Sprzedaż samochodu współwłaścicielowi przebiega podobnie jak każda inna transakcja sprzedaży pojazdu. Strony muszą przygotować umowę kupna-sprzedaży, a następnie dopełnić formalności – zgłosić zbycie, złożyć wniosek o zniesienie współwłasności, poinformować o zmianach towarzystwo ubezpieczeniowe. W niektórych przypadkach konieczne jest opłacenie podatku PCC.
Najważniejsze informacje
- W celu sprzedaży samochodu współwłaścicielowi (sprzedaż udziałów) należy sporządzić umowę kupna-sprzedaży.
- Po sfinalizowaniu transakcji sprzedający musi poinformować o zbyciu udziałów wydział komunikacji (w ciągu 30 dni) i ubezpieczyciela (w ciągu 14 dni).
- Nabywca powinien dokonać zmiany w dowodzie rejestracyjnym. Jeśli jest wpisany na pierwszym miejscu, wymiana dowodu nie jest konieczna (ma na to 30 dni).
- Kupujący powinien opłacić podatek PCC w wysokości 2% od wartości nabytych udziałów.
- Ubezpieczyciel ma prawo rekalkulować składkę, gdy zmieni się właściciel pojazdu. Może to oznaczać jej wzrost, ale też obniżenie.
Sprzedaż samochodu współwłaścicielowi – jakie dokumenty przygotować?
W przypadku sprzedaży pojazdu współwłaścicielowi należy sporządzić umowę kupna -sprzedaży. Stronami transakcji są współwłaściciele – sprzedający swoje udziały i kupujący je. Choć polskie prawo daje dużą swobodę w zakresie kształtowania zapisów umowy, w dokumencie powinny znaleźć się takie elementy jak:
- data i miejsce zawarcia umowy,
- dane sprzedającego i kupującego współwłaściciela – imię, nazwisko, PESEL, adres, seria i numer dowodu osobistego,
- informacje na temat przedmiotu umowy (samochodu) – marka, model, rocznik, przebieg, numer rejestracyjny, VIN,
- cena sprzedaży,
- sposób i termin płatności,
- termin i sposób przekazania pojazdu.
Umowa musi być podpisana przez obie strony. Dobrze, jeśli w jej treści znajdą się także oświadczenia:
- kupującego – o zapoznaniu się ze stanem technicznym pojazdu i niewnoszeniu zastrzeżeń,
- sprzedającego – o posiadaniu udziałów niezajętych przez komornika, niebędących przedmiotem zabezpieczenia, którymi może swobodnie dysponować.
Naszym okiem
Jakie dokumenty sprzedający powinien przekazać kupującemu?
Sprzedający udziały powinien przekazać kupującemu komplet dokumentów związanych z samochodem. Będzie to:
- dowód rejestracyjny,
- polisa OC,
- książka serwisowa,
- ewentualnie faktury za naprawy i karta pojazdu (jeśli jest).
Kupujący powinien otrzymać od sprzedającego wszystkie komplety kluczyków.
Jakich obowiązków musi dopełnić kupujący, a jakich sprzedający współwłaściciel?
Po podpisaniu umowy kupna-sprzedaży obie strony muszą dopełnić dalszych formalności – zgłosić zbycie w wydziale komunikacji, poinformować o zmianie właściciela zakład ubezpieczeń. Za zaniedbanie obowiązków grożą konsekwencje, np. kary finansowe.
Zgłoszenie zbycia w wydziale komunikacji
Współwłaściciel sprzedający swoje udziały drugiemu właścicielowi powinien zjawić się w wydziale komunikacji właściwym dla swojego miejsca zamieszkania i zgłosić zbycie udziałów.
Uwaga!
Do zgłoszenia zbycia niezbędny jest dowód transakcji, czyli umowa kupna-sprzedaży.
Zgłoszenie zbycia u ubezpieczyciela
O zbyciu udziałów należy też poinformować towarzystwo ubezpieczeniowe. Zbywca ma na to 14 dni.
Ubezpieczyciel może dokonać rekalkulacji składki, czyli jej ponownego przeliczenia. Oznacza to, że wysokość składki może się zmienić – na pewno stanie się tak, jeśli jedynym właścicielem zostanie młody, niedoświadczony kierowca.
Rekalkulacja składki nie jest obligatoryjna, każde towarzystwo samo ocenia ryzyko i decyduje, czy po zmianie własności zweryfikować wysokość składki.
Zgłoszenie zbycia oraz poinformowanie ubezpieczyciela o zmianie własności pojazdu są obowiązkami sprzedającego udziały.
Jakie są obowiązki kupującego udziały?
Współwłaściciel kupujący udziały powinien zgłosić zniesienie współwłasności, czyli złożyć wniosek o przerejestrowanie pojazdu lub dokonanie zmian w dowodzie rejestracyjnym. W tym celu musi udać się do wydziału komunikacji z kompletem dokumentów – podstawą jest w tym przypadku umowa kupna-sprzedaży.
Taki wniosek można pobrać w danym urzędzie – może on być zatytułowany „wniosek o wpis do dowodu rejestracyjnego”. Większość wydziałów komunikacji posiada swój własny, uproszczony druk służący porządkowaniu informacji zawartych w dowodzie rejestracyjnym. To zwykły urzędowy formularz, w którym kupujący wnioskuje o wykreślenie drugiego współwłaściciela z dowodu.
