Akty prawne z wypiekami na twarzach czytają wyłącznie zapaleni prawnicy. Pozostali reagują najczęściej alergicznie na samą myśl o konieczności zapoznania się z treścią ustawy. Aby ułatwić to zadanie, postanowiliśmy przybliżyć treść jednej z nich.

młotek sędziowski i kluczyk do samochodu na tle kodeksów
Porównaj ceny OC i AC

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych jest głównym dokumentem, regulującym zasady ubezpieczenia OC, a zatem warto zapoznać się z jego treścią. Poniżej znajdziesz zbiór wybranych, najistotniejszych zasad, które mogą dotyczyć niemal każdego właściciela czterech kółek. Dowiesz się, z czego wynika konieczność zakupu polisy OC, a także poznasz podstawowe obowiązki ubezpieczonego i ubezpieczyciela. Wszystkie artykuły omawiamy z punktu widzenia ubezpieczającego, a więc potencjalnego sprawcy zdarzenia.

Rozdział 1 – Przepisy ogólne

Art. 1.

Ustawa określa główne zasady związane z ubezpieczeniem OC, czyli kwestie związane z zawarciem takiej polisy, jej wypowiedzeniem, konsekwencjami w przypadku braku ubezpieczenia. Dodatkowo w ustawie znajdziesz zadania i zasady działania Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (Rozdział 7) i Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Rozdział 8).

Art. 4.

OC jest obowiązkowe dla wszystkich pojazdów mechanicznych (samochodów, motorowerów, ciągników rolniczych i pojazdów wolnobieżnych),które są dopuszczone do ruchu drogowego.

Art. 5.

Zakład ubezpieczeń nie może odmówić ubezpieczenia, jeśli ma zezwolenie na sprzedaż danej polisy. A więc nawet jeśli nie jesteś wśród klientów, którzy są w grupie docelowej ubezpieczyciela – i tak możesz zażądać od niego oferty na polisę OC.

Art. 8.

Firmy ubezpieczeniowe mogą zaoferować Ci dowolną cenę w oparciu o oszacowane ryzyko szkody. Dlatego jeśli z jakiegoś powodu nie pasujesz do profilu klientów danego towarzystwa – np. jesteś kurierem, a dany ubezpieczyciel nastawia się na kierowców użytkujących auta do celów prywatnych – możesz usłyszeć tzw. składkę zaporową, która ma Cię odstraszyć i skłonić do poszukiwania oferty w innej firmie.

Art. 8a.

Jeżeli nie podasz wszystkich okoliczności, o które pyta ubezpieczyciel, np. zadeklarujesz, że autem nie jeździ młody kierowca, a w trakcie roku polisowego niedoświadczona osoba spowoduje wypadek, towarzystwo ubezpieczeniowe ma prawo do rekalkulacji składki, tzn. może ponownie przeliczyć składkę za ubezpieczenie OC w oparciu o nowo pozyskane informacje, o których nie mówiłeś przy zawarciu polisy.

Art. 10.

Nie można wystawić polisy z datą wsteczną. Jeśli z jakiegoś powodu masz przerwę w ubezpieczeniu OC, możesz zawrzeć nową polisę najwcześniej od dzisiaj.

Art. 11.

Towarzystwo ubezpieczeń wypłaci odszkodowanie, nawet jeśli w momencie spowodowania kolizji byłeś nietrzeźwy lub pod wpływem narkotyków. Będzie jednak korzystać z prawa do regresu, to znaczy będzie domagać się od Ciebie zwrotu wypłaconych środków. Ubezpieczyciel odpowiada bowiem za wyrządzone przez Ciebie szkody – zarówno umyślne, nieumyślne, będące skutkiem rażącego zaniedbania czy przestępstwa, ale jeśli nie powinieneś wsiadać do samochodu, bo jesteś nietrzeźwy lub nie masz prawa jazdy – może wystąpić do Ciebie z roszczeniem o zwrot przyznanego poszkodowanemu odszkodowania.

Art. 12.

