ponieważ obowiązują tam przepisy Kodeksu Drogowego, tak samo jak na drogach publicznych.

  4. Strefa zamieszkania a strefa ruchu - czym się różnią?

    Zasadnicza różnica między strefą zamieszkania i strefą ruchu dotyczy pierwszeństwa - w tym ostatnim przypadku pieszy nie jest uprzywilejowany i powinien przestrzegać przepisów drogowych w takim samym stopniu, jak kierujący samochodem.

  5. Kto ma pierwszeństwo przy wyjeździe ze strefy zamieszkania?

    Wyjeżdżając ze strefy zamieszkania kierujący włącza się do ruchu, dlatego ma obowiązek ustąpić pierwszeństwa wszystkim innym uczestnikom ruchu drogowego, znajdującym się na drodze publicznej.