Kupujący powinien dopełnić formalności w ciągu 30 dni od podpisania umowy.
Czy zawsze trzeba wymienić dowód rejestracyjny?
Sprzedaż samochodu współwłaścicielowi nie zawsze oznacza konieczność wymiany dowodu rejestracyjnego, niekiedy wystarczy wykreślenie danych drugiego współwłaściciela.
Uwaga!
Czy kupujący musi zapłacić podatek PCC?
Na kupującym ciąży jeszcze jeden obowiązek – konieczność zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych, czyli PCC. Jego wysokość to 2% od wartości pojazdu. Istnieją jednak sytuacje, w których nabywca samochodu jest zwolniony z opłaty.
Podatku PCC nie trzeba płacić, jeśli:
- wartość pojazdu nie przekracza 1000 zł,
- samochód kupowany jest przez osobę niepełnosprawną na jej użytek,
- pojazd kupowany jest na fakturę.
Na zapłatę podatku kupujący ma 14 dni. Za niezapłacenie należności urząd skarbowy nałoży karę w wysokości od 1/10 do 5-krotności płacy minimalnej.
| Formalności | Termin | Konsekwencje niedopełnienia obowiązku | |
| Sprzedający udziały | zgłoszenie zbycia w wydziale komunikacji | 30 dni od dnia podpisania umowy | 250 zł |
| zgłoszenie u ubezpieczyciela | 14 dni od podpisania umowy | możliwe wezwanie do zapłaty kolejnej raty składki, odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez nowego właściciela | |
| Kupujący udziały | przerejestrowanie/wykreślenie współwłaściciela z dowodu rejestracyjnego/ewentualna wymiana dowodu | 30 dni od podpisania umowy | kara finansowa w wysokości 500 zł lub 1000 zł po upływie 180 dni |
| zapłata podatku PCC, jeśli dotyczy | 14 dni od podpisania umowy | kara finansowa w wysokości od 1/10 do 5-krotności minimalnej pensji |
Czy po sprzedaży samochodu współwłaścicielowi zmieni się składka OC?
Po sprzedaży samochodu składka OC może się zmienić, ponieważ ubezpieczyciel ma prawo ponownie oszacować ryzyko. Nie oznacza to jednak, że składka wzrośnie, może bowiem również być niższa.
Oto propozycje składki dla dwóch współwłaścicieli, z których jeden ma 56 lat, komplet zniżek za bezszkodową jazdę, drugi ma 25 lat i jak dotąd nie ubezpieczał samochodu. Obaj mieszkają we Wrocławiu i jeżdżą Renault Clio (2021 rok, poj. 1.0).
Wysokość składki zmieniła się, gdy starszy współwłaściciel sprzedał swoje udziały młodszemu. 25-latek będący jedynym właścicielem otrzymał od poszczególnych towarzystw następujące propozycje.
Różnice w cenie zależą od towarzystwa. Podczas gdy w jednym składka wzrośnie o 300 zł, w innym nawet o ponad 1000 zł.
Kupujący udziały współwłaściciela musi zwrócić uwagę, czy polisa OC jest ważna. Od momentu przejęcia samochodu jest jedyną osobą odpowiedzialną za opłacanie składki. Za brak OC grozi mu kara finansowa – w 2026 roku jest to nawet 9610 zł. Powinien więc odpowiednio wcześnie znaleźć ofertę ubezpieczenia i podpisać umowę, ponieważ OC zbywcy nie przedłuży się automatycznie.
Planujesz sprzedaż samochodu? Z naszych poradników dowiesz się, jak przygotować samochód do sprzedaży, o czym pamiętać podczas samej transakcji oraz jakich formalności musisz dopełnić po zbyciu pojazdu.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o sprzedaż samochodu współwłaścicielowi
Czy polisa OC przejęta po współwłaścicielu przedłuży się automatycznie?
Nie, polisa OC będzie chronić do końca zawartej umowy, po czym wygaśnie. Obowiązek zawarcia kolejnej umowy ubezpieczenia spocznie na osobie, która kupiła udziały. Może ona pozostać w tej samej firmie lub poszukać atrakcyjniejszej oferty u innego ubezpieczyciela.
Polisę przejętą po byłym współwłaścicielu można też w dowolnym momencie wypowiedzieć. Trzeba jednak pamiętać o zachowaniu ciągłości OC.
Co w sytuacji, gdy współwłaściciel samochodu zmarł?
Po śmierci współwłaściciela jego udziały wchodzą do masy spadkowej. Aby dysponować resztą udziałów, należy przeprowadzić postępowanie spadkowe – do czasu ustalenia spadkobierców nie można przerejestrować pojazdu ani go sprzedać.
Czy podatek PCC zapłacę od wartości całego auta?
Nie, wysokość podatku PCC powinna być wyliczona jako 2% od wartości udziałów, które współwłaściciel kupuje.
Czy po wykupieniu udziałów współwłaściciela muszę wymienić tablice rejestracyjne?
Nie ma obecnie obowiązku wymiany tablic rejestracyjnych, jeśli kupujesz samochód lub część udziałów. Możesz pozostać przy obecnych tablicach, dzięki czemu zaoszczędzisz na kosztach rejestracyjnych. Jeśli jednak chcesz, masz możliwość wymiany tablic na nowe, standardowe, a nawet na indywidualne. Zrobisz to przy okazji przerejestrowania samochodu (wykreślenia współwłaściciela z dowodu rejestracyjnego).