Jeśli płacisz składkę w ratach – w przypadku nieterminowego płacenia rat ubezpieczyciel i tak musi wypłacić odszkodowanie poszkodowanemu. Oczywiście nie zwalnia Cię to od konieczności opłacenia zaległości.

Art. 14.

Ubezpieczyciel powinien wypłacić odszkodowanie w terminie 30 dni od dnia zawiadomienia o szkodzie. Może się jednak zdarzyć, że w tym czasie nie uda się wyjaśnić wszystkich okoliczności niezbędnych do ustalenia wysokości odszkodowania. W takim przypadku zakład ubezpieczeń powinien wypłacić kwotę bezsporną, a pozostałą część odszkodowania w ciągu 14 dni od dnia, w którym udało się te okoliczności wyjaśnić, nie później jednak niż w terminie 90 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie, chyba że toczy się postępowanie karne lub cywilne w tej sprawie.

Art. 16.

Jeśli doszło do kolizji lub wypadku, zrób wszystko, żeby zapewnić bezpieczeństwo na miejscu zdarzenia, załagodzić skutki zdarzenia i nie doprowadzić do zwiększenia się szkody. Jeżeli ktokolwiek jest ranny lub obawiasz się, że współuczestnik może być nietrzeźwy – koniecznie wezwij policję.

Jeśli jesteś sprawcą, powinieneś podać poszkodowanemu dane identyfikacyjne i numer polisy. Możesz spisać oświadczenie o zdarzeniu drogowym (Wspólne oświadczenie PDF). Z kolei ubezpieczyciel ma prawo od Ciebie zażądać wyjaśnień związanych z tym zdarzeniem.

Art. 17.

Jeżeli jesteś poszkodowanym, a ubezpieczyciel stwierdzi, że przyczyniłeś się do zwiększenia rozmiarów szkody, może z tego powodu ograniczyć wysokość odszkodowania. Oczywiście zanim pomniejszy wypłatę, musi Ci udowodnić, że Twoje działania (lub zaniechanie działań) faktycznie spowodowały większe uszkodzenia.

Art. 18.

Wysyłając wypowiedzenie OC lub odstąpienie od umowy listem poleconym za pośrednictwem Poczty Polskiej, za dzień dostarczenia dokumentów przyjmuje się datę stempla pocztowego. Gdybyś jednak korzystał z usług firm kurierskich lub InPostu, dniem złożenia wypowiedzenia będzie data wpłynięcia Twojego listu do ubezpieczyciela.

Art. 19.

Poszkodowany kieruje bezpośrednio do firmy ubezpieczeniowej sprawcy roszczenie wypłaty odszkodowania. W takim przypadku ubezpieczony zawsze musi zostać poinformowany, że taki postulat wpłynął do ubezpieczyciela.

Jeśli nie masz polisy OC, poszkodowany kieruje się do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, który wypłaci odszkodowanie, a od Ciebie jako sprawcy będzie wymagał zwrotu wypłaconych środków.

Art. 21.

O tym czy roszczenie wypłaty odszkodowania jest zasadne nie decyduje rzekomy sprawca zdarzenia, więc nawet jeśli przyznajesz, że szkoda miała miejsce z Twojej winy, ubezpieczyciel będzie weryfikował przesłane oświadczenia i dokumenty związane z kolizją, zanim wypłaci odszkodowanie.

Art. 22.

Jeśli w ustawie o OC nie znajdziesz wyjaśnienia jakiejś kwestii, prawdopodobnie odpowiedź znajdziesz w Kodeksie Cywilnym.

Rozdział 2 – Ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych

Art. 23.

Wszystkie samochody zarejestrowane w Polsce muszą mieć wykupione OC przez cały rok z wyjątkiem aut historycznych i pojazdów wolnobieżnych (te powinny mieć polisę w przypadku wyjechania na drogę).

Art. 25.

Z OC możesz jeździć w Polsce, w całej Unii Europejskiej, a także w Norwegii, Norwegii, Szwajcarii, Księstwie Liechtenstein i Serbii. Na marginesie przypominamy, że popularna wśród naszych rodaków Chorwacja już jest w Unii Europejskiej, ale jeśli wybierasz się do Dubrownika, potrzebujesz mieć Zieloną Kartę, bo na dosłownie kilka kilometrów musisz wjechać po drodze do Bośni i Hercegowiny.

