Regres ubezpieczeniowy - na czym polega?

Regres ubezpieczeniowy - co to znaczy?

Regres ubezpieczeniowy oznacza sytuację, w której ubezpieczyciel lub Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny może domagać się od sprawcy zdarzenia zwrotu wypłaconego odszkodowania. Do takiego roszczenia dochodzi wtedy, gdy zakład ubezpieczeń najpierw wypłaci świadczenie poszkodowanemu – na przykład po kolizji lub wypadku – a dopiero później dochodzi swoich praw od osoby odpowiedzialnej za szkodę.

Możliwość zastosowania regresu wynika wprost z przepisów prawa, a dokładnie z art. 43 Ustawy z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK. Co istotne, ubezpieczyciel nie może żądać zwrotu odszkodowania w każdej sytuacji – regres ma zastosowanie wyłącznie w ściśle określonych przypadkach wskazanych w ustawie.

Kiedy ubezpieczyciel może zastosować regres ubezpieczeniowy?

Według wspomnianej Ustawy, zakładowi ubezpieczeń przysługuje prawo dochodzenia od kierującego pojazdem mechanicznym zwrotu wypłaconego z tytułu ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych odszkodowania, jeżeli kierujący:

• wyrządził szkodę umyślnie,
• doprowadził do szkody w stanie po użyciu alkoholu albo pod wpływem środków odurzających, substancji psychotropowych lub środków zastępczych w rozumieniu przepisów o przeciwdziałaniu narkomanii,
• nabył pojazd w drodze popełnienia przestępstwa,
• nie miał wymaganych uprawnień do kierowania pojazdem mechanicznym (wyjątek stanowi sytuacja, w której celem było ratowanie życia ludzkiego lub mienia albo o pościg za osobą podjęty bezpośrednio po popełnieniu przez nią przestępstwa,
• uciekł z miejsca zdarzenia.

Sprawca wypadku zbiegł – od kogo otrzymasz odszkodowanie?

W przypadku kolizji z innym samochodem na ogół wiemy co robić – wzywamy policję lub w porozumieniu z winowajcą sporządzamy odpowiednie oświadczenie. Zobacz artykuł

Regres typowy i nietypowy - co to?

Regres ubezpieczeniowy dzieli się na typowy i nietypowy w zależności od tego, kto spowodował szkodę i od kogo ubezpieczyciel dochodzi zwrotu wypłaconego odszkodowania. W regresie typowym odpowiedzialność ponosi sprawca zdarzenia, natomiast w regresie nietypowym roszczenie kierowane jest do innego podmiotu wskazanego w przepisach.

Regres ubezpieczeniowy typowy (właściwy)

Regres typowy ma miejsce wówczas, gdy firma ubezpieczeniowa z dniem wypłaty odszkodowania przejmuje roszczenie ubezpieczającego przeciwko osobie trzeciej, która jest odpowiedzialna za szkodę. Inaczej mówiąc, ubezpieczyciel wstępuje w prawa przysługujące osobie poszkodowanej. Podstawą prawną regresu typowego jest art. 828 Kodeksu cywilnego.

Zobaczmy, jak to wygląda na konkretnym przykładzie. Sprawcą zdarzenia jest tutaj osoba trzecia.

Regres ubezpieczeniowy nietypowy (niewłaściwy)

Drugim rodzajem regresu jest regres nietypowy. Polega on na tym, że po wypłacie odszkodowania osobie poszkodowanej (osobie trzeciej, która nie jest stroną umowy ubezpieczenia), firma ubezpieczeniowa zwraca się z regresem do swojego klienta. Ten typ regresu występuje w przypadku obowiązkowego OC dla kierowców. Podstawą prawną jest cytowany już art. 43 Ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Do szkody doprowadził tu klient ubezpieczyciela, który wypłacił odszkodowanie.

Warto wiedzieć, że regres ubezpieczeniowy to pojęcie nie tylko wyjęte z rynku ubezpieczeń komunikacyjnych. Takie roszczenie może dotyczyć równie dobrze ochrony mieszkania, np. przez zalaniem przez sąsiada.

Do kogo może być skierowany regres z umowy OC?

Regres z ubezpieczenia OC ubezpieczyciel kieruje wyłącznie do kierującego pojazdem, który spowodował szkodę, nawet jeśli samochód ma innego właściciela. W praktyce oznacza to, że fakt współwłasności lub użyczania auta innym osobom nie ma znaczenia dla odpowiedzialności regresowej. Odpowiedź wprost wynika z art. 43 Ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.

Co w sytuacji, gdy kierującym była osoba niepełnoletnia? Sposób postępowania zależy od wieku młodocianego kierowcy. Jeżeli w chwili zdarzenia miał on mniej niż 13 lat, odpowiedzialność za szkody ponoszą osoby, które miały obowiązek go nadzorować. Jeżeli sprawca był starszy, to może zostać zobowiązany do zwrotu wypłaconego odszkodowania.

Regres ubezpieczeniowy a brak ubezpieczenia OC u sprawcy

Jeśli sprawca wypadku nie ma ważnego ubezpieczenia OC, odszkodowanie wypłaca Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, a następnie dochodzi od niego zwrotu pieniędzy w ramach regresu. Poszkodowany nie zostaje więc bez ochrony – może zgłosić szkodę do dowolnego ubezpieczyciela, który po weryfikacji przekazuje sprawę do UFG. Fundusz wypłaca świadczenie poszkodowanemu, ale całą kwotę odzyskuje później od nieubezpieczonego sprawcy.

Warto wiedzieć:

• Jeśli kierowca spowoduje szkodę cudzym pojazdem bez OC, odpowiedzialność finansową ponoszą solidarnie kierujący i właściciel pojazdu.
• Regres ma zawsze charakter pieniężny – Fundusz domaga się zwrotu wypłaconej kwoty, a nie wykonania innych świadczeń.
• Roszczenie regresowe nie przechodzi na spadkobierców, jeżeli UFG wypłaci odszkodowanie już po śmierci sprawcy (uchwała SN z 16.11.2012 r., sygn. III CZP 61/12).
• Regres przedawnia się po 3 latach, licząc od dnia wypłaty odszkodowania przez UFG (art. 110 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych).

Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego?

Aby uniknąć regresu ubezpieczeniowego, wystarczy nie dopuścić do sytuacji, w których prawo pozwala ubezpieczycielowi żądać zwrotu wypłaconego odszkodowania. Chodzi o przestrzeganie podstawowych zasad bezpieczeństwa i prawa drogowego:

• nie powoduj szkód umyślnie,
• nie prowadź pojazdu pod wpływem alkoholu ani środków odurzających,
• pozostań na miejscu kolizji lub wypadku,
• nie korzystaj z pojazdu pochodzącego z przestępstwa.

Naszym okiem

Regres ubezpieczeniowy to nie tylko kwota, którą wypłaciło jednorazowo towarzystwo ubezpieczeniowe czy UFG. Wezwanie do zapłaty może obejmować nawet takie koszty, które powstały po kilku latach od wypadku, np. leczenia, rehabilitacji czy decyzji o wypłacie renty alimentacyjnej. To także dodatkowe koszty likwidacji szkody, np. odsetki, koszty postępowania sądowego czy egzekucyjnego.

Stefania Stuglik, Specjalista ds. ubezpieczeń komunikacyjnych

Regres ubezpieczeniowy - jak się bronić przed wezwaniem do zapłaty?

Możesz skutecznie bronić się przed regresem ubezpieczeniowym, jeśli wykażesz, że nie działałeś umyślnie i nie miałeś świadomości spowodowania szkody. Zakład ubezpieczeń nie ma prawa żądać zwrotu odszkodowania tylko dlatego, że odjechałeś z miejsca zdarzenia. Liczy się to, czy wiedziałeś o kolizji lub wypadku.

Zdarzają się sytuacje, w których dochodzi do drobnej stłuczki lub szkody parkingowej, a kierowca nie zauważa kontaktu z innym pojazdem. Poszkodowany może później zgłosić szkodę, powołując się na numery rejestracyjne, monitoring lub zeznania świadków, ale to nie przesądza jeszcze o zasadności regresu.

Na Twoją korzyść mogą działać:

• nagrania z monitoringu, które nie potwierdzają umyślnego działania,
• brak widocznych śladów uderzenia,
• okoliczności zdarzenia, wskazujące, że mogłeś nie zauważyć szkody.

Jeśli wykażesz brak świadomości zdarzenia, szkoda powinna zostać rozliczona z Twojego ubezpieczenia OC, bez kierowania wobec Ciebie roszczenia regresowego.

Ubezpieczyciel wzywa do regresu - co robić?

Jeśli ubezpieczyciel wzywa Cię do zapłaty regresu, nie płać od razu – w pierwszej kolejności złóż odwołanie od roszczenia. Masz prawo zakwestionować żądanie, zwłaszcza gdy szkoda powstała nieumyślnie, a Ty nie miałeś świadomości zdarzenia.

W odwołaniu warto jasno wskazać, że nie uciekłeś z miejsca zdarzenia, lecz nie zauważyłeś kolizji lub uszkodzenia. Takie okoliczności wykluczają przesłankę umyślnego działania, która jest konieczna do zastosowania regresu.

Jeśli podczas cofania na zatłoczonym parkingu przed sklepem, delikatnie uderzyłeś w inny pojazd i o niczym nie wiedząc, odjechałeś - trudno mówić o sytuacji, w której ukrywasz się, aby uniknąć konsekwencji.