Art. 26.

Polisa OC jest zawierana na rok, a zatem jeśli wykupisz polisę np. od 10 marca, ostatnim dniem trwania ubezpieczenia będzie 9 marca następnego roku.

Art. 28.

Jeżeli nie złożysz pisemnego wypowiedzenia polisy najpóźniej na 1 dzień przed końcem, ubezpieczyciel ma obowiązek automatycznie przedłużyć Ci OC na rok następny (chyba że masz zaległości względem zakładu ubezpieczeń – w takim przypadku spodziewaj się, że Twoja umowa zostanie rozwiązana). Z kolei na 14 dni przed końcem ubezpieczenia, towarzystwo powinno wysłać Ci propozycję na kontynuację OC (możesz ją otrzymać mailowo, o ile wyraziłeś zgodę na taki kontakt przy zawarciu polisy).

Art. 28a.

W przypadku zawarcia polisy w dwóch lub więcej firmach ubezpieczeniowych (jeśli z jakiegoś powodu wpadłeś w pułapkę tzw. podwójnego ubezpieczenia),masz prawo zrezygnowania z OC przedłużonego automatycznie. Żeby takie wypowiedzenie było skuteczne, powinieneś dołączyć kopię polisy zawartej w innym towarzystwie. Pamiętaj jednak, że za okres od startu polisy do dnia rezygnacji musisz zapłacić proporcjonalną część rocznej składki.

Art. 31.

Jeśli kupiłeś samochód z ważną polisą OC, możesz kontynuować ubezpieczenie do końca lub zrezygnować z niego w dowolnym momencie.

W przypadku wybrania pierwszej opcji ubezpieczyciel ma prawo do rekalkulacji składki. Jeśli więc np. nie masz żadnych zniżek, a sprzedający miał polisę na której widniał maksymalny upust, nie licz na to, że będziesz mógł jeździć na tej polisie bez żadnej dopłaty. I druga ważna kwestia – taka kontynuowana po zbywcy polisa zawsze wygasa z końcem okresu, na który została zawarta, a więc nie ma w tym przypadku automatyzmu. Nie musisz wypowiadać takiego OC, ale jeśli zapomnisz o konieczności zawarcia nowego ubezpieczenia, będziesz miał przerwę w ochronie ubezpieczeniowej.

Wybierając drugą opcję, czyli rezygnację z polisy zbywcy, pamiętaj, że dzień złożenia wypowiedzenia jest równoznaczny z ostatnim dniem trwania polisy, a więc od dnia następnego powinieneś mieć wykupione nowe ubezpieczenie.

Art. 32.

Jeśli sprzedałeś samochód, masz obowiązek poinformowania o tym fakcie zakład ubezpieczeń w ciągu 14 dni od daty umowy kupna/sprzedaży. Możesz wysłać kopię tego dokumentu, ale warto żebyś dopisał na nim numer telefonu nabywcy. Jeśli tego nie zrobisz, a kupujący sam również nie skontaktuje się z towarzystwem ubezpieczeń, dzielisz się z nim solidarnie odpowiedzialnością za opłacenie składki w okresie od dnia sprzedaży auta do dnia, w którym ubezpieczyciel dowiedział się o zmianie właściciela.

Art. 34.

Odszkodowanie przysługuje poszkodowanemu nie tylko, jeśli spowodowałeś wypadek w trakcie jazdy samochodem, ale też jeśli do zdarzenia doszło podczas załadowywania lub rozładowywania auta, przy wsiadaniu lub wysiadaniu z pojazdu, a także podczas postoju.

Art. 35.

OC obejmuje szkody spowodowane przez kierującego ubezpieczonym pojazdem niezależnie od tego, kim on jest. Oznacza to, że odszkodowanie należy się nawet, jeśli sprawcą okaże się niezgłoszony do polisy młody kierowca (w takim przypadku towarzystwo jak najbardziej pokryje koszty wypłaty świadczeń, ale może dokonać rekalkulacji składki – patrz art. 8a).

Art. 36.

Górną granicą odpowiedzialności finansowej towarzystwa ubezpieczeń jest tzw. suma gwarancyjna. W przypadku szkód na osobie (śmierć, kalectwo, fizyczny lub psychiczny uszczerbek na zdrowiu, zadośćuczynienie itd.)

Art. 39.

Ubezpieczyciel odpowiada za ewentualne szkody pod warunkiem, że umowa wystartowała i została opłacona cała składka lub pierwsza rata (chyba że firma ubezpieczeniowa wskazała późniejszy termin wpłaty). Wyjątkiem jest polisa przedłużona automatycznie – w takim przypadku opóźnienie w płatności nie skutkuje tym, że towarzystwo będzie mogło odmówić wypłaty odszkodowania poszkodowanemu.

Art. 41.

Polisa jest wprawdzie zawierana na rok, ale jeśli zostanie rozwiązana wcześniej, przysługuje Ci zwrot składki za niewykorzystany okres. Taka sytuacja może mieć miejsce np. gdy wyrejestrujesz samochód, odstąpisz od zawartej umowy (kupując ubezpieczenie za pośrednictwem ranokomat.pl, masz 30 dni na rezygnację),zrezygnujesz z polisy automatycznie przedłużonej, choć wcześniej ją opłaciłeś albo nowy właściciel auta nie chce kontynuować Twojego OC i wysłał do zakładu ubezpieczeń wypowiedzenie tej umowy. Zwrot składki powinien nastąpić w ciągu 14 dni od rozwiązania polisy.

Art. 43.

Ubezpieczyciel ma prawo do regresu, czyli żądania od Ciebie zwrotu wypłaconego odszkodowania, jeśli wyrządziłeś szkodę umyślnie, w momencie zdarzenia byłeś nietrzeźwy lub pod wpływem narkotyków, wszedłeś w posiadanie auta wskutek przestępstwa, nie posiadałeś prawa jazdy kat. B albo zbiegłeś z miejsca wypadku.

Rozdział 6 – Kontrola spełnienia obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych…

Art. 84.

W przypadku zatrzymania do kontroli policja, organy celne, Straż Graniczna lub Inspekcja Transportu Drogowego mają obowiązek sprawdzenia, czy posiadasz ubezpieczenie OC dla kierowanego samochodu. Również rejestrując pojazd, zostaniesz poproszony o okazanie polisy w Wydziale Komunikacji.

Ponadto Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny prowadzi bazę wszystkich zakupionych polis OC, więc może wyłapać właścicieli aut, którzy nie zakupili obowiązkowego ubezpieczenia.

Art. 85.

Aby udowodnić, że masz wykupione OC, powinieneś mieć przy sobie polisę lub inny dokument wystawiony przez ubezpieczyciela, który będzie potwierdzeniem zawarcia ubezpieczenia.

Art. 88.

Jeśli nie zakupisz polisy OC, UFG może nałożyć na Ciebie karę. 

Jak wybrać OC?

Przepisy ustawy stanowią podstawowy zbiór przepisów związanych z obowiązkową polisą. Żadna firma ubezpieczeniowa nie może mieć oddzielnych ogólnych warunków ubezpieczenia, a zatem w każdym towarzystwie obowiązują te same przepisy. Dlatego szukając najlepszego OC, powinieneś kierować się wyłącznie ceną. W takim razie gdzie się ubezpieczyć, żeby zapłacić jak najmniej? Składki liczone są indywidualnie na podstawie pytań, które zadają ubezpieczyciele. Jeśli więc zależy Ci na tanim OC, skorzystaj z naszego formularza lub zadzwoń na 22 27 000 00. Mamy w ofercie 11 towarzystw ubezpieczeniowych, więc na pewno znajdziemy dla Ciebie atrakcyjną cenowo polisę. A jeśli będziesz miał jakieś pytania odnośnie ustawy o OC, nasi agenci rozwieją Twoje wątpliwości.