W momencie wszczęcia postępowania sądowego, pamiętaj, że masz prawo dochodzić swoich praw związanych z uzyskaniem klarownych wyjaśnień dotyczących rodzaju i wysokości wypłaconych świadczeń. Jeżeli są ku temu odpowiednie przesłanki, możesz spróbować zakwestionować okoliczności, na które wskazuje w pozwie zakład ubezpieczeniowy.

Jak napisać odwołanie od regresu ubezpieczeniowego UFG?

Jeżeli znajdujesz się w trudnej sytuacji materialnej, możesz wnioskować o umorzenie części kwoty do UFG. Kliknij w link poniżej i pobierz gotowy formularz wniosku, który należy złożyć do UFG.

Pobierz wniosek o umorzenie regresu ubezpieczeniowego, rozłożenie odszkodowania do zwrotu na raty, zastosowanie ulgi lub przesunięcie terminu spłaty

Dokumenty, które należy dołączyć do wniosku powinny potwierdzać Twoją trudną sytuację finansową. Mogą to zatem być:

• zaświadczenie o statusie osoby bezrobotnej z urzędu pracy,
• zaświadczenie o dochodach,
• przebieg leczenia szpitalnego,
• opinia wydana przez ośrodek pomocy społecznej,
• postanowienia komornicze.

We wniosku o umorzenie spłaty bądź rozłożenie jej na raty znajdziesz pytanie o spodziewaną poprawę sytuacji materialnej rodziny. Jeśli nie spodziewasz się poprawy Twojej finansowej, opisz dokładnie dlaczego tak myślisz.

Jak złożyć wniosek o o cofnięcie regresu ubezpieczeniowego?

Fundusz umożliwia złożenie wniosku na kilka sposobów:

1. Możesz wysłać dokumenty na adres do korespondencji: Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, ul. Płocka 9/11, 01-231 Warszawa
2. Możesz przesłać wniosek wraz z załącznikami na adres e-mail: regresy@ufg.pl.

Jeżeli dostałeś wezwanie do zapłaty, UFG założył Ci konto. Możesz je aktywować – w ten sposób otrzymasz dostęp do spraw, pobierzesz listę wpłat i saldo konta.

Jak napisać odwołanie od decyzji regresu firmy ubezpieczeniowej?

Odwołanie od decyzji regresu musisz przygotować samodzielnie, ponieważ ubezpieczyciele nie udostępniają gotowych formularzy do cofnięcia regresu. Dlatego najlepiej skontaktować się z firmą ubezpieczeniową mailowo lub telefonicznie i upewnić się, jakie informacje oraz dokumenty należy dołączyć do odwołania.

Dzięki temu zwiększasz szanse na to, że ubezpieczyciel rozpatrzy wniosek merytorycznie i nie odrzuci go z powodów formalnych.

Kiedy regres ubezpieczeniowy ulega przedawnieniu?

Regres ubezpieczeniowy przedawnia się po 3 latach od dnia wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela lub Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny. Po upływie tego terminu firma ubezpieczeniowa traci prawo do skutecznego dochodzenia zwrotu wypłaconej kwoty.

Termin przedawnienia wynika z przepisów prawa cywilnego i ma zastosowanie niezależnie od wysokości roszczenia, o ile w tym czasie ubezpieczyciel nie podejmie czynności przerywających bieg przedawnienia.

Mimo że regres ubezpieczeniowy ulega przedawnieniu, błędne jest liczenie terminu przedawnienia od momentu wystąpienia szkody. W przypadku ubezpieczenia OC termin ten biegnie od dnia wypłaty odszkodowania poszkodowanemu. Dodatkowo poszkodowanych obowiązują różne terminy na wystąpienie z żądaniem wypłaty odszkodowania – gdy:

• szkoda jest wyrządzona czynem niedozwolonym, to roszczenie ulega przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo (przy zachowaniu należytej staranności) mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia – jednocześnie termin ten nie może być dłuższy niż 10 lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę;
• szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, to termin przedawnienia jest dłuższy – wynosi 20 lat od dnia popełnienia przestępstwa.

Biorąc pod uwagę powyższe terminy, kierowca, który wyrządził szkodę po spożyciu alkoholu, o konieczności zwrotu odszkodowania może dowiedzieć się np. po 10, 15 czy nawet 23 latach.

Pamiętaj, że każdy poszkodowany w wypadku lub kolizji ma prawo do odszkodowania. Jeśli jesteś aktywnym kierowcą, dbaj o obowiązkową polisę OC i pilnuj terminy wygaśnięcia umowy. Nie zawsze przedłuża się ona automatycznie, a brak OC choćby przez jeden dzień to przede wszystkim kara ze strony UFG. W 2025 roku dla właścicieli samochodów osobowych kara ta wynosi od 1 870 zł do 9 330 zł! Atrakcyjnych ofert ubezpieczenia samochodu szukaj w naszym kalkulatorze OC i AC.